Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/5184 E. 2026/2130 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/606 E., 2025/1618 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 6. Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2024/37 E., 2024/1092 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; müvekkili ile davalılardan ... İnşaat A.Ş. arasında 26.12.2017 tarihli imzalanan taşınmaz satış sözleşmesine göre, mülkiyeti diğer davalı ... Gayrimenkul A.Ş.ye ait taşınmazın müvekkiline satışı konusunda anlaşmaya varıldığını, sözleşmede belirlenen 27.000 Euro peşinat bedelinin 24.04.2018 tarihinde müvekkilinin dava dışı eşi M.Ö.ye ait hesaptan davalılardan ... İnşaat A.Ş. hesabına "... 339 ada B2 Blok No:4" açıklamasıyla ödendiğini, davalılar arasında organik bağ olup gizli ortaklık sözleşmesinin bulunduğunu, bu sözleşmenin bizzat davalı ... İnşaat A.Ş. yetkilisi tarafından İzmir 19. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/228 Esas sayılı dosyasına sunulduğunu, sözleşme konusu gayrimenkulun inşa edilmediğini, müvekkiline bugüne kadar tapu devri ve gayrimenkul teslimi yapılmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilince ödenen 27.000 Euro'nun temerrüt tarihi olan 22.02.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca işletilecek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen aynen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... İnşaat A.Ş. vekili; resmi şekilde yapılmayan sözleşmenin geçerli olmadığını, müvekkili şirketin diğer davalı ... Gayrimenkul A.Ş.ye ait taşınmazın pazarlanması, inşaatı ve satışı konusunda çalıştığını, şirketler arasında bir adi ortaklık söz konusu olmadığını, müvekkilinin ceza dosyasında beraat ettiğini, sözleşmeden cayan kişilere ödemelerin müvekkili şirketçe yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... Gayrimenkul A.Ş. vekili; müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını, davacı tarafça müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, diğer davalı şirket ile organik bağ iddiasını kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ile davalılardan ... İnşaat A.Ş. arasında 26.12.2017 tarihli adi yazılı şekilde ön ödemeli konut satış sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin resmi yazılı şekilde yapılmasının zorunlu olduğu, eldeki davada geçerli bir sözleşmenin varlığından bahsedilemeyeceğinden alıcının satıcıya vermiş olduğu bedeli sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde geri isteyebileceği, davalı her iki şirketinde adi ortaklık ilişkisi içerisinde üstlendikleri borçlardan dolayı müteselsilen sorumlu olduklarının kabulü gerektiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 27.000 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı TL'ye çevrilmek suretiyle, temerrüt tarihi olan 22.02.2023 tarihi itibariyle 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereği kamu bankalarının 1 yıl vadeli mevduat döviz hesaplarında uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri ve katılma yoluyla davacı vekili istinaf isteminde bulunmuşlardır. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı vekili her ne kadar katılma yolu ile istinaf dilekçesinde vekalet ücretinin dava konusu yabancı paranın karar tarihindeki satış kuruna göre hesaplanmasını talep etmiş ise de, yabancı para alacağına ilişkin davalarda dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesap edilen değere göre harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, kabul edilen miktar 27.000 Euronun dava tarihi olan 18.01.2024 tarihindeki efektif satış kuru olan 32,80 TL'den karşılığı 885.600,00 TL dava değeri üzerinden mahkemece vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmediği, davalı ... İnşaat Taahhüt Proje Mimarlık Müh. Mad. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede; davalı satıcının tapu teslimi yapmayarak edimini yerine getirmediğini davacının kalan tutarı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, davacının kalan tutarı ödememesi halinde geçerli olan "peşinatın ödediği tarihteki Merkez Bankası döviz kuru üzerinden Türk Lirası olarak alıcıya ödeneceği" ne ilişkin sözleşmenin 4. maddesinin 5. bendindeki hükmün geçersiz olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince yabancı para borcunun fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenmesi istenebileceğinden Mahkemece verilen kararda herhangi bir isabetsizlik olmadığı, davalı ... Gayrimenkul Yapı Turizm ve Ticaret A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede; inşaatın üzerine yapılacağı ana taşınmaz davalı ... A.Ş adına kayıtlı olduğu, sözleşmenin ... İnşaat ile ... imzası ve şirket kaşesiyle yapıldığı, sözleşmede satıcı ve müteahhit davalı ... şirketinin taraf olduğu, davalı ... şirketinin ise şirket değerinin neredeyse %90 sermayesi ve şirket ortağının dava dışı ... Turizm olup ... Turizm A.Ş.nin temsilcisi ve aynı zamanda ... Menkulun temsilcisi ve yetkili kişisinin ise davalı ... İnşaat şirketinin yetkilisi ve sahibi ... olduğu, davaya konu taşınmaz peşinat bedelleri davalı ... İnşaat yetkilisi ve sahibi ... İnşaat şirketi hesabına aktarıldığı, tapu bedellerinin davalı ... İnşaat hesabına aktarıldığı, tapuda devirlerin diğer davalı ... İnşaat tarafından gerçekleştirildiği, hatta devri (dava dışı diğer şahıslara) davalı ... adına vekaleten davalı ... İnşaat yetkilisinin oğlu dava dışı ...'in yaptığı, bununla birlikte inşaat ruhsatı için belediyeye başvurunun da dava dışı ... A.Ş. tarafından yapıldığı, bu bakımdan her iki davalı şirketin ortak amaç ve iş birliği içinde bulunduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... İnşaat A.Ş. vekili; Mahkemece bilirkişi incelemesi yapılmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davacı tarafın müvekkili ile aralarındaki sözleşmeye aykırı olarak 2. taksit ödemesini yapmadığını, davacının kötüniyetli olarak Euro kurunun en yüksek olduğu dönemde eldeki davayı açtığını, davacının müvekkiline gönderdiği ihtarda sözleşmenin açık maddesine rağmen ödemenin sözleşmenin yapıldığı tarihteki TL cinsinden yapılmasını kabul etmediğini, davacının ihlal ettiği sözleşmeden caydığını, Mahkemece alacağa 22.02.2023 tarihi itibariyle 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği kamu bankalarının 1 yıl vadeli mevduat döviz hesaplarında uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş olmasının da kanuna aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... Gayrimenkul A.Ş. vekili; Mahkemece deliller toplanmadan, bilirkişi incelemesi yapılmadan ve tahkikat aşaması tamamlanmadan karar verildiğini, Mahkemece sözlü yargılama aşamasına geçildiğine dair ihtaratta bulunulmadığını, müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını, edim borcu bulunmadığını, müvekkili ile diğer davalı şirket arasında hiçbir ortaklık ilişkisinin bulunmadığını, faizin dava tarihinden değil ihtarname tarihinden itibaren ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Gerekçe ve Değerlendirme Uyuşmazlık, taşınmaz satış sözleşmesi gereğince ödenen peşinat bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Davacı ile davalı ... İnşaat A.Ş., 26.12.2017 tarihinde imzalanan ... Satış Sözleşmesinin 5. maddesine göre 28... tarihinden itibaren, sözleşmede nitelikleri belirtilen bağımsız bölümü tasdikli projelerine uygun olarak sözleşmedeki mahal listesine göre tamamlayarak 24 ay sonra teslimi hususunda anlaşmaya varmıştır. Dava dosyası içerisindeki belgelerden, daire satışına ilişkin ödemelerin bu davalı şirket adına kayıtlı hesaba yapıldığı, tapu devir işlemlerinin ise arsa sahibi olan davalı ... Gayrimenkul A.Ş. adına vekaleten ...'in oğlu ... tarafından yapıldığı, davalı müteahhit şirket ile diğer davalı arsa sahibi şirketin kâr elde etmek maksadıyla birlikte faaliyette bulundukları, davalı arsa sahibi şirketin yönetim kurulu üyesi dava dışı ... A.Ş.nin yönetim ve temsil yetkisinin ...'e ait olduğu, inşaat ruhsatının dava dışı ... A.Ş.yi temsilen ... tarafından alındığı, dolayısıyla davalılar arasında organik bağ bulunduğunun anlaşılmasına göre, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.