Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14453 E. 2026/8116 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1981 Esas, 2025/1480 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 153 78... parsel sayılı taşınmazın malikleri olduğunu, söz konusu taşınmazın bir bölümüne yol yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmadan davalı ... tarafından el atıldığını, taşınmazın aynı zamanda 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen yol, kısmen ilköğretim tesis alanında kaldığını, ileri sürerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesini, talep artırım dilekçesi ile de talebini toplam 17.696.340,00 TL'ye artırarak dava tarihinden itibaren en yüksek faiz işletilerek davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı idare ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sorumluluğun Büyükşehir Belediye Başkanlığından ve ... Belediye Başkanlığında olduğunu, husumet yönünden reddinin gerektiğini, taşınmaza fiili el atmanın olmadığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sorumluluğun ... Belediye Başkanlığında olmadığını, taşınmazın imar uygulaması görmediğinden kadastral parsel nitelikli olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarenin kamulaştırma yapmaya zorlanamayacağını parselasyon yapılmadığını bu nedenle husumetin Belediyeye yöneltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, aleyhlerine nispi harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, söz konusu imar planının kaçak yapılaşma bölgelerini ıslah etmek amacıyla yapıldığını, ilköğretim tesis alanı olarak planlanan alanda inşaat için başvuru yapıldığında taşınmazın %45'ine kadar kamuya terk edilebileceğini, mevcut yolların okul için başvuru yapıldığında okul kısmına terk edileceğini bu kısımlarının bedelinin Belediye Başkanlığına yükletilmesinin doğru olmayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihindeki değerini belirleyen usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre fiilen ve proje bütünlüğü kapsamında hukuken el atılan taşınmazda el atma bedelinin sorumlu davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın imar durumu ve konumuna göre belirlenen bedelin uygun olduğu, nispi harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin de el atma tarihine göre doğru olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, davalı ... Bakanlığına aleyhine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi ve yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 153 78... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve fiilen el atmaya konu bölümler ile proje bütünlüğü ilkesi uyarınca imar planında yol alanında kalan bölümlerin bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm, davacılar ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesine 04.07.2019 tarihinde 7181 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile eklenen Ek fıkra uyarınca ''Belediye veya valiliğin; parselasyon planlarını, imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde yapması ve onaylaması esastır. Parselasyon planı yapmamaları sebebiyle doğacak her türlü kamulaştırma iş ve işlemlerinden belediyeler veya valilikler sorumludur.'' hükmü getirilmiştir.

5. Bu açıklama doğrultusunda somut olayın incelenmesi neticesinde dava konusu taşınmazın 15.02.20 08... .12.2009 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile ''Kısmen ilköğretim tesis alanı, kısmen yol alanı'' olarak ayrıldığı, ve taşınmazda herhangi bir imar uygulaması yapılmadığı ve taşınmazın kadastral parsel niteliğini koruduğu anlaşılmıştır.

6. Bu itibarla; dava konusu taşınmazın ilköğretim alanı olarak planlanan bölümü bakımından kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun ... Belediye Başkanlığına ait olduğu gözetilmeden bu kısmın bedelinin davalı ... Bakanlığından tahsiline karar verilmesi hatalıdır .

7. Kabule göre de tespit edilen bedele Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin tüm, davacılar ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacılar ve davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, davacılardan peşin alınan harcın istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.