Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12107 E. 2026/4948 K.

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/753 Esas, 2025/1368 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/384 Esas, 2025/34 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 22 nci maddesine göre idarenin davacıya geri alım hakkını kullandırması, mümkün olmadığı takdirde geri alım hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 12... parseldeki taşınmazın 2/3 hissesinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında, 1/3 hissesinin ise ... Başkanlığında olduğunu, bu taşınmazın daha önceden müvekkillerinin murisi ...'a ait olduğunu, taşınmaz bölgesinde kurulması planlanan ... Organize Sanayi Bölgesi için kamulaştırılmasına kamu yararı bulunması nedeniyle kök murise kamulaştırma bedelinin ödendiğini, ancak o tarihten bu yana idare tarafından devrin amacına uygun hiçbir işlem ve tesisat yapılmadığını ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkillerinin miras payları oranında tapuya kayıt ve tescilini, Mahkeme aksi kanaatte ise müvekkillerinin uğramış olduğu zararın tespitini ve davacılara ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut olayda 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, kamulaştırmayı yapan idarece 22 nci maddede öngörülen prosedür uygulanmadan satış yapıldığından hak düşürücü süreden söz edilemeyeceğini, 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, kamulaştırmanın kesinleşmesinden itibaren 5 yıl geçmesi halinde madde hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlenmiş ise de bu hükmün kamulaştırma işleminden çok sonra 10.09.2014 tarihinde yürürlüğe girdiğini, davanın terditli açıldığını, benzer uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesince 1 yıllık zaman aşımı süresi geçmesine rağmen mülkiyet hakkının ihlalinin ortadan kaldırılması için dosyaya yeniden yargılama yapılmak üzere İlk Derece Mahkemesine gönderdiğini, Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca taşınmazın kamulaştırma tarihi ile dava tarihindeki değerleri arasında fahiş bir fark olup olmadığının tespiti için ek rapor alınması gerektiğini, bu yöndeki taleplerinin karşılıksız kaldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, kamulaştırma işlemleri sonrasında davaya konu taşınmazın, idare adına 24.08.1998 tarihinde tescil edildiği; davanın 20.11.2023 tarihinde açıldığı, aradan beş yıldan fazla süre geçtiği, beş yıllık süre dolduktan sonra kanunda öngörülen 1 yıllık sürede davanın açılmadığının sabit olduğu, tüm bu nedenlerle, davacının 2942 sayılı Kanun’un 23 üncü maddesine yönelik tapu iptali ve tescil talebinin hak düşürücü sürenin geçirilmesi nedeniyle reddine karar verilmiş olmasının yerinde olduğu, tazminat talebi bakımından ise terditli taleplerin ikisi yönünden de davanın hak düşürücü sürenin geçirilmesi nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken tazminat talebinin pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiş ise de karar sonucu itibarıyla doğru olduğundan bu hususun ortadan kaldırma nedeni yapılmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazın ... ili Daimi Encümenin 09.04.1997 tarihli ve 176 sayılı kararı ile ... Organize Sanayi Bölgesi kurulmak üzere kamulaştırıldığı, 24.12.2004 tarihli ... Belediyesi Encümen kararı ile organize sanayi bölgesinin yapımından vazgeçildiği, kamulaştırmadan vazgeçildiği tarihten itibaren 5 yıllık sürenin geçtiği anlaşıldığından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.