Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8169 E. 2026/2771 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/100 Esas, 2025/713 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/172 Esas, 2024/140 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince yargı yolu yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın davacı ve davalılar ... ile Milli Eğitim Bakanlığı vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle davalı ... Başkanlığı yönünden davadan feragat nedeniyle davanın reddine, diğer davalı idareler yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 750 parsel sayılı taşınmazın imar planında ilköğretim alanı ve yol olarak ayrılmış olması nedeniyle kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ... ile Milli Eğitim Bakanlığı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... Başkanlığı ile sınırlı olarak davadan feragat ettiklerini, yargılama giderlerine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 19 uncu maddesi ve Uygulama Yönetmeliği'nin 59 uncu maddesi uyarınca plan yapım yetkisi ile kamulaştırma ve imar uygulaması çalışmaları yapma yetkisi Toplu Konut İdaresi Başkanlığında olup, bu sebeple plan değişikliği, imar uygulama çalışması gibi herhangi bir çalışmanın müvekkili idare tarafından yapılmadığını, müvekkil idare yönünden davanın husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... Bakanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda da belirtildiği üzere sorumlu olarak ... Başkanlığının belirlendiğini, müvekkil idare yönünden husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığı için karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak dava açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin ve taşınmaza hukuken el atıldığından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Ek Madde 4'ü uyarınca davacı yararına maktu vekâlet ücretinin davalı ... Bakanlığı ve ... Belediye Bakanlığından tahsiline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığından ve istinaf aşamasında ... Başkanlığı aleyhine açılan davadan feragat edilmesi ve adı geçen davalı idarenin vekâlet ücreti ve yargılama gideri talebi bulunmadığını açıkça bildirmesi nedeni ile ... Başkanlığı aleyhine açılan davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğinden, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı ... yönünden davadan feragat nedeniyle davanın reddine, diğer davalı idareler yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yerolmadığına dair hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre birleştirilen davanın davacılar vekilinin tüm, davalı idareler vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmazın ... Gecekondu Önleme Bölgesinde kaldığı, her türlü kamulaştırma ve imar uygulaması gibi çalışmaların ... Başkanlığı tarafından yapıldığının anlaşıldığı, dava aşamasında yapılan imar uygulaması ile davacıya başka bir parsel tahsis edildiği, davanın konusuz kaldığı ve böylece davanın açılmasına davalı ... Başkanlığının sebebiyet verdiği anlaşılmakla, diğer davalılar Milli Eğitim Bakanlığı ve ... hakkında açılan davalar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının;

a) Ayrı bir bendi olarak "Davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığı yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine," cümlesinin yazılması,

b) (B-4) bendinin hükümden çıkartılması, yerine “Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,” cümlesinin yazılması,

b) (B-5) bendinin hükümden çıkartılması, yerine “ Davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığı kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre 30.000,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve Milli Eğitim Bakanlığına verilmesine” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.