Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14839 E. 2026/3354 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3428 Esas, 2025/1578 Karar KARAR : Kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/224 Esas, 2024/29 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2667 (70 96... ) parsel sayılı taşınmazın 570,13 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin hızlı kamulaştırma dosyasının 2017 yılında açılmış olmasına rağmen bedellerin bir çoğunun 2018 yılı ve sonuna doğru yatırılarak hak sahiplerinin mağdur edildiğini, dava konusu taşınmazın rayiç bedelinin aradan geçen süre içerisinde etrafındaki yapılaşma ve diğer değer katan hususlar tespit edilerek yeniden rapor aldırılarak tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmediğini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında nitelendirilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi hatalı ise de bilirkişi raporunda alınan emsalin hatalı olduğunu, satışın eski tarihli olduğunu, yakın mesafede bulunmadığını, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosunun getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle değerinin belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, kamulaştırma bedelinin, dava tarihine göre hesaplandığını ve yargılamanın yaklaşık 5 yıldır devam etmesi nedeniyle, dava tarihine göre hesaplanan bedelin çok düşük kaldığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin, sanayileşmiş bir bölge olduğunu, çeşitli fabrikaların bulunduğu bir alan olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve 12 nci maddeleri çerçevesinde taşınmazların değerini belirlemeleri ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslayarak dava konusu taşınmazların değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı, aynı bölgeden Dairece incelenen ... Mahallesi 2237 parsel için metrekare birim fiyatı 252,00 TL olarak belirlendiği, verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/12091 Esas, 2021/7545 Karar sayılı kararı ile onandığı, yine Dairenin 2020/1267 Esas, sayılı dosyasında ... Mahallesi 2192 parselin metrekare birim fiyatı 252,00 TL belirlenmiş, işbu dosyada ise 258,00 TL/m² olarak belirlenen değerin taşınmazların konumu ile karşılaştırıldığında yerinde olduğu, kazanılmış haklar korunarak verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı, kamulaştırılan kısım sonrasında arta kalan kısımda taşınmazın yüzölçümü ve geometrik durumu itibarıyla değer düşüklüğü oluşmayacağı yönündeki değerlendirmede isabetsizlik görülmediği, ayrıca her ne kadar İlk Derece Mahkemesi tarafından 12.11.2020 tarihli ilk kararın davalılardan ... tarafından istinaf edilmemesine rağmen bu davalının kamulaştırma bedelini de kapsar şekilde fark bedele dava tarihinden 4 ay sonrası olan 25.12.2019 tarihinden itibaren faiz işletilmiş ise de davacı idarenin bu yönde açık istinafı bulunmadığından eleştirilmekle yetinildiği belirtilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... adına hükmedilen kamulaştırma bedelinin dayanağı olan hissenin yarısının ihtilaflı olduğunu, ...’ın hissesinin ¼ olduğunu ve fazla yatırılan kamulaştırma bedelinin iade edilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararının davalı ... ve ... tarafından istinaf edilmemesi durumunda faiz başlangıç ve bitiş tarihlerinin idare lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiğini, faiz konusu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen incelenmesi gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalı ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.