Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/6252 E. 2026/3168 K.

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1289 Esas, 2025/1334 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/584 E., 2025/372 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR I. DAVA 1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin lehdarı ve yetkili hamili olduğu çeklerin dava dışı ... San. Tic. Ltd. Sti.'ne kargo ile yollandığını, ancak çeklerin kargoya verilmesi sonrasında çalındığını, bu nedenle Develi Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, çeklerin davacının elinden rızası dışında çıktığını ve davalının haksız şekilde çekleri elinde bulundurduğunu, müvekkilinin, davalı şirketleri tanımadığını ve borcu bulunmadığını ileri sürerek dava konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; keşidecisi müvekkili ... Petrol Ürünleri Ltd. Şti. olan 30.03.2023 tarihli 631.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, kargoda çalındığını, davalı tarafın çeki haksız şekilde elinde bulundurduğunu, davalıya borcu bulunmadığını ileri sürerek dava konusu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi incelemesi için davalıların ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, davacının ticari defter ve belgelerinde davalılar ile ticari ilişkisinin bulunduğuna dair bir kayıt bulunmadığı, uyuşmazlık kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemi olduğundan ticari defterlerin tek başına davacı lehine delil olarak değerlendirilemeyeceği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 790. maddesi uyarınca cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, davacının Kanunda belirtilen bu karinenin aksini geçerli delil ve belgelerle kanıtlayamadığı, aynı Kanun’un 801. maddesine göre cirosu kabil bir çeki ödeyecek muhatap, cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü ise de cirantaların imzaların geçerliliğini araştırmak zorunda olmadığı, çekte ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davacının ciranta imzasının geçerli olduğu, imzaların sahteliğinin ileri sürülmediği, çekin rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülmüş ise de hamilin çeki iktisapta ağır kusuru bulunduğunun ya da bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çeklerde mevcut ciro silsilesi içerisinde bir kopukluk bulunmadığı, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durumun davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, davacıların ancak davalı tarafın TTK’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu kanıtladığı takdirde çeki iade etmekle sorumlu olacağı, asıl dava davacısı ... Tarım Makineleri Limited Şirketi dava konusu edilen 01661 13... 89 numaralı çeklerde lehtar ve ilk ciranta, birleşen dava davacısı ... Petrol Limited Şirketi ise ... seri numaralı çekin keşidecisi konumunda olduğu, davacıların çeklerdeki imzalarına yönelik sahtelik iddialarının bulunmadığı, davacı tarafça çeklerin çalındığı iddiasıyla Develi Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, soruşturma numarasında müştekinin şikayeti üzerine başlanılan şikayetle ilgili daimi arama kararı verildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 03.06.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.