Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10563 E. 2026/648 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/901 Esas, 2024/1296 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Küçükçekmece 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/24 Esas, 2024/21 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda davanın davalı ... ... Rektörlüğü yönünden kabulüne, davalı ... yönünden husumet nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 378.290,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Davacılar ... ve ... yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen tazminat miktarı Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle; adı geçen davacılar yönünden davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekillerinin temyiz dilekçelerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekillerinin davacılar ... ve ... yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen tazminat miktarı için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;......................... Mahallesi (yeni Üniversite Mahallesi) 556 (yeni 23165) parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre ve kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesini aksi takdirde davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu ileri sürerek davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... ... Rektörlüğü yönünden kabulüne,davalı ... yönünden husumet nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın her iki davalı yönünden de kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... ... Rektörlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza yönelik kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, bedelin bloke edildiğini, tebliğ işleminin yapıldığını, idare adına tescil karar verildiğini, hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza 24.12.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7201 sayılı 2942 sayılı Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6 ncı maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 3'e göre (7327 sayılı Kanun ile ilave edilen üçüncü cümleyle birlikte); mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın imar durumu ve bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelin uygun olduğu, taşınmazın kamulaştırılmasına yönelik tapu kaydı malikine yapılmış usulüne uygun kamulaştırma tebligatı bulunmadığından hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı, taşınmaz davalı ... ... Rektörlüğünün yetki ve sorumluluk alanında kaldığı ve husumetin doğru yöneltildiği anlaşılmış olup kararda isabetsizlik görülmediğinden davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın her iki davalı yönünden de kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... ... Rektörlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; dava konusu .................Mahallesi (yeni Üniversite Mahallesi) 556 (yeni 23165) parsel sayılı taşınmazın ... Üniversite Yönetim Kurulunun 19.04.1984 tarihli kararıyla kamulaştırılmasına karar verildiği ve kamulaştırma işleminin yapıldığı; davacılar murisi adına usulüne uygun olarak yapılan noter tebligatı bulunmadığı gibi yapılan ilanen tebligat da yasal unsurları taşımadığından geçersiz olup, dava konusu taşınmazdaki davacı murisine ait payın Küçükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1992/713 Esas, 1992/1317 Karar sayılı kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca davalı idare adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

3.Dava kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olup 24.12.2019 tarihinden sonra açılmıştır.21.12.2019 tarihinde kabul edilerek 24.12.2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7201 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen ek madde 3’ün birinci fıkrasının ikinci cümlesindeki “…dava tarihi itibarıyla…” ibaresi ve 7201 sayılı Kanun’un 7 nci maddesi ile eklenen Geçici 15 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ek 3 üncü madde hükmü uygulanarak…” ibaresi 28.07.2023 tarihli ve 32262 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli ve 2019/93 Esas, 2023/87 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Buna karşın Anayasa’nın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki “İptal kararları geriye yürümez.” hükmü ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan “… dava tarihi itibarıyla…” ibaresini içeren ek Madde 3 nazara alındığında davaya konu taşınmazın idare adına tescil edildiği tarih, değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilecek bedelin TÜİK tarafından açıklanan Yİ-ÜFE tablosundaki değişim oranları esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenmesi sonucu ortaya çıkan bedelin hak sahibine ödenmesi yerindedir.

4. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal incelemesi yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapora göre tespit edilen bedelin davalı ... ... Rektörlüğü tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; A. Davacılar ve Davalı ... ... Rektörlüğü Vekilinin Davacılardan ... ve ... Yönünden Hükmedilen Tazminata İlişkin Temyizi Yönünden; Davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B. Davacılar ve Davalı ... ... Rektörlüğü Vekilinin Davacılardan ... ve ... Yönünden Hükmedilen Kamulaştırmasız El Atmaya Dayanan Tazminata İlişkin Temyizi Yönünden; Davacılar ve davalı ... ... Rektörlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ... ... Rektörlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.