Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/7984 E. 2024/10515 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/920 E., 2024/968 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 5. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/19 E., 2023/75 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Bakanlık vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Bakanlık vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 05.12.1997 tarihinde Trabzon ... İlköğretim Okulunda 15 gün süreyle ücretli öğretmen olarak çalıştığını, çalıştığı okul tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi verilmesine rağmen primlerin ödenmediğini (4 aylık bordroların verilmediğini), müvekkilinin ilk defa sigortalı olduğu tarihe göre yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için hizmet tespiti davası açılmasının zorunluluk olduğunu beyanla 05.12.1997 tarihinden geçerli olmak üzere 15 gün süreyle sigortalı olarak çalıştığının tespitini, emekliliğe esas olmak üzere 05.12.1997 tarihinin sigortalılık başlangıcı olarak alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan hizmet tespit davasını kabul etmediklerini, dava açılması için beş yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının tespitini talep ettiği tarihlerde okulda çalışmadığının anlaşıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurumda 1015476.61 sicil sayılı dosyada işlem gören davalı ... İlköğretim Okulu Müdürlüğü adına tescil edilen işyerinin 15.06.2007 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığını ve 10 yıllık zaman aşımı dolduğundan dosyanın imha edildiğini, davacının sicil dosyası ve hizmet dökümü incelendiğinde 7534809658 T.C. Kimlik, 6101199708284 sigorta sicil numaralı ... Aydemir adına 05.12.1997 tarihinde 1015476.61 sicil numaralı işyerinden işe giriş bildirgesi verildiğini, adına herhangi bir prim ödemesi bulunmadığını, davacının ilk işe giriş tarihinin 27.08.2009 olduğunun anlaşıldığını, hizmet tespit işlemleri ve davalarının kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle davacının sunacağı kanıtların dışında mahkemelerce zabıta marifetiyle re’sen delil toplanması varsa davacı ile birlikte bordro tanıklarının tespit edilip dinlenilmesi, ayrıca davacının çalıştığı işyerinin çevresindeki diğer işyeri sahiplerinin ifadelerinin alınması gerektiğini, müvekkili Kurumun beyan esasına dayalı olarak çalışan, kayıtları güvenilir ve yapmış olduğu tüm işlemlerin hukuka uygun olduğundan davanın kötü niyetli olarak açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ... ve ... kızı, Trabzon doğumlu, ... TC Kimlik Numaralı ...'in davalı ... Müdürlüğü bünyesinde bulunan ... İlköğretim Okulu isimli işyerinde 05.12.1997 - 19.12.1997 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı Bakanlık vekili istinaf dilekçesinde; davanın öncelikle 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmiş olması halinde 5 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeyeceğinin tespitini kabul etmediklerini, hizmet tespiti (sigortalı çalışmanın tespitine) ilişkin davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu, bu tip davalarda re'sen inceleme ilkesinin egemen olduğunu, mahkemenin, davacı ve davalı taraf beyanları ile bağlı olmayıp (davalı tarafın kabul beyanı da dahil olmak üzere) çalışmanın fiili olarak gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitini araştırmakla mükellef olduğunu, davacı dilekçesinde 05.12.1997 tarihinde işe girişinin olduğu iddiasında ise de bu iddiasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacının anılan okulda çalışmadığını, davacıya ait SGK hizmet dökümünden davacının ilk işe giriş tarihinin 27.08.2009 olduğunun anlaşıldığını ileri sürmüştür. 2. Fer'i müdahil vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, mahkemenin kararında esas almış olduğu bilirkişi raporunda varılan kanaatin tamamen dinlenen tanık ifadeleri ve davacının iddialarına dayandığını, tanıkların davacının çalıştığını hatırladıklarını ancak hangi tarih aralığında çalıştıklarını tam bilmediklerini belirttiklerini, ne tanık beyanlarında ne de resmi evraklarda davacının hangi tarih aralığında çalıştığına dair kesin ve net bir ibare bulunmadığını, tarafsızlığı şüpheli tanık ifadelerine dayalı bir şekilde eksik inceleme yapılarak oluşturulan bilirkişi raporuna ve iş bu bilirkişi raporuna istinaden Mahkemece verilen kabul kararına katılmanın kesinlikle mümkün olmadığını, davacı adına herhangi bir prim ödemesi yapılmadığından Kurumca herhangi bir işlem yapılmadığını, zira yöntemince düzenlenip süresi içinde kuruma verilen işe giriş bildirgesi kişinin işe girdiğini göstermekte ise de bunun fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilmesinin olanaklı olmadığını, kişi adına işe giriş bildirgesi verildiğini ancak sigortalı olarak hiç çalıştırılmamış olabileceğini, sonuçta sigortalılık olgusunun; fiili çalışmaya, prim ödemeye ve bunun sonucunda sosyal sigorta yardımlarından yararlanmaya ilişkin bir ilişki olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı Bakanlık vekili ile fer'i müdahil SGK vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri Davalı Bakanlık vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçelerindeki beyanlarını tekrar ederek eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 05.12.1997 tarihi olarak tespiti ile bu tarihten itibaren 15 günlük sigortalılık süresinin tespit edilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Bakanlık vekilinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Karar başlığında fer'i müdahil olarak gösterilen Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bağlı taşra teşkilat birimi olduğu, tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin b bendine göre hükmün “tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile varsa kanunî temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri” yönünde tanımlanan unsurları taşıması gerektiği anlaşılmakla tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmayan Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün fer'i müdahil olarak yazılmış olması, usul ve yasaya aykırıdır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Bakanlık vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Bakanlık vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli karar başlığında yer alan, feri müdahil kısmında yazılı “...” sözcükleri silinerek yerine, fer'i müdahil “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı” sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.