Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2026/6818 E. 2026/7311 K.

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/702 Değişik iş SUÇ : 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'na (1632 sayılı Kanun) muhalefet İNCELEME KONUSU KARAR : Görevli mahkemenin tespitine ilişkin KANUN YARARINA BOZMA : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet YOLUNA BAŞVURAN Başsavcılığı

Çorum 7. Asliye Ceza Mahkemesi ve Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesince verilen karşılıklı görevsizlik kararları üzerine oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği Çorum 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2024 tarihli ve 2024/702 Değişik iş sayılı Kararı ile yargılama yapma görev ve yetkisinin Çorum 7. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğuna karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca 29.04.2026 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.06.2026 tarihli ve KYB-2026/69544 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; ''7329 sayılı Askeri Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9. maddesi ile 1632 sayılı Kanuna eklenen ek 19. maddesinde yer alan, "Askeri suçlara ilişkin dava ve işler, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan asliye ve ağır ceza mahkemelerinde ya da askeri ... ve personel yoğunluğunun gerektirmesi hâlinde Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen ilçelerde kurulu bulunan asliye veya ağır ceza mahkemelerinde görülür. İlçede görülmesine karar verildiği takdirde ilçenin yargı çevresi de aynı usulle belirlenir.” şeklindeki düzenleme ile, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 13/07/2021 tarihli ve 2021/597 değişik iş sayılı kararı ile ".... 3) 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen ve asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar yönünden açılacak davalara, asliye ceza mahkemesinin tek dairesinin bulunduğu il merkezlerinde bu mahkemenin, iki dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 2 numaralı asliye ceza mahkemesinin, ikiden fazla dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin; Ankara’da ise 3, 51... numaralı asliye ceza mahkemelerinin, Bakmasına, 5235 sayılı Kanun’un 9. maddesinin beşinci fıkrası ve 7329 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi uyarınca, belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına, Kurulumuzun 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile devredilmiş olan arşiv dosyalarının bu mahkemelerde kalmaya devam etmesine, iş bu kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanarak yeni açılacak davaların mezkûr mahkemelere tevzi edilmesine,.." şeklindeki kararı birlikte değerlendirildiğinde, Somut olayda, sanığın yoklama kaçağı kalmak suretiyle 1632 sayılı Kanun'a muhalefet etme eylemi nedeniyle Milli Savunma Bakanlığı Kargı (Çorum) Askerlik Şubesince suç duyurusunda bulunulması üzerine, Çorum Cumhuriyet Başsavcılığının 02.01.2024 tarihli ve 2022/16059 soruşturma, 2024/15 esas, 2024/15 sayılı iddianamesi açılan kamu davasında suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin görevli olması karşısında, Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesinin görevli Mahkeme olarak belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe Sanık hakkında 1632 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda verilen beraat hükmüne karşı O yer Cumhuriyet savcısının itirazı üzerine yapılan tevzi sonucunda dosyanın gönderildiği Çorum 7. Asliye Ceza Mahkemesince davaya bakma görev ve yetkisinin Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş, Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesince 10.10.2024 tarihli ve 2024/654 Esas, 2024/728 sayılı Karar ile karşı görevsizlik kararı verilerek 5271 sayılı Kanun'un 4/2. maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümü için dosya ortak yüksek görevli mahkemeye gönderilmiş, Çorum 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2024 tarihli ve 2024/702 Değişik iş sayılı Kararı ile yargılama yapma görev ve yetkisinin Çorum 7. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğuna hükmedilmiştir.

24.06.2021 tarihli ve 7329 sayılı Askeri Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a (7329 sayılı Kanun) eklenen Ek 19. maddede ''Askerî suçlara ilişkin dava ve işler, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan asliye ve ağır ceza mahkemelerinde ya da askerî ... ve personel yoğunluğunun gerektirmesi hâlinde Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen ilçelerde kurulu bulunan asliye veya ağır ceza mahkemelerinde görülür. İlçede görülmesine karar verildiği takdirde ilçenin yargı çevresi de aynı usulle belirlenir'', Hakimler ve Savcılar Kurulunun askeri suçlara ilişkin dava ve işlerde görevli ve yetkili mahkemelerin belirlenmesine ilişkin 13.07.2021 tarihli ve 597 sayılı kararında "... 3) 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen ve asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar yönünden açılacak davalara, asliye ceza mahkemesinin tek dairesinin bulunduğu il merkezlerinde bu mahkemenin, iki dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 2 numaralı asliye ceza mahkemesinin, ikiden fazla dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin; Ankara’da ise 3, 51... numaralı asliye ceza mahkemelerinin bakmasına, 5235 sayılı Kanun’un 9. maddesinin beşinci fıkrası ve 7329 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi uyarınca, belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına, Kurulumuzun 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile devredilmiş olan arşiv dosyalarının bu mahkemelerde kalmaya devam etmesine, iş bu kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanarak yeni açılacak davaların mezkûr mahkemelere tevzi edilmesine" , 5271 sayılı Kanun’un basit yargılama usulünde itiraz başlıklı 252. maddesinde ise; "(1) 251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir. (2)İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece dosya, o yerde birden fazla asliye ceza mahkemesi bulunması hâlinde tevzi kriterlerine göre belirlenen asliye ceza mahkemesine gönderilir ve bu mahkemece duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Tek asliye ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde ise, aynı mahkemede yetkili başka bir hakim varsa bu hakim tarafından; aksi hâlde adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanınca görevlendirilen hakim tarafından duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır...'' Hükümleri yer almaktadır. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; basit yargılama usulüne göre verilen hükümlere itiraz edilmesi durumunda Hakimler ve Savcılar Kurulunca askeri suçlara ilişkin dava ve işlerde görevlendirilen birden fazla ihtisas mahkemesi bulunması halinde bu mahkemelerden tevziye göre belirlenecek olan mahkeme tarafından, görevli tek ihtisas mahkemesi olması halinde ise 5271 sayılı Kanun'un 252/2. maddesi uyarınca aynı mahkemede yetkili başka bir hakim varsa bu hakim tarafından, aksi halde adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanınca görevlendirilecek hakim tarafından duruşma açılıp genel hükümlere göre yargılamaya devam edilmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında merciince Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.10.2024 tarihli ve 2024/654 Esas, 2024/728 sayılı görevsizlik Kararının kaldırılmasına karar verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2.Çorum 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2024 tarihli ve 2024/702 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3.5271 sayılı Kanun'un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dosyanın Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.06.2026 tarihinde karar verildi.