Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1607 E. 2025/16637 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/821 Esas, 2024/1909 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/739 Esas, 2023/233 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalı ... Başkanlığı yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalı ... Başkanlığı yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 378.290,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararlan kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Davacılar ..., ..., ... ve ... yönünden hüküm altına alınan bedeller, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sının olan 378.290,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, işbu davacılar yönünden davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin ..., ..., ... ve ... haricindeki davacılar yönünden temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09.12.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacılar vekili Avukat ..ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri Avukat .. ve Avukat .. gelmiş, davalı .. Başkanlığı vekili duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, ..., .. Mahallesi 75 72... parsel sayılı taşınmaza davalı idareler tarafından boru hattı yapmak ve havalimanı yapılarak fiilen el atıldığından bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalı ... Başkanlığı yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; harcın maktu olarak belirlenmesi ve terkin yerine tescil kararı verilmesi gerektiğini, taşınmazın kök parselinin 4.896 m²lik kısmının mülkiyet hakkının 1987 yılında kamulaştırıldığını, sonrasında hattın taşındığını, kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, aynı taşınmaza ilişkin kamulaştırmanın kesinleşmiş olması nedeniyle ret kararı verilen örnek dosyalara rağmen neden hak düşürücü süreden ret kararı verilmediğinin anlaşılamadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile boru hattı yapılmak suretiyle el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın davalı idarenin yetki ve sorumluluk alanında kaldığı ve husumetin doğru yöneltildiği; ancak kamu düzenine ilişkin olarak el atma tarihi 1983 yılı sonrası olduğundan nispi harca hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile hükmün tashih yoluyla maktu harca hükmedildiğinden, istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın, davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; aynı taşınmaza ilişkin örnek karada Dairece bozma yapıldığını, bir kısım boru hattının deplase edilerek dava dışı taşınmazdan geçtiğini, taşınmazın bir kısmında ise deplase edilen hattın bulunduğunu 67.920,64 m²lik kısmı dışında dava konusu taşınmaz dışından geçtiğini, sonuç itibarıyla aktif boru hattının 67.920,64 m² olduğunun kurumca yapılan incelemede anlaşıldığı, birden fazla kamulaştırma söz konusu olduğundan husumetin kendilerine düşmediğini ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya kapsamına göre usulüne uygun olarak yapılmış bir tebligat bulunmadığı gibi, kamulaştırma bedelinin de ilgilisine ödendiğine dair bir bilgiye ulaşımaması nedeniyle taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırılmadığı anlaşılmıştır..

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Fen bilirkişisi ve bilirkişi kurulu raporuna göre taşınmazın fiilen .. .. Havalimanı olarak kullanıldığı anlaşıldığından, davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bir kısım hattın deplase edilmiş olduğu belirtildiğinden, tüm bilgi ve belgeler ilgili idareden getirtildikten sonra, mahallinde keşif yapılarak, dava konusu taşınmazın ne kadarlık kısmına ... Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırmasız el atılarak fiilen boru hattı geçirilmiş olduğunun tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile dava konusu taşınmazın tamamındaki mülkiyet bedelinin davacıların payı oranında davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.

5. Kabule göre de taşınmazın tapu kaydının davacıların hisseleri oranında iptali ile davalı ... Genel Müdürlüğü adına tescili yerine, yazılı şekilde yol olarak terkinine dair hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; A. Davalı ... Genel Müdürlüğü Vekilinin Davacılar ..., ..., ... ve ...’e İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davalı ... Genel Müdürlüğü Vekilinin ..., ..., ... ve ... Haricindeki Davacılara İlişkin Temyizi Yönünden; 1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... Genel Müdürlüğü kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak ... Genel Müdürlüğü'ne ödenmesine,

Davalı ... Genel Müdürlüğü'nden peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.