Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12278 E. 2026/8350 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2349 Esas, 2025/952 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare, davalı ... ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Bir kısım davalılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 05.05.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ... ve yetki belgesine istinaden davalı ... vekili Avukat ... gelmiş, diğer davalılar duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Köyü 1 48... (ifrazen 1 48... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tarla vasfında değil arsa vasfında olduğunu, taşınmazın tarla olarak kabul edilmesi durumunda ise sulu tarım arazisi olduğunun dikkate alınması ve yüksek oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini ileri sürerek taşınmazın gerçek değerinin tespitini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar için tespit edilen ürün net gelirlerinin yüksek hesaplandığını, üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3'ünden fazla olamayacağı kanaatinin kabulünün mümkün olmadığını, objektif değer artışının yüksek, kapitalizasyon faiz oranının düşük alındığını, kıymet takdir kurulu raporu ile bilirkişi raporunda dava konusu birim fiyatları arasında farkın oldukça fazla olduğunu, dava konusu taşınmaz için tespit edilen mütemmim cüz bedelinin de yüksek olduğunu, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasının da hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; münavebe ve münavebede kullanılan ürünlerin hatalı olduğunu, objektif değer artışının düşük alındığını, kapitalizasyon faiz oranının %3 olarak belirlenmesi gerektiğini, kısmi kamulaştırmada kalan arazinin değer kaybı olmayacağına ilişkin açıklamanın gerçeğe ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada birçok kez bilirkişi raporu alındığını, alınan raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm kurulduğunu, mevcut araziler ve özellikleri dikkate alındığında birden çok kez ekilebilen ve birden çok kez ürün alınabilen arazi olma özelliği taşıdığını, alınan bilirkişi raporlarında ise arazilerin bu özelliklerinin gözardı edildiğini, rapor içeriğinde kamulaştırma sonrası kalan kısma ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, taşınmazın imar planı içinde olmaması, etrafının meskun olması ve belediye hizmetlerinden faydalanmaması nedeniyle arsa vasfında olmadığı, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi oranı ile objektif değer artışı oranının uygun olduğu, bilirkişi heyeti raporunda belirtilen münavebe ürünleri ve verilerinin bölgenin münavebe yapısı ve resmi tarım verileri ile uyumlu olduğundan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesince özetle; istinaf sebeplerini tekrar etmiş, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek oranda faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kuru tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

5. Faiz bitiş tarihinin karar tarihi olarak belirlenmesi gerektiği düşünülmeksizin, mülkiyet ihtilafına ilişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/48 Esas sayılı dosyasında verilecek kararın kesinleşme tarihi olarak gösterilmesi hatalı olduğu gibi 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiş olup, kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar Anayasa'nın 46 ncı maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faiz uygulaması gerekir.

Ne var ki bu hususun giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a) 2-c nci bendinin çıkartılması, yerine "Tespit edilen bedelden acele kamulaştırma dosyasında tespit edilen bedel mahsup edildikten sonra bakiye 146.752,51 TL'ye dava tarihi olan 10.12.2018 tarihinden İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi olan 17.05.2023 tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faiz uygulanmasına" cümlesinin yazılması,

b)5-a bendinin çıkartılması, yerine "İş bu dosyada yatırılan 18.344,07 TL'den ... mirasçıları ..., ... ve ... haricindeki diğer davalıların payına düşen kısma dava tarihi olan 10.12.2018 tarihinden karar tarihi olan 17.05.2023 tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faiz uygulanmasına, bakiye kısmın tüm nemasıyla birlikte davacı idareye iadesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... ve davalılar ... vd.den peşin alınan temyiz harçlarının istek hâlinde iadesine,

Davacı idare ve bir kısım davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 40.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı idareden alınarak davalı ...'ya, 40.000,00 TL vekâlet ücretinin de davalı ...'dan alınarak davacı idareye verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.