Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2025/7400 E. 2026/5681 K.

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/854 E. - 2025/281 K. SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık HÜKÜM : Beraat TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince sanıklar ... ve ... hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, aynı Kanunun 74/1-1. cümlesi, 5237 sayılı TCK'nın 62, 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince sanıklar müdafinin istinaf başvurusunun kabulü ile dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a ve 303/1-a maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılması ile sanıklar hakkında 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c-e maddesi uyarınca beraat kararı verilmiş, CMK'nın 280/3. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda bulunmayan sanık ...'e de sirayet ettirilerek adı geçen sanık hakkında da 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c-e maddesi uyarınca beraat kararı verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan bozma görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ Katılan vekilinin temyiz isteği; delillerin takdirinde hata yapıldığına, sanıkların atılı suç yönünden mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR Olay günü saat 14.00 sıralarında .. ilçesi, .. Köyü, .. Mevkiinde kaçak kazı yapıldığı ihbarını alan kolluk kuvvetlerinin olay yerinde gördükleri tırın içinde sanıklar ... ile ...'i buldukları, tıra 250-300 metre uzaklıktaki tarlada paletli kepçenin kazı yaptığının, kepçe operatörünün sanık ... olduğunun tespit edildiği, tarlanın 5 metre derinliğinde 4 metre genişliğinde kazıldığının belirlendiği, civar tarlalarda çalışan şahıslarla yapılan görüşmede jandarma personelinin geldiğini gören 3-4 erkek şahsın olay yerinden ormanlık alana kaçtıklarının ifade edildiği, .. Köyü'ne gidildiğinde şüpheli görülerek durdurulan araç içerisinde temyiz dışı sanıklar ..., ... ve ... olduğunun tespit edildiği, sanık ... ve ...'in aşamalardaki savunmalarında, hafriyat işi ile uğraştıklarını, ..'da ikamet ettiklerini, tarla tesviye işi için temyiz dışı sanık ... ile 15.000,00 TL karşılığında anlaştıklarını, sanık ...'in suça konu yerin orman arazisi olması nedeniyle şüphelendiğini, kendisine dosya içinde tapu kaydı ve kimlik fotokopisi, sözleşme, dilekçe gösterdiklerini, yerin orman arazisi olmadığına kanaat getirdiğini, sanık ...'in tarlada kazı yaptığını, kendisinin ve sanık ...'nın tırda uyuduklarını, sanık ...'in büyük ihtimalle ... çıkarmak için kazı yaptığını, tarla tesviyesi için ..'dan ..'ya geldiklerini beyan ettiği, sanık ...'in, kendisine tarif edilen iki yeri kazdığını, ilk kazdığı yerin taş çıkması üzerine kapattığını, ikinci yeri 4-5 metre derinliğinde kazdığını, kazmaya devam ettiği sırada kolluk kuvvetlerini geldiğini, tarla sahibinin ve yanında bulunanların ormana doğru kaçtıklarını, sanık ... ile ..'nın tırda uyuduklarını, tarla sahibi 10-12 metre kazmasını söylediği için kazmaya devam ettiğini beyan ettiği, temyiz dışı sanık ...'nın savunmasında, suça konu yeri dava dışı .. isimli şahıstan 2 yıllığına kiraladığını, temyiz dışı sanık ... aracılığıyla iş makinesi ayarlandığını, olay günü tarlada çalışanlara yemek almak için ilçeye gittiğini, kazı yapıldığı sırada orada olmadığını, kaçak kazı yapılmadığını, tarlanın tesviye edildiğini, sanıklar ... ve ..'i de bu nedenle tuttuğunu beyan ettiği, dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporunda suça konu yerin .. Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28.06.2019 gün ve 5356 sayılı kararıyla 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, dosyada mevcut bilgi ve belgeler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, sanıkların kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı yapmak suçundan mahkumiyetlerine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, sanıklar ... ve ... müdafinin istinaf başvurusu üzerine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, "Sanıkların aşamalarda değişmeyen savunmaları, kolluk görevlilerince olaya müdahale edildiğinde olay yerinden kaçmamış olmaları, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşen sanık ... tarafından dosyaya sunulan 19.10.2018 tarihli kira sözleşmesi ile kazı yapılan taşınmazın 2 yıllığına ..'dan kiralandığının anlaşılmış olması ve sanıkların kira sözleşmesini görüp anlaştıkları ücreti karşılığı meslekleri gereği olay mahalline gelip çalışma yapmış olmaları hususları hep birlikte değerlendirildiğinde bu sanıkların 2863 sayılı Kanun kapsamında izinsiz kültür varlığı bulmak kastıyla kazı suçuna iştirak ettikleri hususunun şüpheli kaldığı, şüpheden sanık yararlanır hukuk genel ilkesi uyarınca, sanıkların atılı suçu işlediklerinin sabit olmadığı" değerlendirilerek, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılıp sanıklar ... ve ... hakkında beraat kararı verilmiş, İlk Derece Mahkemesince hakkında tesis edilen mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunda bulunmayan sanık ...'e beraat hükmünün sirayet ettirilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 31.05.2023 tarihli, 2022/7-315 Esas, 2023/322 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere Bölge Adliye Mahkemesinin, İlk Derece Mahkemesinin maddi olayın gerçekleşme biçimine ilişkin kabulünü değiştirmemesi, dosyaya yeni bir delil ikâme etme yoluna gitmemesi, İlk Derece Mahkemesinin dosyada mevcut delilleri takdir etmek suretiyle ulaştığı sonucu isabetli bulmayarak aynı delilleri yeniden değerlendirip suçun unsuru bakımından farklı bir sonuca ulaşması, 7035 sayılı Kanunun gerekçesinde de belirtildiği üzere değişiklikle amaçlanan hususlardan birinin Bölge Adliye Mahkemelerinin daha etkin ve verimli bir şekilde çalışmalarının sağlanması olması hususları birlikte gözetildiğinde; Bölge Adliye Mahkemesinin duruşma açmaksızın dosya üzerinden yaptığı inceleme neticesinde İlk Derece Mahkemesince mahkûmiyetine hükmedilen ve eylemi sabit görülen sanıklar ... ve ...'in, yüklenen suçu işlediklerinin sabit olmadığı gerekçesi ile beraatlerine karar verebileceğinin kabulünde zorunluluk bulunduğu anlaşıldığından, tebliğnamede bu hususta bozma öneren düşünceye iştirak edilmemiştir.

İlk Derece mahkemesince sanık ... hakkında tesis edilen mahkûmiyet hükmüne karşı sanığın istinaf başvurusunda bulunmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince sanıklar ... ve ... müdafii tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yalnızca adı geçen sanıklar yönünden inceleme yapılarak hüküm tesis edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, sanık ... hakkında da değerlendirme yapılması sonucunda verilen beraat kararının yok hükmünde olduğu değerlendirilmiştir.

Sanıklar ... ve ... savunmalarında atılı suçlamayı kabul etmeyerek tarla tesviyesi için kazı yaptıklarını beyan etmiş iseler de, sanıkların ..'dan ..'ya iş makinesi ile gelerek tarla tesviyesi için 5 metre derinliğinde kazı yapmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunun, sanık ...'in, orman arazisini gördükten sonra şüphelendiğini, sanık ...'in ise, tarla tesviyesi için çalıştıklarını söylemesine karşın ilk kazıyı yaptıktan sonra taş çıktığını görünce çukuru kapattığını beyan ettiklerinin anlaşılması karşısında, sanıkların üzerlerine atılı kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı yapmak suçundan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.06.2026 tarihinde karar verildi.