Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/2323 E. 2026/459 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/143 E., 2025/419 K. DAVA TARİHİ : 17.11.2020 İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/129 E., 2024/363 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; yokluk ve tam kanunsuzluk hali nedeniyle ... Partisinin 18... Pazar günü yapılan 11. Olağan Büyük Kongresinin tüm sonuçlarıyla birlikte iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; yapılan işlemlerin tamamının mevzuata uygun olduğunu, davacı tarafın iddialarına dayanak oluşturacak hiçbir hukukî gerekçenin mevcut bulunmadığını, Büyük Kurultay gündemi ve delege listesinin ilanı ile ilgili yapılması gereken tüm şartların eksiksiz yerine getirildiğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; daha önce dosyanın 2 kez işlemden kaldırıldığı, her ne kadar tensip tutanağında davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğu kararı verilmiş ise de Dernekler Kanunu'nun 18. maddesi gereği davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 320/4 bendinde ise "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 02.06.2023 tarihli ön inceleme duruşması taraf vekillerinin mazeretleri nedeniyle 10.11.2023 tarihine ertelendikten sonra yapılan ön inceleme duruşmasında, davacının/vekilinin hazır bulunmaması ve davalı vekilinin davayı takip etmediklerini beyan etmesi üzerine dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun 150. maddesi uyarınca yenileninceye dek işlemden kaldırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, yenileme talebi üzerine tayin olunan 22.02.2024 tarihli ön inceleme duruşmasının davacı vekilinin mazereti nedeniyle 15.05.2024 tarihine ertelenmesi ve erteli duruşmaya davacı/vekilinin yine katılmaması üzerine Mahkemece davacı vekilinin mazeretinin reddedilmesi ile 6100 sayılı Kanunun 320/4 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi şartlarının oluşması; her ne kadar Mahkemece 15.05.2024 tarihli duruşmada 6100 sayılı Kanunun 320/4 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, 6100 sayılı Kanunun 150. madde uyarınca dosyanın yenileninceye dek işlemden kaldırılmasına ve 02.10.2024 tarihli bir başka duruşmada davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, yargılama usulünde yapılan hatanın taraflar için usuli müktesep hak oluşturmayacağının kabulü ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; 15.05.2024 tarihli ön inceleme duruşmasına Bingöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/57 E. sayılı dosyasının karar duruşmasının olması nedeniyle mazeret bildirildiğini, mazeretin reddini gerektirir bir sebep bulunmadığını, 22.02.2024 tarihli duruşmada mazeretin kabul edildiğini, duruşma gününün bildirilmediğini, bu nedenle duruşmaların ayarlanamadığını, kendisine tebligat çıkartılması gerektiğini, duruşmasız dahi karar verilebilecek bir dosyada ısrarla karar verilmediğini, 22.02.2024 tarihli duruşmada ön inceleme duruşması yapılmadığını, bir defaya mahsus olarak duruşmanın ertelenmediğinin de anlaşıldığını, yapılacak bir sonraki duruşmanın ön inceleme duruşması olacağına dair bir ibare bulunmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, siyasi parti olağan büyük kongresinin iptali istemine ilişkindir. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 121. maddesi "Türk Kanunu Medenisi ile Dernekler Kanununun ve dernekler hakkında uygulanan diğer kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasi partiler hakkında da uygulanır." şeklinde düzenlenmiş, atıf yapılan Dernekler Kanunu'nun "yargılama usulü" başlıklı 18.maddesinde, "Bu Kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde bakılacak davalarda basit yargılama usulü uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 6100 sayılı Kanunun altıncı kısmında, "Basit Yargılama Usulüne Tabi Dava ve İşler" başlığı altında düzenlenen 320. maddede " (1) Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. (2) Daha önce karar verilemeyen hâllerde mahkeme, ilk duruşmada dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafları dinler; daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder. Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulhe (Ek ibare: 07/06/2012-6325 S.K./35.md) veya arabuluculuğa teşvik eder. Tarafların sulh olup olmadıkları, sulh olmadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanağa yazılır; tutanağın altı hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür. (3) Mahkeme, tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemlerinin yapılmasını yukarıdaki fıkrada belirtilen duruşma hariç, iki duruşmada tamamlar. Duruşmalar arasındaki süre bir aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması, istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkim gerekçesini belirterek bir aydan sonrası için de duruşma günü belirleyebilir ve ikiden fazla duruşma yapabilir. (4) Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." şeklinde düzenlenmiştir. Temyiz olunan kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle siyasi partiler hakkındaki davaların basit yargılama usulüne tabi olmasına ve basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılan dosyanın yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılması durumunda, davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin anlaşılmasına göre, Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun görülmekle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.