Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2026/5783 E. 2026/7309 K. – İhmali Davranışla

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği SAYISI: 2024/1763 Değişik iş ŞÜPHELİ: Kamu görevlileri SUÇ: İhmali davranışla görevi kötüye kullanma İNCELEME KONUSU KARAR: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığının 05.12.2019 tarihli ve 2017/2540 Soruşturma, 2019/2273 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci Yüksekova Sulh Ceza Hakimliğinin 12.09.2024 tarihli ve 2024/1763 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 12.09.2024’te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca 25.03.2026 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10.04.2026 tarihli ve KYB-2026/46508 sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; ''5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, 10.08.2015 tarihinde ... bölgesi ... Köyü mevkiinde yol üzerinde BTÖ mensuplarınca döşenen EYP'nin (El Yapımı Patlayıcı) patlatılması sonucu yolun kullanılamaz hale geldiği ve ulaşıma kapandığı, yolun ulaşıma açılması, üs bölgelerinin ikmalinin sağlanması ve bölgede bulunan örgüt mensuplarının etkisiz hale getirilmesi için .... Piyade Tümen Komutanlığınca "... Vadisi Operasyon Planı"nın hazırlandığı ve ... Valiliğinden operasyon için Olur alındığı, bu şekilde operasyon emri doğrultusunda planın icra edilmeye başlanıldığı, 06.09.2015 günü Yüksekova ilçesi ... Bölgesi ... Köyü mevkiinde güvenlik güçleri tarafından mayın-eyp arama tarama faaliyeti esnasında PKK/KCK terör örgütü mensupları tarafından daha önceden ... yoluna döşenen eyplerin patlaması sonucu içinde askeri personel bulunan ... plakalı, ... plakalı ve ... plakalı askeri araçların zarar gördüğü, patlamalar ve PKK/KCK terör örgütü mensupları tarafından uzun namlulu silahlarla açılan yoğun ateş neticesinde araçlarda bulunan ... Komutanlığı ...Tabur Komutanlığında görevli 16 askerin şehit olduğu somut olayda, olaydan sonra olumsuz hava şartları nedeniyle hava desteğinin sağlanamadığı, söz konusu olay hakkında askeri hizmet ve görevler ile ilgili herhangi bir personelin ihmali veya kusuru olup olmadığı bakımından yürütülen soruşturma neticesinde, Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 05.12.2019 tarihli karar ile söz konusu olayın ve neticenin meydana gelmesinde illiyet bağı kurulabilir şekilde herhangi bir askeri personele atfı kabil bir ihmal veya kusura rastlanmadığı, operasyonun planlama ve icra safhası ile olayın sonrasında bütün işlemlerin usulüne ve emirlere uygun olarak yapıldığı, zayiat verilmesinin personelin kusurundan kaynaklanmadığı, olayın önceden tasarlanan planlı bir terör eylemi olduğu, idari tahkikat raporundaki kanaatin de bu yönde olduğu ve kovuşturma imkanının bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Bahse konu soruşturma kapsamında alınan 11/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda; 1- ... Dağ ve Komando Tabur Komutanlığının; TTZA'nın (Taktik Tekerlekli Zırhlı Araç) EYP'ye bastığı bölgeye doğru manevra yapmadığı, tertiplendiği ... Tepe bölgesinin Güney Batısındaki (BTÖ gözetleme unsuru) bulunan ... Mahallesi bölgesinden 2'nci arama ve emniyet unsuruna (... arama unsuru) TTZA'nın EYP'ye maruz kalmadan önce ve sonra ağır silahlara saldırıda bulunulmasına ve olay bölgesine en yakın birliklerden biri olmasına rağmen müdahale etmek üzere harekete geçtiğine yönelik ... komutanın bir kararı/emri olup olmadığına dair bilgiye rastlanılmadığı, Tb.K. dahil... Dağ ve Komando Tabur Komutanlığından herhangi bir personelin bilgisine başvurulmadığı,

2- ... Dağ ve Komando Tabur Komutanlığının ...'nün 1 km. Kuzeyi bölgesinde ve Güney istikametini gözetleyecek şekilde (bu bölgenin güney doğusunda bulunan ve tepecilerin bulunduğu ... Mahallesi bölgesini kontrol altında tutabileceği) tertiplenmesi gerekirken bölgeye intikal etmediği, ancak; kimin emriyle ve hangi nedenle bu bölgeye intikal etmediğinin tespit edilemediği, ...' nün 1 km Kuzeyi bölgesinde tertiplenmemekle birlikte, yol araması yapan 2'nci arama ve emniyet unsurunun emniyeti maksadıyla istihbarat durumuna göre bu bölgede bulunduğu bilinen BTÖ mensuplarına karşı planlanan gerekli tedbirlerin alınmadığı, 06.09.2015 tarihinde 2'inci arama ve emniyet unsuruna yapılan silahlı saldırı ve TTZA'nın EYP'ye maruz kalmasını müteakip taburun hangi görevleri icra ettiğinin ve hangi emirleri aldığının tespit edilemediği, 3- ... Komando Tugay Komutanlığınca TTZA'ların EYP'ye maruz kalmalarına müteakip tıkama emri aldığı, bu maksatla bir komando bölüğünün ... Tepe Üs Bölgesinden ... Mahallesine doğru intikale başlamasına rağmen geri döndüğü, müteâkiben sevk edilen diğer bölüğün aynı arazi ve hava şartlarında görevi icra ettiği, ilk bölüğün ... Tepeye neden döndüğü, emri kimin verdiğinin tespit edilmediği, gelişmeler kapsamında emirle ... Tepe - ... Taşı- ... Mahallesi bölgelerinde (olayın meydana geldiği bölge) Arama-Tarama faaliyeti icra etmeye hazır olması görevi verildiği, 1'inci ve 2'inci arama ve emniyet unsurlarının silahlı saldırı ve EYP'ye maruz kalmasına rağmen, müdahale için manevra yaptığına ve bu maksatla bir emir verildiğine dair bilgiye rastlanılmadığı, 4- ... Tabur Komutanlığınca; ... Taşı ve ... mevkilerine intikal ederek bu bölgede keşif ve gözetleme maksadıyla tertiplenilmesi gerektiği, ancak hangi komutanlığın/kimin emri ve hangi nedenle bu bölgeye intikal etmediği ve bu bölgede tertiplenerek keşif ve gözetleme faaliyeti icra etmediğinin tespit edilemediği, operasyon planında belirtildiği şekilde ... Taşı ve ... mevkiinde tertiplenmesi durumunda bu bölgede yolun Güneyinde bulunan ... Tepe bölgesini kontrol altında tutulabileceği, bu bölgeden 2'inci arama ve emniyet unsurunu gözetleyebilecekleri ve ateşleri ile destekleyebilecekleri, ... Taşı ... mevkiinde tertiplenmemesi üzerine istihbarat durumuna göre bu bölgede bulunduğu bilinen BTÖ mensupları tarafından 2'nci arama ve emniyet unsuruna yönelik gerçekleştirilebilecek muhtemel eylemlerin önlenmesi maksadıyla tedbirler alındığına veya emir verildiğine dair bir bilgiye rastlanılmadığı, 5- ... Özel Harekat Tabur Komutanlığının ihtiyat olmasına rağmen, gelişen durumlara göre görev verilmediği, ... J.Krk.K.lığı bölgesinde şehit cenazelerini olay bölgesinden almak maksadı ile yaklaşık 12 saat beklediği olaya hangi sebeple daha erken müdahale etmediğine ilişkin bilgiye rastlanılmadığı, 6- Yol emniyeti sağlayan birliğin, geniş bir bölgeyi gözetleyip kontrol altına almak ve meydana gelebilecek herhangi bir olaya kısa zamanda müdahale etmek maksadıyla genellikle hakim bir yerde tertiplenmesi gerektiği, bu kapsamda operasyon alanında manevra taburlarına mayın/EYP araması yapılacak Kamışlı-... yolunun kuzeyindeki istihbarat durumuna uygun olarak kritik arazi kesimlerinin işgal edilmesi ve yol üzerinde mayın/EYPolduğu istihbar edilen/değerlendirilen bölgelere müdahale edilebilmesi için elverişli şartların oluşmasını sağlama görevi verildiği ancak, ... Dağ ve Komando Taburu ve ... Taburunun planda belirtilen bölgelere keşif ve gözetleme görevi için tertiplenmediği, konuya yönelik emrin hangi komutanlık tarafından ve hangi nedenle verildiğinin tespit edilemediği, 7- Operasyon esnasında yol arama ve emniyet unsurlarına yönelik saldırıları müteakip ateş destek vasıtalarının kullanıldığı, ani yakın hava desteği talep edildiği, taarruz helikopterlerinin bölgeye yönlendirildiği, hava şartlarının elverdiği ölçüde bu desteklerin sağlandığı, ancak bölgede arama unsurlarının emniyetini sağlama görevi verilen komando birliklerinin kullanılmasına yönelik yeterli hareket tarzlarının belirlenip, birliklere bu yönde hangi emirlerin verildiğinin dosya muhteviyatında bulunmadığının belirtildiği anlaşılmakla, İnceleme konusu soruşturma dosyasında bahse konu bilirkişi raporunda belirtilen hususların usulüne uygun bir şekilde araştırılması suretiyle toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelilerin hukukî durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe 10.08.2015 tarihinde ... bölgesi ... Köyü mevkiinde yol üzerinde BTÖ mensuplarınca döşenen El Yapımı Patlayıcı'nın (EYP) patlatılması sonucu yolun kullanılamaz hale geldiği ve ulaşıma kapandığı, yolun ulaşıma açılması, üs bölgelerinin ikmalinin sağlanması ve bölgede bulunan örgüt mensuplarının etkisiz hale getirilmesi için .... Piyade Tümen Komutanlığınca "... Vadisi Operasyon Planı"nın hazırlandığı ve ... Valiliğinden operasyon için Olur alındığı, bu şekilde operasyon emri doğrultusunda planın icra edilmeye başlandığı, 06.09.2015 günü Yüksekova ilçesi ... Bölgesi ... Köyü mevkiinde güvenlik güçleri tarafından mayın-EYP arama tarama faaliyeti esnasında PKK/KCK terör örgütü mensupları tarafından daha önceden ... yoluna döşenen EYP'lerin patlaması sonucu içinde askeri personel bulunan ..., ... plakalı askeri araçların zarar gördüğü, patlamalar ve PKK/KCK terör örgütü mensupları tarafından uzun namlulu silahlarla açılan yoğun ateş neticesinde araçlarda bulunan ... Komutanlığı ... Tabur Komutanlığında görevli 16 askerin şehit olduğu, olaydan sonra olumsuz hava şartları nedeniyle hava desteğinin sağlanamadığı, askeri hizmet ve görevler ile ilgili herhangi bir personelin ihmali veya kusurunun olup olmadığı bakımından yürütülen soruşturma sonucunda Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığının 05.12.2019 tarihli ve 2017/2540 Soruşturma, 2019/2273 sayılı Kararı ile söz konusu olayın ve neticenin meydana gelmesinde illiyet bağı kurulabilir şekilde herhangi bir askeri personele atfı kabil bir ihmal veya kusura rastlanmadığı, operasyonun planlama ve icra safhası ile olayın sonrasında bütün işlemlerin usulüne ve emirlere uygun olarak yapıldığı, zayiat verilmesinin personelin kusurundan kaynaklanmadığı, olayın önceden tasarlanan planlı bir terör eylemi olduğu, idari tahkikat raporundaki kanaatin de bu yönde olduğu ve kovuşturma imkanının bulunmadığından bahisle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara şikayetçi vekilinin itirazı üzerine merci Yüksekova Sulh Ceza Hakimliğinin 12.09.2024 tarihli ve 2024/1763 Değişik iş sayılı Kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karardaki gerekçenin ayrıntılı ve yeterli olduğu, evrak içeriğine uygun düştüğü ve itirazın kabulü için bir neden bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği görülmüştür. 5271 sayılı Kanun'un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172. maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173. maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir. Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; 11.04.2017 tarihli bilirkişi raporunda; 1- ... ve Komando Tabur Komutanlığının; Taktik Tekerlekli Zırhlı Araç'ın (TTZA) EYP'ye bastığı bölgeye doğru manevra yapmadığı, tertiplendiği ... Tepe bölgesinin Güney Batısındaki (BTÖ gözetleme unsuru) bulunan ... Mahallesi bölgesinden 2. arama ve emniyet unsuruna (Yeşiltaş arama unsuru) TTZA'nın EYP'ye maruz kalmadan önce ve sonra ağır silahlarla saldırıda bulunulmasına ve olay bölgesine en yakın birliklerden biri olmasına rağmen müdahale etmek üzere harekete geçtiğine yönelik ... komutanın bir kararı/emri olup olmadığına dair bilgiye rastlanılmadığı, Tb.K. dahil .... ve Komando Tabur Komutanlığından herhangi bir personelin bilgisine başvurulmadığı, 2- ... ve Komando Tabur Komutanlığının ....'nün 1 km. Kuzeyi bölgesinde ve Güney istikametini gözetleyecek şekilde (bu bölgenin güney doğusunda bulunan ve tepecilerin bulunduğu ... Mahallesi bölgesini kontrol altında tutabileceği) tertiplenmesi gerekirken bölgeye intikal etmediği, ancak; kimin emriyle ve hangi nedenle bu bölgeye intikal etmediğinin tespit edilemediği, ...' nün 1 km Kuzeyi bölgesinde tertiplenmemekle birlikte, yol araması yapan 2. arama ve emniyet unsurunun emniyeti maksadıyla istihbarat durumuna göre bu bölgede bulunduğu bilinen BTÖ mensuplarına karşı planlanan gerekli tedbirlerin alınmadığı, 06.09.2015 tarihinde 2. arama ve emniyet unsuruna yapılan silahlı saldırı ve TTZA'nın EYP'ye maruz kalmasını müteakip taburun hangi görevleri icra ettiğinin ve hangi emirleri aldığının tespit edilemediği, 3- ... Tugay Komutanlığınca TTZA'ların EYP'ye maruz kalmalarına müteakip tıkama emri aldığı, bu maksatla bir komando bölüğünün ... Tepe Üs Bölgesinden ... Mahallesine doğru intikale başlamasına rağmen geri döndüğü, müteâkiben sevk edilen diğer bölüğün aynı arazi ve hava şartlarında görevi icra ettiği, ilk bölüğün ... Tepeye neden döndüğü, emri kimin verdiğinin tespit edilmediği, gelişmeler kapsamında emirle ... Tepe - ... Taşı- ... Mahallesi bölgelerinde (olayın meydana geldiği bölge) Arama-Tarama faaliyeti icra etmeye hazır olması görevi verildiği, 1. ve 2. arama ve emniyet unsurlarının silahlı saldırı ve EYP'ye maruz kalmasına rağmen, müdahale için manevra yaptığına ve bu maksatla bir emir verildiğine dair bilgiye rastlanılmadığı, 4- ... Tabur Komutanlığınca; ... Taşı ve ... mevkilerine intikal ederek bu bölgede keşif ve gözetleme maksadıyla tertiplenilmesi gerektiği, ancak hangi komutanlığın/kimin emri ve hangi nedenle bu bölgeye intikal etmediği ve bu bölgede tertiplenerek keşif ve gözetleme faaliyeti icra etmediğinin tespit edilemediği, operasyon planında belirtildiği şekilde ... Taşı ve ... mevkiinde tertiplenmesi durumunda bu bölgede yolun Güneyinde bulunan ... Tepe bölgesini kontrol altında tutulabileceği, bu bölgeden 2'inci arama ve emniyet unsurunu gözetleyebilecekleri ve ateşleri ile destekleyebilecekleri, ... Taşı ... mevkiinde tertiplenmemesi üzerine istihbarat durumuna göre bu bölgede bulunduğu bilinen BTÖ mensupları tarafından 2. arama ve emniyet unsuruna yönelik gerçekleştirilebilecek muhtemel eylemlerin önlenmesi maksadıyla tedbirler alındığına veya emir verildiğine dair bir bilgiye rastlanılmadığı, 5- ... Özel Harekat Tabur Komutanlığının ihtiyat olmasına rağmen, gelişen durumlara göre görev verilmediği, ... J.Krk.K.lığı bölgesinde şehit cenazelerini olay bölgesinden almak maksadı ile yaklaşık 12 saat beklediği olaya hangi sebeple daha erken müdahale etmediğine ilişkin bilgiye rastlanılmadığı, 6- Yol emniyeti sağlayan birliğin, geniş bir bölgeyi gözetleyip kontrol altına almak ve meydana gelebilecek herhangi bir olaya kısa zamanda müdahale etmek maksadıyla genellikle hakim bir yerde tertiplenmesi gerektiği, bu kapsamda operasyon alanında manevra taburlarına mayın/EYP araması yapılacak Kamışlı-... yolunun kuzeyindeki istihbarat durumuna uygun olarak kritik arazi kesimlerinin işgal edilmesi ve yol üzerinde mayın/EYP olduğu istihbar edilen/değerlendirilen bölgelere müdahale edilebilmesi için elverişli şartların oluşmasını sağlama görevi verildiği ancak, ... ve Komando Taburu ve ... Taburunun planda belirtilen bölgelere keşif ve gözetleme görevi için tertiplenmediği, konuya yönelik emrin hangi komutanlık tarafından ve hangi nedenle verildiğinin tespit edilemediği, 7- Operasyon esnasında yol arama ve emniyet unsurlarına yönelik saldırıları müteakip ateş destek vasıtalarının kullanıldığı, ani yakın hava desteği talep edildiği, taarruz helikopterlerinin bölgeye yönlendirildiği, hava şartlarının elverdiği ölçüde bu desteklerin sağlandığı, ancak bölgede arama unsurlarının emniyetini sağlama görevi verilen komando birliklerinin kullanılmasına yönelik yeterli hareket tarzlarının belirlenip, birliklere bu yönde hangi emirlerin verildiğinin dosya muhteviyatında bulunmadığı, Şeklinde tespitler bulunması karşısında, merciince bahse konu bilirkişi raporunda belirtilen hususların araştırılması suretiyle toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonrasında şüphelilerin belirlenmesi ile hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Yüksekova Sulh Ceza Hakimliğinin 12.09.2024 tarihli ve 2024/1763 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3.5271 sayılı Kanun'un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.06.2026 tarihinde karar verildi.