Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17593 E. 2026/8606 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1350 Esas, 2025/1608 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ..., ... Mahallesi 43 94... parsel sayılı taşınmaza asfalt yol- tretuvar yapılarak davalı idarece kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilince dava konusu parsele ilişkin dosyaya herhangi bir kaydın sunulmadığının görüldüğünü, bu nedenle mahkemece dava konusu taşınmaz ile ilgili tüm belgeler ile taşınmazın tedavüllü tapu kaydının Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinden temin edilmeden müvekkili belediyenin davalı olarak gösterilmesinin yanlış olduğunu, dava konusu taşınmazın ana arter niteliğinde bir cadde veya bulvarda kalıp kalmadığı hususunun tespiti gerektiğini ileri sürerek davanın öncelikle husumet ve bilahare esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. İhbar olunan ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parsellerde veya civarında kuruluşlarına ait herhangi bir hat ya da proje bulunmamakta olduğunu, bu nedenle bu bölgede müvekkili kuruluşa ait hiçbir el atmanın söz konusu olmadığını, parselin güneyinde ekli görüntüde görüleceği üzere... Boru Hattının bulunmakta ayrıca belki ... Gaz Genel Müdürlüğü ait doğalgaz hattının mevcut olabileceğini, taraflarına gönderilen ihbar ve dava dilekçesi ile ekleriyle davanın taraflarına ihbarını gerektirecek yeterli bilginin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve ihbar olunan vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesi özetle; kamulaştırma bedelinin az olduğunu, dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumetten ve esastan reddi gerektiğini, belirlenen bedelin fazla olduğunu, emsalin uygun bir emsal olmadığını, hukuki el atma tazminatı bakımından vekalet ücreti ve harçların maktu olması gerektiğini, ıslah talebine ilişkin kısmın faizinin ıslah tarihinden başlatılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. İhbar olunan vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın reddedilmesi gerektiğini, harçlar ve masraflar ile vekâlet ücreti lehlerine hüküm kurulması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında ''Spor Alanında'' kalan dava konusu taşınmaza hukuken, aynı zamanda hükme esas alınan bilirkişi raporunda (A+B+C) harfleriyle gösterilen kısımlarına yol ve yaya kaldırımı yapılmak suretiyle fiilen ve kalıcı şekilde davalı ... tarafından kamulaştırma işlemi yapılmaksızın el atıldığının sabit olduğu, arsa niteliğindeki taşınmaza; dava tarihinden öncesine ait özel amacı olmayan taşınmaz satışı esas alarak, emsal ile eksik-üstün yanları karşılaştırılmak suretiyle ... Mahallesi 12 09... parsel sayılı taşınmazın emsal incelemesi yöntemine göre 25.11.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre değer biçilmesinin isabetli olduğu, dava tarihine ve taşınmazın konum ve özelliklerine göre belirlenen metrekare birim değerinin makul olduğu, asıl ve birleştirilen davada hükmedilen bedellere, dava tarihlerinden itibaren yasal faize hükmedilmesinin doğru olduğu, ravalı ... tarafından ihbar edilmesi talep edilen ... Genel Müdürlüğü lehine ve aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi doğru bulunduğundan taraf ve ihbar olunan vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve ihbar olunan vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. İhbar olunan vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin sorumlu davalı idareden tahsili ile davacı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ihbar olunan vekilinin tüm, davacılar vekilinin ve davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline, Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

5. Mahkemece kurulan hükümde asıl ve birleştirilen davada faiz başlangıç tarihlerinin ayrı ayrı gösterilmemesi ve dayanak fen bilirkişi rapor tarihinin belirtilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. İhbar olunan vekilinin tüm, davacılar vekilinin ve davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacılar vekilinin ve davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde geçen "yasal faizi" ibaresinin çıkarılması, yerine "Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi” cümlesinin yazılması,

4. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde geçen "dava tarihinden" ibaresinin çıkarılması, yerine "asıl dava için belirlenen bedele asıl dava tarihi olan 06.05.2022 tarihinden birleştirilen dava için belirlenen bedele birleştirilen dava tarihi olan 17.08.2022 tarihinden" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

5. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde geçen "kesinleşmiş karara" ibaresinden sonra "21.11.2022 tarihli" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine, ihbar olunandan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.