Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/12224 E. 2024/1669 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/552 E., 2022/1733 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Aliağa 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/15 E., 2021/744 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar ile davalı ... Beton İnş. San. Tic. Taah. Ltd. Şti ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ile davalı ... Beton İnş. San. Tic. Taah. Ltd. Şti ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “06.08.2014 günü sürücü ... Sevk ve idaresinde bulunan.... plakalı kamyon ile müvekkillerinin anneleri ...’e çarparak ölümüne neden olduğunu, trafik kazası tesbit tutanağına göre ve Aliağa C.B.S’nın 2014/3624 Sor sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre ...’ın asli kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin kusura katılımının sözkonusu olmadığını, davalılardan ... Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin işveren sıfatıyla dava edildiğini, diğer davalı ... Beton İnş. San. Tic. Ltd Şti.’nin ise.... plakalı aracın işleteni olduğunu, müvekkillerin müteveffanın ölümü ile maddi ve manevi olarak onun desteğinden yoksun kaldıklarını beyanla fazlaya ilişkin kısmı için dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; fazlaya yönelik hakları saklı kalmak kaydı ile ... için 37.531,72 TL TL maddi, 125.000,00.-TL manevi, ... için 62.917,37 TL maddi, 125.000,00.-TL manevi tazminat alacağının, kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; “Müteveffanın ölümünün bir iş kazası olmadığını, müvekkili şirketin ihale usulü çalışan bir şirket olduğunu, SGK İzmir İl Müdürlüğü tarafından açılan personel alım işine girdiğini ve ihaleyi kazanarak sözleşme imzaladığını, davacıların murisinin ise Kurumla imzalanan sözleşme kapsamında Aliağa SGM’nde belirli süreli iş sözleşmesi ile temizlik işçisi olarak 02.01.2013 tarihinde ile başladığını, işyerinde çalışma saatlerinin 07.00-16.00 arası olduğunu, müteveffanın hayatını kaybettiği kazanın ise işten çıktıktan yaklaşık 1 saat sonra 17.00-17.15 arası gerçekleştiğini, müteveffanın kazayı işyerinde geçirmediğini, yürüttüğü iş nedeni ile dışarıda olmadığı gibi, görevli olarak başka bir yere gönderilmesi nedeni ile dışarıda olmadığını, olayın İş Kanunu madde 77 ve İşçi sağlığı İş Gübvenliği Tüzüğünün 2. Maddesi ile ilgisinin olmadığını, olayda müvekkili şirketin alabileceği bir önlem de olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere işçinin iş dolayısı ile dışarıda olduğu kabul edilse bile 3. Kişinin ağır kusuru nedeni ile illiyet bağının kesildiğini, bu nedenle müvekkilinin sözkonusu kazdan dolayı sorumlu tutulamayacağını beyanla davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Beton İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; “Müvekkili şirketin trafik kazasına karışan .... plakalı aracın işleteni olarak sorumlu olduğunun iddia edildiğini, sözkonusu aracın ... Anonim Türk Sigorta AŞ tarafından .... poliçe numarası ile 31.05.2014-31.05.2015 arası Artan Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortası, ... ... Sigorta AŞ tarafından ....poliçe numarası ile 31.05.2014-31.05.2015 arası ... Genişletilmiş Mavi Ticari Kasko Poliçesi ve yine... Sigorta AŞ tarafından....poliçe numarası ile 16.09.2013-16.09.2014 arası ... Genişletilmiş Mavi Ticari Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu nedenle davanın sigorta şirketlerine de ihbarına dair karar verilmesini talep ettiklerini, diğer yandan her ne kadar davacılar olayın iş kazası olduğu iddiası ile İş Mahkemesinde dava açmış iseler de olayın bir iş kazası olmadığının saptanması halinde görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, esas yönünden ise erkek çocukların 18 yaşına gelene kadar, yüksek tahsil görmeleri halinde ise 25 yaşını dolduruncaya kadar destek altında olacaklarını, sonrası için destek hesabı yapılamayacağını, talep edilen manevi tazminatın çok fahiş olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, müvekkilinin trafik kazasına karışan araçla ilgili olarak ZMMS ile kasko sigortası yaptırdığını, davacı tarafın sigorta şirketlerine müracaat etmesi gerektiğini beyanla davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sürücü %75 ile işleteninin %25 kusurlu olduğu kabulüyle davacıların destekten yoksun kalma nedeni ile davacı ... için 37.531,72 TL TL , davacı ... için 62.917,37 TL maddi tazminatın davalılar ... Beton firması ile ... 'dan alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat istemi yönünden ise davacılar yönünden ayırmaksızın 70.000,00 TL manevi tazminatın yargılama sırasında ödenmesi nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına fazlaya ilişkin istemin ise reddine , davalı işveren ... firması yönünden ise davanın reddine karar vermiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Beton İnş. San. Tic. Taah. Ltd Şti ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili katılma yoluyla verdiği istinaf dilekçesinde özetle; asgari ücret artışları nedeniyle yeniden tazminat hesabı yapılması gerektiğini, çocuklara destek paylarının düşük belirlendiğini, tazminata esas ücretin tespitinde yemek yardımının eklenmediğini, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yasal faiz ölçüsünde güncelleme yapılarak hesaplanan tazminattan indirilmesi gerekirken oranlama suretiyle yapılmasının hatalı olduğunu bildirerek kararı istinaf etmiştir. Davalı ... Beton İnş. San. Tic. Ltd Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; -maddi tazminat talebine ilişkin hükme esas alınan bilirkişi raporundan destek payı oranlarının hukuki dayanağının bulunmadığını, -vefat eden sigortalının anne babasının sağ olup olmadığının araştırılması gerektiğini, -davacıların sigorta şirketini ibra ettiğini ve sigorta şirketinden olan haklarından feragat ettiğini, bu durumda kendi kusurlu davranışları ile sigorta şirketinin durumunu iyileştirerek müvekkilinin sorumluluğunu artırdıkları için müvekkilinin davacılara karşı sorumluluğunun sigorta poliçe limitini aşan tutarla sınırlı olduğunu, yerleşik Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, BK'nun 168 madde kapsamında ileri sürdükleri itirazların değerlendirilmediği, -mahkemece davacının bakiye 180.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddine dair karar vermesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararı istinaf etmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; - davacıların destek payları oranlarının Yargıtay içtihatlarına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, -müteveffanın anne babasının sağ olup olmadığının araştırılmadan hesaplama yapıldığını, - destek sürelerinin hatalı hesaplandığı, - davacının 180.000,00 TL'den feragat ettiğini, davacılar tarafından vazgeçilen meblağ üzerinden müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, -asıl alacaktan feragat nedeniyle fer'i nitelikte bulunan yasal faizden de feragat edildiğini, - kusur oranlarının hatalı takdir edildiği gerekçesiyle kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " Dosya kapsamındaki yazı, bilgi ve belgelere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmamasına, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere göre; davalı ... Beton İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Adına kayıtlı, sürücü ... yönetimindeki ....plaka sayılı beton mikserinin içindeki harcı boşaltmak için manevra yaptığı sırada, kavşakta karşıya geçmek için bekleyen Müteveffa işçi ...'e çarptığı, hükme esas alınan kusur raporunun İş Kanunu ve İşçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğüne uygun olduğu, davalıların kusura ve sorumluluğa yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, yerel mahkemece hükme esas alınan hesap raporunun yerleşik Yargıtay uygulamasına uygun olduğu, yerel mahkemece verilen 21.12.2018 tarihli ilk karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna müracaat edilmemesi nedeniyle davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gereği asgari ücretteki artışların yansıtılamayacağı, manevi tazminat ödemesinin davadan sonra yapılması nedeniyle vekalet ücreti miktarında hata bulunmadığı, yerel mahkeme kararında isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından " gerekçesiyle taraf vekillerince yapılan istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili , davalı ... Beton İnş. San. Tic. Taah. Ltd. Şti. ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Taraf vekillerinin temyiz sebeplerinin istinaf sebepleri ile aynı olduğu ayrıca davalılar vekillerince istinaf mahkemesince hükmolunan istinaf karar harcının hatalı takdir edildiğinin ileri sürüldüğü anlaşılmıştır. C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunun 77 inci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunun 8 inci ve 31 inci maddeleri. 3.Değerlendirme a. Taraf vekillerinin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. Dosya içeriğine göre davacılar vekilinin davacı ... yönünden 37.531,72 TL TL , davacı ... yönünden 62.917,37 TL maddi tazminat talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin 21.12.2018 tarihli kararında davacı ... için 37.531,72 TL , davacı.... için 62.917,37 TL tazminat ödenmesine hükmedildiği, iş bu karara karşı davalılar vekillerince istinaf yoluna başvurulduğu, davacının istinaf talebinin bulunmadığı, istinaf başvuru dilekçesinin tebliği üzerine verdiği istinafa cevap dilekçesinde davalıların istinaf başvurularının reddini talep ettiği, Bölge Adliye Mahkemesi'nin 14.04.2021 tarihli kararı ile dosyada usulü eksiklik bulunması nedeni ile kararın kaldırılarak mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine ilk derece mahkemesince 18.10.2021 tarihli karar ile önceki kararda hükmolunan maddi tazminat miktarlarına aynen karar verdiği, davacı vekilince bu 18.10.2021tarihli karara karşı katılma yolu ile istinaf isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Mahkemesi 'nin 06.09.2022 tarihli kararı ile istinaf yoluna başvuran taraf vekillerinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde, kabulüne ve reddine karar verilen tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından taraf vekillerinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir. B.Davalılar ... Beton İnş. San. Tic. Taah. LTD ŞTİ ile ... vekillerinin diğer hususlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenemesinde; Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Dosya kapsamından davacılar vekilince dava dilekçesinde her bir davacı yönünden ayrı ayrı 125.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunulduğu, yargılama aşamasında sunulan sulh sözleşmesi gereğince ilk derece mahkemesince manevi tazminat istemi yönünden 70.000,00 TL ödeme yapıldığının anlaşılması sebebiyle bu miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına , fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verildiği, iş bu alacak kalemi ile ilgili yargılama gideri kısmında ise yargılama aşamasında sunulan ibra ve sulh sözleşmesi gereğince sözleşmede tarafların vekalet ücreti talep edemeyeceklerinin kararlaştırıldığından bahisle davalılar vekil aracılığıyla temsil olunmasına rağmen reddedilen miktar yönünden davalılar vekilleri lehine vekalet ücretine hükmolunmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda Mahkemece 22.11.2017 tarihli sulh ve ibra sözleşmesi başlıklı belgeye itibar edilerek davalılar vekilleri lehine vekalet ücretine hükmolunmamış ise de sunulan sözleşmenin incelenmesi neticesinde taraflarının davacılar ile aracın sigortacısı dava dışı sigorta şirketi olduğu iş bu dosya davalılarının taraf olarak sözleşmede yer almadığı , taraf olarak sözleşmede yer almayan temyiz eden davalıları anılan sözleşme hükmünün bağlamayacağı açık olup davalılar vekilleri lehine vekalet ücretine hükmolunmaması hatalı olmuştur. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1.Taraf vekillerinin maddi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının ayrı ayrı miktardan reddine, 2.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "10-)Sulh anlaşması gereğince manevi tazminat yönünden vekalet ücreti talepleri bulunmadığından taraflar lehine bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, " ibarelerinin silinerek yerine geçmek üzere "10-)Davalılar ... ve davalı ... Beton İnş. San. Tic. Taah. Ltd. Şti. kendilerini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden yürürlükteki AAÜT 10/2 fıkrası gereğince hesaplanan 9.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davalılara verilmesine," ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.