Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1377 E. 2026/10502 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/5038 Esas, 2025/3675 Karar KARAR : Esastan ret/ Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/109 Esas, 2023/352 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın ... yönünden husumet yokluğundan reddine, davalılar Karayolları Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ve Karayolları Genel Müdürlüğü vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Başkanlğı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalılar ... ve ... yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 5 51... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, dava konusu taşınmaza usulüne uygun kamulaştırma yapılmaksızın el konulduğunu ileri sürerek taşınmazın bedelinin belirlenerek dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili idareye karşı ileri sürülen kamulaştırma yapmaksızın taşınmazından fiilen yol geçirildiği iddiasının muğlak olduğunu, bu hususun davacıya açıklattırılması gerektiğini, kamulaştırmasız el atma tarihi ile ilgili herhangi bir açıklama bulunmadığından vaki davaya karşı zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, vaki davanın öncelikle bu sebepten ve hak düşürücü sürenine geçmiş olmasından dolayı reddini talep ettiklerini ileri sürerek son yasal düzenlemeler gereği öncelikle vaki dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, yargı yolunun caiz olmaması, husumet ve uzlaşma yolunun tüketilmemesi nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taraf sıfatlarının bulunmadığını, davanın müvekkili ... yönünden husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava konusu taşınmazı ne zaman edindiğinin, dava konusu taşınmazı edirinken söz konusu kısıtlılık halinin dava konusu taşınmazda olup olmadığının dava dilekçesinden anlaşılmadığını, Mahkeme tarafından bu durumun araştırılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... yönünden husumet yokluğundan reddine, davalılar Karayolları Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kabulüne karar verilmiştir

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve Karayolları Genel Müdürlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda müvekkili idarece yapılan bir çalışma olmadığını, davalı müvekkili idare tazminatın 5.743,36 TL'sinden sorumlu tutulduğunu, vekâlet ücreti açısından ise davalılar arasında bir oranlama yapılmayıp vekâlet ücretinin hepsinden müştereken ve müteselsilen davalıların sorumlu tutulduğunu, kararın bu yönüyle de bozulması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından iradi olarak taraf değişikliğine gidilmiş ve husumet üçüncü bir tüzel kişiye müvekkili kuruma yönetilmiş olup gelinen aşamada vaki dosya üzerinden Karayolları Genel Müdürlüğü ile birlikte davaya dahil edilmelerinin mümkün olmadığını, taşınmaza yol ve ... alan olarak el atma tarihinin araştırılmaması ve netleştirilmemesi doğru bulunmadığını, vekâlet ücreti yönünden de hükme göre bir ayrıma gidilmemiş ve müvekkili idare Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu tutar üzerinden hesaplanan vekâlet ücretinden sorumlu tutulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak bedel tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği ancak Karayolları Genel Müdürlüğü ve ... arasında düzenlenen protokol incelendiğinde; el atılan ve İlk Derece Mahkemesi tarafından ... Belediye Başkanlığının sorumluluğunda olduğu kanaatine varılan alanın mülkiyetinin devrine yönelik protokolde bir düzenleme olmadığı ve imar planında yol olarak gözüktüğünün sabit olduğu gibi ana arter yolu kapsamında kalan alanın, yol ile bütünlük sağladığı ve el atılan alanla ilgili Karayolları Genel Müdürlüğünün proje bütünlüğü kapsamında kalması gerektiği ve davalı ... Başkanlığının ve ... Belediye Başkanlığının görev ve sorumluluğunda bulunmadığının tespit edildiği gözetilerek davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Başkanlğı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalılar ... ve ... yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalı ... lehine takdir edilen vekâlet ücretinin ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın kamulaştırma sınırı dışında kaldığını, sorumlu idarenin ilgili belediye olduğunu, el atma tarihinin netleştirilmesi gerektiğini, idare harçtan muaf olduğu hâlde, yargılama giderleri içinde harca hükmedildiğini, hükme esas bilirkişi raporunun net ve okunaklı olmadığını, Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinde infaza elverişli olmadığını ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 5 51... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davalı ... Genel Müdürlüğü harçtan muaf olmasına karşın yargılama giderlerine harçların dahil edilmesi sureti ile davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine harca hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin tüm, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine "Davacı tarafından bu dosyaya yapılan toplam olan 4.879,70 TL yargılama giderinin davalı ... Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından yatırılan peşin ve ıslah harcının istenildiğinde davacıya iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.