Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2025/8059 E. 2026/5092 K.

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2024/481 Değişik iş SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne ilişkin mercii kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

İzinsiz olarak define araştırmak suçundan şüpheliler ..., ..., ... hakkında yürütülen soruşturma sonunda Suşehri Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 17.04.2024 tarihli, 2024/407 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı şikayetçi ... ve ... Bakanlığı vekili tarafından yapılan itirazın kabulüne ilişkin Şebinkarahisar Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.06.2024 tarihli, 2024/481 değişik iş sayılı kararının kesin nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun (5271 sayılı Kanun) 309. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.11.2025 tarihli ve 94660652-105-28-26434-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.11.2025 tarihli ve KYB-2025/130932 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.11.2025 tarihli ve KYB-2025/130932 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Önödeme" başlıklı 75/1-6. maddesinde yer alan;

Madde 75- (1) Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adlî para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçların faili;

a) Adlî para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,

b) Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yüz Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,

c) Hapis cezası ile birlikte adlî para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırını,

Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. (Ek cümleler:17/10/2019-7188/16 md.) Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/12 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, önödemeye bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına veya kamu davasının düşmesine karar verildiği tarihten itibaren beş yıl içinde önödemeye tabi bir suçu işleyen faile bu fıkra uyarınca teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır.

(6) (Ek: 24/11/2016-6763/12 md.) Bu madde hükümleri;

a) Bu Kanunda yer alan;

1. Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (98 inci maddenin birinci fıkrası),

2. Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması (madde 171),

3. Çevrenin taksirle kirletilmesi (182 nci maddenin birinci fıkrası),

4. Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma (264 üncü maddenin birinci fıkrası),

5. Suçu bildirmeme (278 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları),

b) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 108 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suç,

c) (Ek:17/10/2019-7188/16 md.) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı ... ve ... Varlıklarını Koruma Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan suç,

d) (Ek:17/10/2019-7188/16 md.) 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan suç,

bakımından da uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz.'' şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında,

Şüphelilerin üzerilerine atılı suçun 2863 sayılı Kanunun 74/2-1. cümlesinde düzenlenen izinsiz olarak define araştırma suçunu oluşturduğu, anılan suçun 5237 sayılı Kanun'un 75/6. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca önödemeye tabi olduğu, ... düzenlenen alındı belgeleri uyarınca şüphelilerin önödeme önerisinde belirtilen miktarları yasal süresi içinde 15.04.2024 tarihinde ödedikleri, bu nedenle haklarında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmakla, anılan karara yönelik itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE 2863 sayılı Kanunun 74. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde izinsiz olarak define araştıranların üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. 24.10.2019 tarih ve 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesi ile 5237 sayılı Kanunun 75. maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, 2863 sayılı ... ve ... Varlıklarını Koruma Kanununun 74. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde düzenlenen izinsiz define araştırma suçu önödeme kapsamına alınmıştır. Suça konu eylem yönünden önödemeye ilişkin işlemler yerine getirilerek önödeme önerisinde belirtilen miktarların şüpheliler tarafından Mal Müdürlüğüne yatırıldığına dair belgelerin dosyaya sunulduğu gerekçesi ile Suşehri Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 17.04.2024 tarihli, 2024/407 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesi Kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Şebinkarahisar Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.06.2024 tarihli, 2024/481 Değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanunun 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanunun 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.