Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10958 E. 2026/4949 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/575 Esas, 2025/2186 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/628 Esas, 2022/179 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesine göre idarenin davacıya geri alım talebine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 13... parsel sayılı taşınmazın ... iline organize sanayi bölgesi kurulması amacıyla ... İl Özel İdaresi tarafından kamulaştırıldığını, davacıya ait taşınmazın bir bölümün orman arazisi kapsamında kaldığından özel mülkiyete konu olamayacağını, idarece davacı aleyhine istirdat davası açıldığını ve davacıya ödenen kamulaştırma bedelinin orman sınırı içerisinde kalan kısmına ilişkin idarece ödenen meblağın davacı tarafından idareye iade edildiğini ve davacıya ait taşınmazın özel mülkiyete konu olan kısmı açısından kamulaştırma işleminin tamamlandığını, kamulaştırılan taşınmazlar üzerinde kamu yararı niteliğinde herhangi bir işlem yapılmadığını, ... iline organize sanayi bölgesi yapımının mümkün olmadığından organize sanayi bölgesi yapımından vazgeçildiğinin sabit olduğunu, bu iptal neticesinde keyfiyetin eski maliklere usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeden her bir taşınmaz, eşit paylarda ... Belediye Başkanlığı ... il Özel İdaresi ve ... Ticaret Odası adına hukuka aykırı şekilde tapuda tescil edildiğini ileri sürerek iş bu devir sonrasında da taşınmazın herhangi bir kamu yararına özgülenmemesi nedeniyle davacının mülkiyet hakkının ihlal edilmesi nedeniyle kamulaştırma bedelinin dava tarihi itibarıyla işleyecek faiziyle davalı idarelere ödenmesi karşılığında dava konusu taşınmazın davacı mülkiyetine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazın dava dışı taşınmazlarla bir bütün oluşturacak şekilde kamulaştırılması nedeniyle kamulaştırma bedeli en son kesinleşen taşınmaz bakımından kesinleşme tarihinin hesaplanması gerektiğini, taşınmazın kullanım amacının değiştiğini, bu nedenle davacıya geri alma hakkı için tebligat yapılması gerekirken bu hakkın kullanımının engellendiğini, sundukları deliller toplanmadan karar verildiğini, davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın, ... ili Daimi Encümenin 09.04.1997 tarihli ve 176 sayılı kararı doğrultusunda kamulaştırılmasına karar verildiği, akabinde davacı tarafından açılan ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/477 Esas, 2000/124 Karar sayılı dosyası üzerinden görülen kamulaştırma bedelinin artırılması davasında davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiğinin anlaşıldığı, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıllık ve 1 yıllık sürelerin geçtiği açık olduğu ve hak düşürücü sürenin geçmiş olmasının öncelikle incelenmesi gerekliliği dikkate alındığında, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazın ... ili Daimi Encümenin 09.04.1997 tarihli ve 176 sayılı kararı ile ... Organize Sanayi Bölgesi kurulmak üzere kamulaştırıldığı, 24.12.2004 tarihli ... Belediyesi Encümen kararı ile organize sanayi bölgesinin yapımından vazgeçildiği, kamulaştırmadan vazgeçildiği tarihten itibaren 5 yıllık sürenin geçtiği anlaşıldığından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.