Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/2302 E. 2025/6258 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/240 Esas, 2024/422 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.2024 Tarihli ve 2023/389 Esas, 2024/160 Karar Sayılı Kararı Tasarrufun iptali davaları için yasada özel bir düzenleme öngörülmediğinden davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiği, davalı birden fazla ise davanın bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği, somut olayda tasarrufun iptali davasının kişisel hakka dayanan bir dava olması nedeniyle bu davada yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olacağı, yasal süresi içinde yetki itirazında bulunan davalı ... Ltd. Şti'nin yerleşim yeri ... Mah. 10 Sok. ... Blok No: 1 .../ Sakarya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş olup karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiş İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.04.2024 tarihli ve 2024/728 Esas, 2024/616 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusnun esastan reddine karar verilmiştir.

B. Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2024 Tarihli ve 2024/240 Esas, 2024/422 Karar Sayılı Kararı Davalı ... Platik Limited Şirketinin cevap dilekçesindeki yetki itirazı incelendiğinde iki davalı olduğundan Yalova veya Sakarya Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtildiği ancak hangi mahkemenin seçildiğine dair herhangi bir beyan tespit edilmediği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 19/2 gereği yetki itirazının dikkate alınmaması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 2004 sayılı Kanun’un “İptal davasında davalı” başlıklı 282 nci maddesi şöyledir; “İcra ve iflas Kanunu'nun 11 inci babındaki iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Bunlardan başka, kötü niyet sahibi üçüncü şahıslar aleyhine de iptal davası açılabilir. İptal davası iyi niyetli üçüncü şahısların haklarını ihlal etmez.”

3. 6100 sayılı Kanun“Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinini birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Mecburi dava arkadaşlarının davadaki durumu” başlıklı 60 ncı maddesi şöyledir. “Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder.”

C. Değerlendirme 1. İptal davaları ayni hakka değil kişisel hakka dayanan davalardan olduğundan davanın konusu taşınmaz bile olsa 6100 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin uygulanma imkânı yoktur. 2004 sayılı Kanun'un 282 nci maddesi gereğince davalı borçlu ile doğrudan veya dolaylı işlem yapan üçüncü kişiler arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan ve zorunlu dava arkadaşları usul işlemlerini birlikte yapmak zorunda olduklarından yetki itirazının davalılarca birlikte ileri sürülmesi gerekir. Yalnız bir davalı tarafından ileri sürülen yetki itirazı hukuki sonuç doğurmaz.

2. Somut olayda; davalı ... vekili tarafından 30.11.2023 tarihli cevap dilekçesinde yetki itirazında bulundukları davada davalıların en az iki kişi olduğu için davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden de bu davanın açılabileceği davanın Yalova Asliye Hukuk Mahkemelerinde veyahut da Sakarya Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğini beyanında bulunulmuş olup bu durumda, yetkili mahkemelerinden hangisinin seçildiği belirtilmediğinden, 6100 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca usulüne uygun bir yetki itirazından söz edilemeyeceği anlaşıldığından uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.