Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/4993 E. 2026/542 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/4270 Esas, 2024/2290 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/350 Esas, 2024/766 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ......... ili, ..., ......... Mahallesi 63 93... parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin hissesinin bulunduğunu, taşınmazın imar planında öğretim alanı olarak ayrıldığını, aradan yaklaşık 35 yıl geçmesine rağmen bugüne kadar taşınmaz amaca uygun kamulaştırılmadığı gibi görüşmelerden de sonuç alınamadığından fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla kamulaştırmasız el atma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı ... alacağını 02.04.2024 tarihli temlik sözleşmesi ile ...'a temlik etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduğu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedelinin davalı idareden alınarak temlik eden davacıya verilmesine, dava konusu taşınmazdaki davacı ...'ya muristen intikal edecek payın iptali ile Hazine adına tapuda kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Belediye Başkanlığının kararı ile imar planında okul alanı olarak tahsis edildiğini, sorumluluğun ilgili yer Belediyesi’ne ait olduğunu, Belediyelerce okul alanı olarak belirlenen alanlarda, imar planının hayata geçirilmemesi ve herhangi bir kamulaştırma işleminin yapılamamasından belediyenin sorumlu olduğunu, dava konusu alana ilişkin olarak yapılan imar uygulaması hakkında müvekkili idarenin görüşünün alınmadığını, bu konuda bilgi de verilmediğini, husumetin müvekkiline yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 10.07.2019 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 7181 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi gereğince onaylı parselasyon planı yapılmayan yerlerde kalan eğitim alanlarının kamulaştırma işlemlerinden, imar planı yapmaya ve uygulamaya yetkili olan Belediyeler ve Valiliklerin sorumlu tutulduğunu, hüküm altına alınan değerin fahiş olduğunu, bilirkişi raporuna itirazının dikkate alınmadığını, taşınmazın dava tarihindeki niteliklerinin değil, el atıldığı tarihteki niteliklerinin dikkate alınması gerektiğini, emsal mukayesesinde eksik ve üstün yönler yeterince tartışılmadan soyut ve kişisel görüşle değer belirlendiğini, ıslah ve dava tarihleri gözetilmeden tüm bedele dava tarihi itibarıyla faiz işletilmesinin doğru olmadığını, hisselerin takyidattan ari bir şekilde tesciline karar verilmesi gerektiğini, davacı lehine hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderinin de hatalı olduğunu belirterek resen gözetilecek sebeplerle de kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucunda oluşmuş imar parseli olduğu, İmar planında ilkokul alanında kaldığı, dava tarihi itibarıyla 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının yürürlüğe girmesinden sonra beş yıllık sürenin sona erdiği, dava konusu taşınmazın imar parseli olması nedeni ile emsal mukayesesi yöntemi ile taşınmazın değerinin tespiti yoluna gidilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, öte yandan taşınmazın uygulama imar planında ilkokul alanında kalması nedeni ile husumetin davalı idareye yöneltilmiş olmasında da bir usulsüzlük bulunmadığı arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin belirlenmesine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.