Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/12138 E. 2024/684 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/133 E., 2023/133 K. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIKHAKEM HEYETİ SAYISI : K-2018/82610 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEMHEYETİ SAYISI : KIT/2022-2210 DAVACILAR : 1-..., 2-..., 3-... Su Sırma vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 09.07.2018 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulüne/ İtirazın Reddine SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIKHAKEM HEYETİ SAYISI : K-2018/82610 Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; itirazın reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 14.03.2018 tarihinde davacılar...ve Ayhan'ın kızı, diğer davacı ...'in annesi Özlem'in yolcu olduğu davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında vefat ettiğini, davalı tarafça yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 2.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur tespiti gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile davacı ... için 38.830,00 TL, davacı ... için 48.553,00 TL, davacı ... Su Sırma için 56.558,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 11.06.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç İtiraz hakem heyetinin bozma öncesi verdiği kararı ile davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 21.10.2021 tarih ve 2021/4747 Esas 2021/7308 Karar sayılı ilamında; "..1-Davalı vekilinin davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminata ilişkin temyiz talebinin incelenmesinde; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan 6456 sayılı Kanun'la değiştirilen 30. maddesinin 12. fıkrasında; 5.000,00 TL'nin altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarının kesin olduğu; 5.000,00 TL ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebileceği; 40.000,00 TL'nin üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebileceği belirtilmiştir. Somut olayda; davacı ... lehine hüküm altına alınan tazminat miktarına ilişkin karar, anılan kanunun yürürlüğünden sonra verildiğinden, miktar itibariyle davalı yönünden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden, davalı vekilinin davacı ... hakkında verilen karara ilişkin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı vekilinin davacılar ... ve ... Su Sırma lehine hükmedilen maddi tazminata ilişkin temyiz talebinin incelenmesinde; İtiraz Hakem Heyetince, meydana gelen tek taraflı kazada sigortalı sürücünün tam kusuruna göre davalı tarafın sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin kusura yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. T.C. Anayasası'nın 36/1. maddesindeki adil yargılanma hakkının ve 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesindeki hukuki dinlenilme hakkının kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılması bakımından, davada esaslı işlem olan bilirkişi raporlarının taraflara usulünce tebliğ edilmesi gerekir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 23. fıkrasında, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın tahkim usulüne ilişkin tebligatı düzenleyen 438. maddesinde, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tebligatın 11.02.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılacağı düzenlenmiştir. Sigorta tahkim yargılamasında da uygulanması gereken Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi ise "vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır" düzenlemesini içermektedir. Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına esas alınan hesap raporunun davalı vekili yerine vekille temsil edilen davalı ... şirketine (asıla) tebliğ edildiği; karara itiraz eden davalı vekili tarafından, tebliğe ilişkin bu usulsüzlüğün de itiraz sebebi yapıldığı; İtiraz Hakem Heyeti tarafından, tebligatların davalı ... şirketinin (asılın) tahkim sisteminde kayıtlı olan adresine yapılmış olması nedeniyle usule uygun olduğu kabul edilerek inceleme yapılıp davalı vekilinin tüm itirazlarının reddine karar verildiği görülmektedir. Oysa; davalı ... davada kendisini vekille temsil ettirmekte olup, TK madde 11 gereği vekilin bildirdiği adrese tebliğlerin yapılması gerektiği gözetilmelidir. Açıklanan tüm bu nedenlerle; vekille temsilin sözkonusu olduğu davada yapılacak tüm tebliğlerin vekile yapılması gereği de gözetilerek, hesap raporunun davalı vekiline tebliği sağlanıp eksikliğin bu şekilde giderilmesi ve davalı vekilinin raporlara itirazlarının alınıp değerlendirilmesi ile oluşacak sonuca göre, davalı vekilinin diğer itirazları hakkında değerlendirme yapılması gerekirken, usule aykırı biçimde ve davalı yanın savunma haklarını da kısıtlayacak şekilde yargılamaya devam edilip karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma ilamı doğrultusunda soruşturma dosyasına sunulan kusur raporunun yerinde olduğu, hesap raporunda pay hesabının doğru yapıldığı, aktüeryal sisteme ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımı süresinde açılmadığını, davalı tarafa usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sigorta şirketinin kusur oranında sorumluluğu bulunduğunu, hesaplamanın fahiş olduğunu, ibraname nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı ... lehine kesin olması nedeniyle ödeme yapıldığını, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, alkol ve emniyet kemeri nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin; tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe: 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı kazada destek yolcunun vefatı nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan anne baba/çocukların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1.Davalı vekilinin davacı ... lehine hükmedilen tazminata yönelik temyiz talebi bakımından; Dairenin 21.10.2021 tarihli ilamıyla, davacı ... lehine hükmedilen miktar bakımından kesin olduğu gerekçesiyle bozma ile reddedilip önceki karar kesinleştiğinden ve aynı yönde karar verildiğinden davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 2.Davalı vekilinin davacılar ... ve ... Su Sırma'ya yönelik temyiz talebi bakımından; tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 3. Davalı vekilinin davacılar ... ve ... Su Sırma'ya yönelik diğer temyiz itirazlarına gelince; a. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. Somut olayda; sigortalı sürücünün olayda 0,81 promil alkollü olduğu sabittir. Soruşturma evrakına göre; desteğin, araç sürücüsünün alkollü olduğunu bildiği hâlde bu araca kendi isteğiyle bindiği, kazanın oluşumunda alkollü sürücünün kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Da...izin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. b. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2. maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nisbi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin davacı ... lehine hükmedilen tazminata yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, 2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 3.Değerlendirme bölümünün (3 a-b) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılar ... ve ... Su Sırma'ya yönelik temyiz talebi bakımından temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.