Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/4121 E. 2024/9887 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/550 E., 2022/4805 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 30. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/163 E., 2021/699 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar ... ile ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı ... ile ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacı ...'un davalı ...'a ait inşaat iş yerinde diğer davalı ... bünyesinde çalışırken 13.01.2018 tarihinde iş kazası geçirdiğini, kaza neticesinde yaralandığını ve bakıma muhtaç ... geldiğini, kaza sonrası tedavi için sürekli olarak taksi ile hastaneye gidip gelmek durumunda kaldığını, tedavi giderinin olduğunu, iş kazasının oluşumunda davalıların kusurlu olduğunu belirterek, davacı ... için 114.535,79 TL maddi tazminat, 100,00 TL tedavi gideri, 100,00 TL yol gideri, 100,00 TL bakım gideri, 500,00 TL güç kaybı ve davacı ... için 40.000,00 TL manevi, eşi ... için ise 10.000,00 TL manevi tazminatın faizleri ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının geçirdiği kazada tüm kusurun davacıda olduğunu, müvekkili şirketin hiç bir kusurunun olmadığını, davacının beden gücü kaybı olmadığını, davacı iddialarının yerinde olmadığını beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının müvekkili şirkette hiç çalışmadığını, diğer davalı ile aralarında bağ bulunmadığını, kazada herhangi bir kusurlarının bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının şirketlerinde hiç çalışmadığını, diğer davalı ile aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacı iddialarının yerinde olmadığını beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının meydana gelmesinde davalı alt işveren ... Şirketinin %60, davacı ...'ın %20, araç sürücüsü ...'in %20 oranında kusurlu olduklarının aldırılan kusur bilirkişi heyetinin raporu ile tespit edildiği, davacı ...'un iş kazası sonucu maluliyet oranının %14,20 olduğu kabulünden hareketle; "Asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 1-Toplam 1.515,22 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 13.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. ve .. Uluslararası Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 2-Toplam 113.020,57 TL daimi iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 13.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. ve ... Uluslararası Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 3-Toplam 15.000,00 TL manevi tazminatının kaza tarihi olan 13.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. ve ... Uluslararası Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, fazla talebin reddine, 4-Toplam 5.000,00 TL manevi tazminatının kaza tarihi olan 13.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. ve ... Uluslararası Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, fazla talebin reddine, 5-Davacı tarafın tedavi, yol, bakım giderleri ve güç kaybına ilişkin talebinin reddine, 6-Davalı ... Şirketine karşı açılan davanın reddine, şeklinde karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ile ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya içerisindeki delillerin hatalı biçimde toplandığını, deliller incelenmeksizin hüküm kurulduğunu, kazanın meydana geldiği Kale şantiyesinde iş sağlığı ve güvenliğine yönelik görev ve yükümlülüğün, iş güvenliği firması olan İdeal İSG San. Tic. Ltd. Şti.ye devredilmiş olup, davanın iş bu şirkete ihbarı talep edilmiş ise de, Mahkemece bu hususta herhangi bir karar verilmediğini, dosya içerisinde bulunan anahtar teslim biçimindeki iş sağlığı ve güvenliği hakkındaki sözleşme dikkate alınmaksızın hüküm kurulduğunu, dosya içerisindeki bilirkişi raporları arasında çelişki olmasına karşın çelişki giderilmeksizin hüküm kurulduğunu, Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi 2019/57 E. sayılı dosyası kapsamında düzenlenen 21.06.2021 tarihli bilirkişi raporu ile görüleceği üzere müvekkil şirket davaya konu olayda kusurunun bulunmadığı, davaya konu olayın davacının kusurlu davranışları sonucunda meydana geldiği, dosya kapsamında düzenlenen SGK İnceleme Raporunda müvekkil şirketin olayın meydana gelmesinde %60 kusurunun bulunduğu belirtilmişse de, dosyaya sunulan anahtar teslim sözleşme, Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi 2019/57 E. sayılı dosyası kapsamında kusur yönünden düzenlenen 21.06.2021 tarihli bilirkişi raporu ile müvekkil şirketin kusurunun olmadığının tespit edildiğini, müvekkil şirketin davaya konu olayda herhangi bir sorumluluğunun bulunmaması, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik görev ve sorumlulukların İdeal Sağlık Dan. Eğim. Hizm. .... Malz. İç ve Dış Tic. Ltd. Ştiye anahtar teslim sözleşme ile devredilmesi sebebiyle müvekkil şirket yönünden davanın reddine, Mahkeme aksi takdirde ise dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının kusur yönünden çelişkili olması sebebiyle işbu çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmesi gerektiğini beyanla kararı istinaf etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalı ile müvekkil şirket arasında alt işveren üst işveren ilişkisi bulunmadığını, dolayısıyla işbu davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkil şirket ile davacı yahut dava konusu arasında hukuki bağ bulunmadığından davacının taleplerinden müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, işbu davanın müvekkil şirket yönünden husumetten reddedilmesi gerektiği aşikar olduğunu, müvekkil işverenliğe diğer davalı ile birlikte %60 oranında kusur izafe edilmesinin dosya kapsamına aykırı olduğunu, zira üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, müvekkil işverenin gerçekleşen iş kazasında kusuru bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde kusurlu tarafın kazalı olduğunu, davacının maluliyeti %14,20 olarak belirlenmiş olup işbu oranın kabulünün mümkün olmadığını, davacının Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek maluliyetini kesin olarak tespit edilmesi gerektiğini, tanık ifadelerinden de anlaşılacağı üzere müvekkil işverenlik ve diğer davalı tarafça gerekli eğitimler verilmiş olup müvekkil işverenliğin kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını beyanla kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ile ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalılar vekilleri sunmuş olduğu temyiz dilekçeleri ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi 3. Değerlendirme Dosya kapsamından; Mahkemece hesaba dair 28.05.2021 tarihli kök rapor aldırıldığı, anılan raporlarda davacının sürekli iş göremezlik oranın Kurum Sağlık Kurulunun 22.03.2019 tarihli kararı belirlenen %14,2 oranı olarak esas alındığı, davalı ... Uluslararası ... A.Ş. vekilince birleşen dava dilekçesinin tebliği üzerine süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesi ile davacı kazalının iddia edilen sürekli iş göremezlik oranını kabul etmediklerini beyan ettiği, iş bu davalıya hesap raporunun tebliğ edilmediği, davacı vekilince sunulan 14.10.2021 tarihli talep arttırım dilekçesinin tebliğ olunduğu tespit edilmekle, Mahkemece bu yöndeki itirazın değerlendirilmeksizin anılan kök raporun hükme esas alındığı anlaşılmaktadır. 5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek Sağlık Kurulu Raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan Sağlık Kurulu Raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun Sağlık Kurulu Raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş Sağlık Kurulu Raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Somut olayda, davacının sürekli iş göremezlik oranının %14,2 olduğuna ilişkin Kurum sağlık kurulu kararının taraflar yönünden bağlayıcı olmadığı, davalı ... Uluslararası firması vekilince b süresinde ibraz edilen cevap dilekçesinde Kurum tarafından tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına da itiraz edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde mahkemece sırasıyla Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Dairesinden rapor alınması; mevcut raporlar arasında çelişki oluşması ve itiraz halinde ise; raporlar arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulundan rapor alınmak suretiyle giderilmesinin ardından karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur. Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın 161 inci maddesinde ihbar müessesi;" Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir. " şeklinde düzenlenmiştir. Asıl dosya davalı ... yargılama aşamasında davanın İdeal Sağlık Dan. Eğim. Hizm. .... Malz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. firmasına ihbarını talep etmiş, Mahkemece 20.05.2021 tarihli celsede ilgili firmaya davanın ihbarına karar verilmiş ancak ilgili ara karar gereği yerine getirilmeden, davanın ihbarı talebi ile ilgili olarak eksiklik giderilmeden hüküm verilmesi de hatalı olmuştur. Mahkemece yapılacak iş, davanın ihbarına ilişkin davalı ... firması talebini yerine getirmek, sürekli iş göremezlik oranına ilişkin davalı ... ... A.Ş. firmasının itirazı gereği yukarıda açıklanan prosedür işletilerek davacının sürekli iş göremezlik oranını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirleyip kesinleştirmek, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde davacının temyiz istemi bulunmadığı gözetilerek 28.05.2021 tarihli kök bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihleri değiştirilmeden hesaplama yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak, davalı ... ...A.Ş. firmasının ve davacı vekilinin sürekli iş göremezlik oranına itirazının bulunmadığı hususu dikkate alınarak taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz eden davalıların sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.