Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/2299 E. 2025/6841 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/213 Esas, 2024/330 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.03.2024 Tarihli ve 2023/653 Esas, 2024/254 Karar Sayılı Kararı Dava konusu somut olayda davalının yerleşim yerinin ve dolayısıyla genel yetkili mahkemenin Muğla Mahkemeleri olduğu, dava konusunun haksız fiilden kaynaklanan manevi tazminat davası olması sebebi ile incelendiğinde davacı vekilinin dava dilekçesinde beyan ettiği kovuşturma dosyasının da Muğla'da açıldığı, dolayısı ile haksız fiil iddiası açısından da Muğla Mahkemelerinin yetkili olduğu, dava dilekçesinin davalıya 03.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 10.10.2023 tarihli cevap dilekçesinde süresinde yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemeyi bildirdiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine kararı verilmiştir. B. Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.12.2024 Tarihli ve 2024/213 Esas, 2024/330 Karar Sayılı Kararı Davada haksız fiilin bulunduğu yer her ne kadar mahkeme yargı çevresinde olsa da, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu, 23.12.1976 tarih ve 1976/11-7 esas, 1976/6 karar sayılı içtihadı birleştirme kararına göre, mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunda davanın açıldığı tarihe göre değerlendirme yapılması mükellefiyeti bulunduğu, davanın açıldığı tarihte zarar gördüğünü iddia eden davacının ikamet adresinin Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi yargı çevresinde olduğu, dosyada her ne kadar davalı yetki itirazında bulunmuş ise de yetki itirazının açıkça yapılmadığı, bu nedenle yetki itirazının dikkate alınmaması gerektiği, yetki itirazının dikkate alınması gerektiği kanaatine dava tarihinde zarar görenin yerleşim yerinin Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi yargı çevresinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, manevi tazminat istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.” 4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir: “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” C. Değerlendirme 1. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını kanuna uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez. 2. Somut olayda, birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, seçimlik hakkını, yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,05.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.