Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1947 E. 2026/11688 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3916 Esas, 2025/1704 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/198 Esas, 2022/159 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Tarsus Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, Tarsus ilçesi, ... Mahallesi 199 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idare tarafından teklif edilen bedelin kabul edilebilir bir bedel olmayıp taşınmazın gerçek değerinin çok altında olduğunu ileri sürerek taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurumun harçtan muaf olduğunu, üretim masraflarının brüt gelirinin 1/3'ü oranında alınarak yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, %5 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasının yerinde olmadığını, %20 oranında objektif değer artışı uygulanmasının taşınmazın değerinin yüksek çıkmasına neden olduğunu, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabul edilerek buğday, bezelye ve ayçiçeği ürünlerinin 2020 yılı gelir ve maliyet çizelgelerine göre bedelinin tespit edildiği, % 20 objektif değer artışı uygulandığı, her ne kadar davacı kurum tarafından üretim maliyetlerinin brüt gelirin 1/3'ü oranında alındığı gerekçesiyle istinaf talebinde bulunulmuş ise de 2021 yılı gelir ve maliyet çizelgeleri ve taşınmazın konumu gözönünde bulundurularak uygulanacak objektif değer artışının % 20 dan fazla olması gerektiği, Dairelerinden aynı yöreden geçen benzer dosyalarda davalıların da istinaf taleplerinin olması halinde öncelikle taşınmazların arsa niteliğinde olup olmadıklarının değerlendirildiği, Tarsus ilçesinde kırsal verilere göre 2018 yılında buğday, yeşil soğan ve bakla münavebeye alınmak suretiyle 29,23 TL/m² bedelin Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/1488 Esas sayılı dosyası ile onandığı gözönüne alındığında taşınmazın kırsal arazi bedelinin 2021 yılı itibarıyla daha yüksek olacağı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararın bozulmasını etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalılar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5.Kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda, Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/60 D.iş, Esas 2020/69 Karar sayılı acele kamulaştırma dosyasında belirlenen ve depo edilen bedel 273.007,91 TL olmasına rağmen, acele kamulaştırma bedeli 365.929,93 TL olarak kabul edilerek fark bedelin eksik depo ettirilerek hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.Kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.