Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1026 E. 2026/9855 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1255 Esas, 2025/1851 Karar KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu daimi ve geçici üst hakkı bedelinin tespiti ve davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 1 03... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu daimi ve geçici üst hakkı bedelinin tespitini ve davacı idare adına tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek bedeli üzerinden karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu daimi ve geçici üst hakkı bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; değer düşüklüğü ve objektif değer artışı oranlarının yüksek belirlendiğini, kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; değer düşüklüğü ve objektif değer artışı oranlarının düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza dava tarihi itibariyle geçerli resmî verilere göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi oranının taşınmazın konum ve niteliğine uygun düştüğü, dava konusu taşınmazın niteliği, tamamının yüz ölçümü, geometrik durumu ve irtifak güzergahı dikkate alınarak hesaplanan değer düşüklüğü oranının yerinde olduğu gibi Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2019/5-241 Esas, 2019/560 Karar sayılı içtihadı doğrultusunda hakkaniyet ve gerçek karşılık ilkeleri gereğince davacı idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de hukuka uygun olduğu, ancak dava konusu taşınmazın bilirkişi raporunda yazılı özelliklerine göre 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim fiyatına %80 oranında objektif değer arttırıcı unsur ilave edilmesi gerekirken %150 oranda objektif değer artışı uygulanmak suretiyle fazla bedel tespit edilmesinin doğru görülmediği, bilirkişi raporundaki diğer veriler aynen alınarak yeniden yapılan hesaplamada tespit edilen metrekare birim bedeline göre yeniden belirlenen kamulaştırma bedeline göre hüküm tesisi gerektiğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, objektif değer artış oranının % 80 e düşürülmesinin yerinde olmadığını, zira % 80 objektif değer artış oranı uygulanan dosyanın 2021 yılına ait olduğunu ve her davanın açıldığı tarihteki durumuna göre değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca kamulaştırma bedeline Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu daimi ve geçici üst hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüz ölçümü, geometrik durumu ve hat güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle üst hakkı karşılığının tespiti ile kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline, Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde geçen "dava açma tarihinden 4 ay sonrası olan 22.07.2022 tarihinden, 12.09.2023 ilk derece karar tarihi olan 12.09.2023 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz işletilmesine," cümlesinin çıkarılması, yerine "dava tarihinden İlk Derece Mahkemesi karar tarihi olan 12.03.2023 kadar geçen süre için Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz işletilmesine,” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.