Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14764 E. 2026/8719 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2075 Esas, 2025/1451 Karar KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen ... 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/628 Esas sayılı dosyasında davalı ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden husumet yokluğundan reddine, ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/503 Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/628 Esas sayılı dosyasında davalı ... yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne, ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/503 Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Asıl ve birleştirilen davalarda davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 789 parsel sayılı taşınmazın davalı idareler tarafından kamulaştırma yapılmadığı hâlde, taşınmaza fiilen el atıldığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, sorumluluğun ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz üzerinde devir ve ferağın önlenmesi için tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/628 Esas sayılı dosyasında davalı ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden husumet yokluğundan reddine, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/503 Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kısmen ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, proje bütünlüğü gereğince hukuken el atılan kısımların da bedeline hükmedilmesi gerektiğini, el atan idarenin ... olduğunu, yargılama sırasında bakanlık oluruyla karayolları yol ağından çıkarılarak ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmesini davacının bilmesinin mümkün olmadığını, ... lehine vekâlet ücreti verilmesinin hatalı olduğunu, ... yönünden usulden ret kararı verilerek maktu vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, bedelin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz hazırlandığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, sunulan emsallerin değerlendirilmediğini, enflasyon nedeniyle yargılamanan uzamasının hükmedilen bedelin taşınmazın gerçek karşılığı olmasına uzak olduğunu, ödeme gününe ... İçi Üretici Fiyat Endeksi uygularak bedel belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekâlet ücretinin maktu olması gerektiğini, müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini, el atmanın ... ile imzalanan protokolün yürürlük tarihinden önce yapıldığından Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın imar durumu ve bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelinin uygun olduğu anlaşıldığından, davacılar vekili ve davalı ... vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmediği, ancak dava konusu taşınmazın Dairenin denetiminden geçen dosyalarda da kabul edildiği üzere davalı ... Müdürlüğünün sorumluluğunda olduğunun gözetilmemesi ve birleştirilen dosya davalısı ... yönünden davanın husumet nedeniyle usulden reddine karar verilerek, bu davalı idare lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği hâlde, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davacılar ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/628 Esas sayılı dosyasında davalı ... yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/503 Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; proje bütünlüğü gereğince hukuken el atılan kısımların da bedeline hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu taşımaza davalı idarelerce el atıldığını, belirlenen bedelin düşük olduğunu, lehimize nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini,Anayasa Mahkemesinin faiz düzenlemesini iptal kararı gözetildiğinde yasal faiz uygulanmasının yerinde olmadığını, husumet yokluğundan ret kararı verilen idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 2018 de yol ağından çıkartıldığını, Karayolları Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceğini, idare aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idarelerden tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihi itibarıyla değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4.Dava konusu 789 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu yol güzergâhı, 14.09.2018 tarihli Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı oluru ile ... yol ağı dışına çıkartıldığından asıl ve birleştirilen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/628 Esas sayılı davalarda dava tarihleri itibarıyla ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olacağı gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir. 5. Kabule göre de tespit edilen bedele Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faize hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar ve davalı ... vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.