Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1747 E. 2026/10845 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3475 sas, 2025/1723 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Trabzon 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/281 Esas, 2023/237 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırma nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine yönelik davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mahallesinde ...'den arazi kiralayarak 1992 yılında proje hazırlatıp ilgili kurumlardan izin aldıklarını, makine ile kazılar yapılarak arazi zemininin havuz yapılacak şekle getirildiğini ve havuz yapıldığını, üretime başlayıp kamulaştırma tarihine kadar üretimin devam ettiğini, sonra ... Çiftliğinin olduğu yeri kamulaştırdığını, kamulaştırma davası görülmekte iken yapılan keşif sonucu verilen bilirkişi raporunda bu hususların açıkça tespit edilmiş olduğu, bilirkişi raporunda kamulaştırma nedeniyle ... Çiftliğinde meydana gelen zarar ziyanların varlığı ve bunun parasal değerinin 74.886,62 TL olduğunun belirtildiğini, ancak bilirkişilerin havuzların sadece taban alanını hesaba kattıklarını, yan duvarların maliyetini hesaba katmadıklarını, yasal faizi, proje ve ruhsat için yapılan giderleri de alamadıklarını, dosyanın Yargıtaya gittiğini, Yargıtay'ın zarar bedeli olarak ödenmiş bulunan 74.886,62 TL'nin kamulaştırma bedeli olarak sayılamayacağından geri ödenmesine karar verdiğini, bu nedenle bilirkişi raporunda tespit edilen zararı ziyanı bedeli olan bu paranın ve eksik bırakılan zarar ziyanlarının tazmini için işbu davanın açılmasına zaruret hasıl olduğunu, izah edilen nedenlerle fazlaya dair talep ve dava hakları saklı tutularak 74.886,62 TL'nin faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu Trabzon ili, Yomra ilçesi, ... Mahallesi 1 06... parsel numaralı taşınmazın 1.053,91 m²lik kısmının ... - ... Yolu kapsamında 2020/134 Esas sayılı bedel tespit ve tescil davası açıldığını, parsel ve üzerinde yer alan yapı için mahkemece belirlenen bedelin malikler adına yatırıldığını, kamulaştırma işlemleri ikmal edilerek yol olarak terk edildiğini, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, alabalık tesisinin kamulaştırma işlemi sebebiyle taşınması ve bu tesisteki havuzlarda bulunan balıkların nakliyesi sırasındaki balık zayiatı ve yeni işletmenin projelendirilmesi, yeniden üretime geçilebilmesi anına kadar geçecek sürede oluşacak gelir kayıpları kamulaştırma bedeline dahil edilemeyen zararlar olup bu zararın davalı idarenin kamulaştırma işleminden kaynaklandığı, hükme dayanak alınabileceği kabul edilen bilirkişi raporunda; balıkların nakliyesi sırasında balık miktarında meydana gelecek zayiata bağlı zarar ve kamulaştırma sebebiyle kapanan işletmenin başka bir yerde yeniden projelendirilmesi ve üretim safhasına kadar geçen sürenin yaklaşık bir üretim sezonu olduğu kabul edilerek bu süre içerisinde gelir elde edilemeyeceğinden, kamulaştırma işlemi olmasaydı eldeki balıklardan elde edilebilecek net gelir de dahil olmak üzere toplam 74.886,62 TL zararın meydana geleceğine ilişkin tespitin yerinde olduğu anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Eldeki dava tarihinden önce kamulaştırma bedel ve tespiti davasının açıldığı, davanın 18.11.2021 tarihinde kesinleştiği, idarece usulüne uygun olarak kamulaştırma işlemlerinin yapıldığı dolayısıyla kamulaştırmasız el atmadan söz edilemeyeceğinin anlaşıldığı, kamulaştırma işlemi nedeniyle uğranılan zararlar kamulaştırma davalarında değerlendirilmesi gereken bir husus olup, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddenin üçünücü fıkrası gereğince de gelir kayıplarının talep edilmesinin mümkün olmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.