Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/9245 E. 2023/13544 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/656 D. İş, 2021/656 K. DAVALILAR : 1-Türk Nippon Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... 2-Koru Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 07.01.2021 HÜKÜM/KARAR : Davalılar Vekillerinin İtirazının Reddi-Davacı Vekilinin İtirazının Kabulü/ Davanın Kabulü Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalılar vekillerinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalı olan iki araç arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda araçta yolcu konumunda olan davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 4.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 100,00 TL geçici bakıcı gideri ve 300,00 TL adli tıp rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik talebini 102.897,00 TL, geçici iş göremezlik talebini 8.084,00 TL ve geçici bakıcı giderini 5.117,00 TL olmak üzere toplam talebini 116.098,00 TL'ye yükseltmiş ve davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, davacı tarafa yapılan ödeme ile sorumluluğun sona erdiğini, tarafların kusurunun bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerektiğini, davalı şirketin geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri ile adli tıp rapor ücretinden sorumluluğunun bulunmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, tarafların kusurunun bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerektiğini, davalı şirketin geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri ile adli tıp rapor ücretinden sorumluluğunun bulunmadığını, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya sunulan ve Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 09.11.2019 tarihli raporda kaza tarihinde yürürlükte olan 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca davacının %11 oranında malul kaldığının tespit edildiği, aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının sürekli iş göremezlik zararının 102.897,00 TL, geçici iş göremezlik zararının 8.084,00 TL ve geçici bakıcı giderinin 5.117,00 TL olmak üzere toplam tazminat tutarının 116.098,00 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 5.117,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı, 8.084,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 102.897,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 116.098,00 TL tazminatın davalı ...Ş'den 11.02.2020 tarihinden, davalı ...'den 17.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacı lehine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken Uyuşmazlık Hakem Heyetince Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili itiraz dilekçesinde; davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminat tutarından indirim uygulanması gerektiğini, müşterek ve müteselsil sorumluluğa karar verilmesinin hatalı olduğunu, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğunu, geçici bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanamayacağını ve aile üyeleri tarafından bakım yapılması sebebiyle % 50 oranında hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğini, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeksizin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ıslah edilen miktar için ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, adli tıp rapor ücretinden davalı şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya sunulan Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 09.11.2020 tarihli raporun, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği, Yargıtay kararları ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve ayrıca progresif rant yönteminin uygulanması içtihat edildiğinden hesaplama yöntemine ilişkin itirazın yerinde olmadığı, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı ihtiyacından doğan zararın trafik sigortasının teminatı kapsamında olduğu, Yargıtay'ın emsal içtihatları uyarınca geçici bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği, Türk aile yapısında maluliyet halinde aile bireyleri tarafından bakım yapıldığı, özel olarak bakıcı tutulmasının, orta üstü gelir seviyesindeki ailelerde olabileceği, aile tarafından yapılan bakımda, aile bireyleri açısından da özel olarak tutulmuş bakıcı gibi aynı emek ve zaman harcandığı ve aile fertlerinin de ölüm veya başka engellerle ileride bakamama riskinin söz konusu olduğu, bakımın aile fertleri tarafından yapılması halinde indirim uygulanmasının hakkaniyete aykırı olacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1426 ncı maddesi uyarınca makul gider olan adli tıp rapor ücretinden davalıların sorumluluğunun bulunduğu, dava konusu kazanın iş kazası olduğuna dair herhangi bir belge, bilgi ya da delilin dosya kapsamında yer almadığı, kazanın alkolün etkisi nedeniyle meydana geldiği iddiasının somut delille ispatlanamaması nedeniyle müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğine ilişkin itirazın yerinde olmadığı, sigorta tahkim yargılamasında tebliğ işlemlerinin sistem üzerinden e-posta ile yapıldığı, ıslah dilekçesinin sisteme girişinin yapılması ile sistem üzerinden taraflara e-posta ile bilgilendirme yapıldığı, bu durumda dilekçenin sistem üzerinden incelenmesi mümkün iken ıslah işlemine karşı herhangi bir beyanda bulunulmadığı, itiraz dilekçesinde ıslaha karşı davalı şirketin itiraz hakkını kullandığı, bu nedenle davalı ...'nin bu yöne ilişkin itirazının yerinde olmadığı, dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren faiz isteminde bulunulduğu, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyetince temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalılar vekilinin itirazlarının reddine, davacı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminat tutarından indirim uygulanması gerektiğini, müşterek ve müteselsil sorumluluğa karar verilmesinin hatalı olduğunu, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğunu, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeksizin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ıslah edilen miktar için ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, adli tıp rapor ücretinden davalı şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğunu, davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminat tutarından indirim uygulanması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51, 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78, 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. Somut olayda; davacının, sigortalı aracın sürücüsü olan eşi birlikte gittikleri düğünde alkol aldıktan sonra dönüş yolunda kazanın meydana geldiğini beyan ettiği ve sürücünün olayda 0.782 promil alkollü olduğu sabittir. Bu durumda davacının, araç sürücüsünün alkollü olduğunu bildiği hâlde bu araca kendi isteğiyle bindiği, kazanın oluşumunda alkollü sürücünün kusurlu bulunduğu, yaralanması ile neticelenen kazanın meydana gelmesine, dolayısıyla muhtemel zararı doğuran fiile razı olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 3. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.