Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2026/312 E. 2026/3611 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/949 E., 2025/38 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ordu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/164 E., 2024/117 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; davalı Kurum tarafından 6 adet reçete arkasındaki imzanın hasta veya hasta yakınına ait olmadığı, 81 adet reçetenin sigortalının gıyabında müvekkili tarafından hekimlere düzenlettirildiği, bu reçetelerdeki ilaçların bir kısmının hastalara verilmediği ve 41 adet reçetenin sigortalıların bilgisi dışında hekimlere sahte olarak düzenlettirilip alınan ilaçların hasta yakınlarına teslim edilmediği şeklindeki gerçek dışı iddialarla müvekkili hakkında cezai işlem tesis edildiğini, yetersiz inceleme ve müvekkilinin savunma hakkı kısıtlanarak tesis edilen cezai işlemin yerinde olmadığını, cezanın hukuka ve adalete aykırı olduğunu ileri sürerek; Kurum işleminin iptaline ve muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı vekili, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Ordu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2021 tarihli kararıyla ecezacının dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetine karar verildiği, dosyaya sunulan bilirkişi kurulu raporlarına göre 2020 yılı Protokolünün ( 5.3.2) maddesine göre 281,91 TL'nin iki katı olan 563,82 TL cezai şartın, yine (5.3.5) maddesine göre 10.861,63 TL'nin iki katı 24.937,96 TL cezai şartın (2020 protokolü 4.3.6 maddesine göre) cezai işlem yapılan 128 adet reçeteye ödenen (reçete bedeli) 38.936,02 TL ödeme bedelinin yasal faizi ile birlikte tahsilinin, M. A. verilen 513,96 TL ilaç bedelinin yasal faizi ile birlikte tahsilinin yerinde olduğu ancak 2012 yılı Tip Sözleşme ve eski protokolün 5. Sözleşmenin feshi ve cezai şartlar başlıklı bölümün (5.3.4) maddesi gereği verilen cezai şartın eczacının kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak kuruma sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte rapor fatura edilmesi gerektiği halde dosyada buna ilişkin bir delilin bulunmadığı bu bağlamda davalının yargılama konusu işleme ilişkin iddiasını tam olarak ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacı hakkında davalı Kurumun düzenlediği 09.05.2013 tarihli ve 7.939.843 sayılı kararın; 8.036,75 TL cezai şartın 563,82 TL olarak, 108.616,30 TL cezai şartın 24.937,96 TL olarak değiştirilmesine ve "(sözleşmenin 17.05.2013 tarihi itibarıyla feshedilerek) 3 ay süreyle yeni sözleşme yapılmayacağına" dair cezai şartın iptaline, diğer taleplerin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kanun yolundan geçerek kesinleşen Ordu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/167 E., 2021/460 K. sayılı kararı ile sahte olarak düzenlenen reçetelerdeki ilaçların hak sahiplerine gerçekte teslim edilmediği halde teslim edilmiş gibi gösterilmek suretiyle Kuruma fatura edilmesi sebebiyle davacının cezalandırılmasına karar verildiği de dikkate alındığında, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuşlardır. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; tanık dinlenmediğini, bilirkişi heyetinin eksik ve hatalı değerlendirmelerde bulunduğunu, bir kaç hastanın aleyhe beyanının kalan hastalara ait reçetelerde aleyhe değerlendirmeye esas alındığını, 2009 yılı Protokolünün (6.3.3) maddesinin yeni protokollerle yürürlükten kaldırılması sebebiyle bu madde uyarınca ceza verilemeyeceğini, bilirkişi raporlarına yapılan itirazların değerlendirilmediğini, 2020 yılı Eczane Protokolü ile 2024 ek protokol hükümlerinin uygulanarak karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı vekili ; Kurum tarafından yapılan işlemin sözleşme ve protokole uygun olduğunu, eksik ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacı eczacı hakkında 2009 yılı ve 2012 Protokolleri uyarınca uygulanan uyarı, fesih ve cezai şart işleminin iptali istemine ilişkindir. 1. Davalı Kurumun 09.05.2013 tarihli yazısı ile taraflar arasındaki 2009 yılı Eczane Protokolünün (6.3.3) maddesi gereği, davacı aleyhine 1 kez uyarı ile 8.036,75 TL cezai şart, 2012 yılı Eczane Protokolünün (5.3.5) maddesi gereği 1 kez uyarı ile 108.616,30 TL cezai şart, (5.3.10) maddesi gereği 1 kez uyarı ile 264.670,40 TL cezai şart, (5.3.4) maddesi gereğince 3 ay süreyle fesih ve 128 adet reçete ilgili ödeme bedeli 38.936.02 TL ile 513,96 TL ilaç bedelinin tahsil edileceği bildirildiği anlaşılmıştır. 2009 yılı Eczane Protokolünün (6.3.3) maddesi; "Eczanenin Kuruma fatura ettiği reçetelerde bulunması gereken ve reçete muhteviyatı ilaçların reçete sahibine yada yakınına teslim edildiğine ilişkin imzanın, reçete sahibine veya ilaçların teslim edildiği yakınına ait olmadığının tespit edilmesi halinde, reçete bedelinin 5 katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı yazılı olarak uyarılır, tekrarı halinde reçete bedelinin 5 katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) ay süre ile sözleşme yapılmaz."; 2012 yılı Eczane Protokolünün (5.3.10) maddesi; "Eczacı ya da eczane çalışanlarınca Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) yıl süreyle sözleşme yapılmaz."; Protokolün (5.3.5) maddesi; "Hasta veya hasta yakınına teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde ilaç bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 6 (altı) ay süre ile sözleşme yapılmaz. Ancak, Kurum tarafından yapılacak soruşturma neticesinde hastaya teslim edilmek üzere hastanın ilaç alım tarihinden itibaren 60 (altmış) günü geçmeyecek sürede ilaçların eczanede bekletildiğinin saptanması halinde bu madde hükmü uygulanmaz. "; Protokolün (5.3.4.) maddesi'' Reçetede yazılı ilaç yerine farmasötik eşdeğer olmayan ilaç verilmesi durumunda bir fatura döneminde ilaç bedelinin 5 (beş) katından az olmamak üzere 500 (beşyüz) TL cezai şart uygulanır. Bu maddenin uygulanmasında reçetenin karşılandığı tarihteki Kurum provizyon sistemindeki eşdeğer tablosu dikkate alınır.''; Protokolün (6.17) maddesi; "Bir fatura dönemi için uygulanacak cezai şartın hesaplanması reçete bazında yapılır. Bir reçetede birden fazla usulsüz fiilin tespit edilmesi durumunda cezai şartlardan en yüksek olanı esas alınır. "; Protokolün (4.3.6) maddesi; "Protokolün (5.3) numaralı maddesindeki fiillerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedelleri ödenmez. Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte eczacının Kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarını karşılamaması veya alacağının olmaması halinde, genel hükümlere göre tahsil edilir." hükümlerini içermektedir. Davacı eczacı hakkında Ordu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2021 tarihli kararıyla eczacının dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetine karar verildiği, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 17.03.2022 tarihli kararıyla kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; yalnızca hasta D.G nin beyanı bulunduğunu ve diğerlerinin beyanının olmadığı belirterek rapor tanzim edilmiş ve bu haliyle rapor hükme esas alınmıştır. Hal böyle olunca, Mahkemece; Protokolün (6.17.) maddesinde "...Bir reçetede birden fazla usulsüz fiilin tespit edilmesi durumunda cezai şartlardan en yüksek olanı esas alınır...." şeklinde belirtildiği gözetilerek, hastaların tanık sıfatıyla dinlenmesi 2009 yılı Eczane Protokolünün (6.3.3) ile 2012 yılı Protokolünüm (5.3.5) maddeleri kapsamında ilaçları teslim alıp almadıklarının ve teslim edildiğine dair reçetedeki imzanın reçete sahibine ya da yakınına ait olup olmadığının tespit edilmesi, 2012 yılı sonrasında yürürlüğe giren Protokollerin lehe hükümleri de dikkate alınarak cezai şart, reçete bedeli ve uyarı cezası hakkında bir değerlendirme yapılması ve ulaşılacak sonuca göre bu karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir. 2. Bozma sebebine göre, tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca taraflar yararına BOZULMASINA, 3. Bozma sebebine göre; tarafların sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararını bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.