Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1312 E. 2026/9438 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3193 Esas, 2025/4606 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 628 27... parsel sayılı taşınmazın kesinleşen 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında ağaçlandırılacak alanda kaldığını, taşınmaza davalı idarece kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek tazminat bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaza fiilen el atılmadığını, kamulaştırmasız el atmadan söz edilemeyeceğini, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı plan notlarında ağaçlandırılacak alanlarda minimum ifraz koşuluna ilişkin herhangi bir ibarenin yer almadığını, taşınmaza maks:2 Kat yapılaşma hakkı tanınarak özel mülkiyete konu olacak şekilde kullanım amacı getirildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza el atma olmadığı, tasarrufun engellenmediği, idari yargının görevli olduğu, ticari rekreasyon alanı olup hukuki el atma olmadığı, davacıların imar durumunu bilerek satın aldığı, bedelin fahiş olduğu, raporun gerçeği yansıtmadığı ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında ağaçlandırılacak alan olarak ayrıldığı, taşınmazın kullanımının 2015 tarihli 1/5000 ölçekli ... Planı değişikliği ile "Ağaçlandırılacak Alan"dan "Ticari Rekreasyon Alanına" dönüştürüldüğü, bu plan değişikliğinin ... 3. İdare Mahkemesinin 2015/2397 Esas sayılı dosyasında açılan dava sonucunda iptal edildiği ve Danıştay 6.Dairesinin 2018/4474 Esas, 2021/12951 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazın boş arsa konumunda olup fiilen el atmanın bulunmadığı anlaşılmış ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin mülkiyet hakkının özüne dokunan ve bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, idarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının, dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği açık olup açılacak bedel davasında adli yargının görevli olduğu, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tespit edilmesinde isabetsizlik görülmemekle birlikte, davacılardan ...'ın karar tarihinden sonra 27/01/2025 tarihinde vefat ettiği ve sunulan veraset ilamına göre mirasçılarının ..., ..., ... ve ... olduğu ve mirasçıların davacı vekiline usulüne uygun olarak vekaletname verdiği vekilin bu mirasçıların karar başlığına eklenmesini ve muris ...'ın payına düşen bedelin bu davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmakla, usul ekonomisi yönünden bu talep yerinde görülmekle, karar başlığına muris ... mirasçılarının eklenmesi ve ... yönünden tespit edilen bedelin dosyaya sunulan veraset ilamı ile bu davacılara ödenmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin sorumlu davalı idareden tahsili ile davacı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.