Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15046 E. 2026/4974 K.

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1466 Esas, 2025/1488 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/57 Esas, 2025/188 Karar

Taraflar arasındaki, kamulaştırılan taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 22 nci maddesine dayalı geri alım hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisinin Gaziantep ili, ..., ... Mahallesi 13 08... parsel sayılı 6.661 m²lik taşınmazın maliki olduğunu, ... Belediyesi Encümeninin 12.03.1986 tarihli ve 1315 sayılı kararı ile müvekkillerinin murislerinin bu taşınmazdaki hisseleri ile aynı mahallede ve aynı mevkide kain tapunun "1308 ada, 110 ada, 749 m²lik" olan taşınmazla başa baş takas edildiğini, taşınmazlarla ilgili resmî senetlerin incelendiğinde bir dizi "trampa, tevhid, yola terk, cins tashihi, ifraz ve taksim" işlemine tabi tutulduklarını, sonuç olarak 1/3'ü müvekkillerinin murislerine ait olan taşınmazların bu işlemler neticesinde "... ili, ..., ... Mahallesi 50 32... parsel, 6.661 m²lik" taşınmaz haline geldiğini ve bu taşınmazın spor alanı içerisine kaldığı için ... tarafından istimlak edildiğini, istimlak edilen bu yerin çok değerli bir konumda olduğunu, istimlak edilen bu alanın daha sonradan imar değişikliği yapılarak ticari alana çevrilerek üçüncü bir kişiye satıldığını ve benzin istasyonu olduğunu ileri sürerek daha müvekkillerinin murislerine ait iken 2942 sayılı Kanun'un 22 nci, 23 üncü ve ilgili diğer maddeleri uygulanmadan istimlak, takas ve satış işlemi yapılan taşınmazların ... alan iken tespit edilen ve müvekkillerinin murislerine ödenen kamulaştırma bedelinin ve dava tarihine kadar işleyecek yasal faizinin tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla taşınmazın güncel değeri arasındaki farkın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak veraset ilâmındaki hisseleri oranında müvekkillerine ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; trampanın da kamulaştırma yöntemi olduğunu, trampa yolu ile kamulaştırmada, kamulaştırma bedelinin taraflar arasındaki anlaşma ile kesinleştiğini, kamulaştırma bedelinin kesinleşme tarihinin tespit edilmesi gerektiğini, kamulaştırma niteliğinin yok sayılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacıların geri alma hakkı ve kamulaştırma amacına aykırı kullanımının göz ardı edildiğini, zaman aşımı, hak düşürücü süre ve emsal davaların yanlış yorumlandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesinde dava konusu olarak gösterilen taşınmazların, talep tarihindeki tapu malikleri tarafından imar parselasyonu yapılmak isteği ile davalı idareye başvurdukları ve taşınmazların o tarihteki tapu malikleri ile davalı idare arasında takas edildiği, ayrıca 13 08... parsel sayılı taşınmazın ise hissedarlar tarafından davalı ... lehine terk edildiği, dolayısıyla tüm dosya kapsamına göre dava edilen taşınmazın tapu kayıt sureti de esas alındığında kamulaştırma nedeniyle değil, tapu maliklerinin imar parselasyon isteklerinin karşılanması amacıyla takas, yola terk ve ayırma işlemi sonucunda davalı idare adına tescil edildiği, bu halde davaya konu taşınmazlar yönünden davalı idare tarafından alınmış bir kamulaştırma kararı ve kesinleşmiş bir kamulaştırma işlemi bulunmadığı, dolayısıyla taşınmazların idare adına tescil edilmesinin yasal dayanağının kamulaştırma kararı olmadığı anlaşıldığından, 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin somut olaya uygulanma imkanının bulunmadığı ve bu maddenin yasal şartları oluşmadığından İlk Derece Mahkemesince "davanın reddine" dair kararında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdükleri sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırılan taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesine dayalı geri alım hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.