Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/6361 E. 2026/3219 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1306 Esas, 2025/1119 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/361 E., 2025/384 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin özellikle hal sektöründe faaliyet gösteren bir esnaf olup yine aynı sektörde olması nedeniyle yaptığı bir iş ve ticaret nedeniyle alacağına karşılık olarak aldığı ve kendisinin lehdarı olduğu bir adet müşteri çekinin kaybolduğunu, bu çekle ilgili olarak taraflarınca çek zayi davası açıldığını, davalı tarafından bu çeklerin ellerinde bulunduğu ve hamil oldukları iddiasıyla müdahale talebinde bulunulduğunu ileri sürerek dava konusu çekin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 758-763. maddeleri gereğince taraflarına istirdadı ile davacıya iadesine ve bu çeklerin tahsil yetkisinin taraflarına ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK'ya eklenen 5/A maddesi uyarınca 01.01.2019 tarihi itibarıyla anılan Kanun'un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, davacı tarafın işbu davaya ilişkin arabulucuya müracatının olmadığı verilen kesin süre içerisinde de dava şartına ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali için açılan davada, yapılan ilânlar üzerine kambiyo senedini elinde bulunduranın müraacatı üzerine Mahkemece verilen sürede açılan işbu kambiyo senedinin istirdadı davasının zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü havidir.

TTK m. 818/1-s hükmü yollamasıyla TTK m.757 uyarınca açılan iptal davacında m. 762 uyarınca yapılan ilanlar üzerine çeki elinde bulunduranın müracaatı nedeniyle Mahkemece verilen sürede TTK m. 763 hükmü uyarınca açılan işbu iade davasında, davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Davanın konusu bir miktar paranın iadesi olmadığından, arabulucuya başvurunun dava şartı olarak kabulü doğru değildir. Bu durumda, hem İlk Derece Mahkemesince hemde Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu yönündeki değerlendirmeler yerinde olmamıştır. O nedenle Mahkemece işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.