Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17684 E. 2026/8604 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1082 Esas, 2025/2164 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ..., ... Mahallesi 42 01... parsel sayılı taşınmazın imar planında trafo alanında kaldığını, taşınmaza davalı idarelerce kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek tazminatın davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz ile ilgili işletme hakkını elinde bulunduran elektrik şirketi ... Genel Müdürlüğü ile yaptıkları yazışmalar doğrultusunda dava konusu taşınmazla ilgili herhangi bir imar plan tahsis talebi olmadığını ve ileride alt veya üst yapı tesisi yapılmayacağı belirtildiğinden davanın müvekkili idare yönünden pasif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini ileri sürerek davanın usulden reddine, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Metro Kuzeyi Uygulama İmar Planı kapsamında "Trafo Alanında" kaldığını, kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun müvekkili Belediyeye ait olmadığını, fiilen mevcut olduğu iddia edilen imalatların müvekkili Belediye tarafından yapılmadığını, davanın müvekkili Belediye yönünden husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafça talep edilen bedelin fahiş olup kabulünün mümkün olmadığını, kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını ileri sürerek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesi özetle; metrekare birim bedelinin düşük olduğunu, hukuki el atma olduğundan bahisle lehlerine maktu vekâlet ücreti takdirinin hatalı olduğunu, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın ıslah dilekçesinin dikkate alınmadığını ve taleple bağlılık ilkesine uyulmadığını, mevki olarak arazinin konumu dikkate alındığında miktarın bu kadar yüksek olmasına imkan bulunmadığını, bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamalarda metrekare ve metrekare birim fiyatlarının çok yüksek tutulduğunu, tahsis işleminin davalı idarenin talebi ile yapılıp yapılmadığının gözardı edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli ... Uygulama İmar Planı revizyonunda trafo alanında ve yolda kaldığı, dava konusu taşınmazın trafo vasfı ile tapuya kayıtlı olduğu, taşınmaza fiili el atma olmadığı uzun süredir imar planında trafo alanında kaldığı, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği, bu haliyle idarenin mülkiyet hakkının özüne dokunan ve bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının doğal sonucu, idarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği, her ne kadar davalı idare taşınmazla ilgili tahsis taleplerinin olmadığını belirtmiş ise de işletme hakkı sahibi olan ... Genel Müdürlüğü 08.06.2023 tarihli ve 3446 sayılı yazısında dava konusu taşınmazın imar planı yapılacak alanın büyük olmasından ve ileride gelecek olan enerji taleplerinden dolayı 5*8 ebatlarında uzun cephesi yola gelecek şekilde mülkiyet problemi olmayan trafo alanlarının tahsis edilmesi gerektiği, dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18/9 uncu maddesi bağlamında kamulaştırmasız hukuki el atmadan kaynaklanan sorumluluğun davalı ... Genel Müdürlüğü olduğu ve ilk derece mahkemesinin bu doğrultuda verdiği kararın hukuka uygun olduğu, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) benndi maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve buna göre uygun bir bedel tespitinde isabetsizlik görülmediği, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereği, hukuki el atmadan kaynaklı tazminat davalarında vekille temsil edilen taraf yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve kanuna uygun bulunduğundan davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin sorumlu davalı idareden tahsili ile davacı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptali ile İdare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Genel Müdürlüğünden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.