Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2026/3625 E. 2026/4597 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/898 E., 2024/987 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Devrek 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/243 E., 2021/409 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, Mahkemece verilen ek kararla; davalı ...’nın temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir.

Zonguldak ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 45... parsel sayılı taşınmaz, komisyon kararı ile ...hudutlarında kaldığından bahisle tescil harici bırakılmıştır.

Davacılar; ... , satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Davalı ... vekili; davanın haksız ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesinde dava değerinin eksik gösterildiğini, taşınmazla ilgili zilyetlik araştırması yapılması, diğer ortakların da davada yer alması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 08.12.2021 tarih ve 2019/243 Esas, 2021/409 Karar sayılı kararı ile; bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne, çekişmeli taşınmaz bölümünün payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili istinaf talebinde bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesince; çekişmeli taşınmazın kadastro tutanağının edinme bölümünde ... Mahallesi 45... nolu taşınmazın ... oğlu ... 'nın 30-40 yıldır bahçe vasfı ile zilyet ve tasarrufunda iken üzerine kargir tamirhane inşa ettiği, ancak bu taşınmazın Havza-i ... sınırları içinde kaldığı, adı geçenin zilyetlik süresini doldurmadığının yazılı olduğu, Komisyon tarafından sınırlandırması yapılarak tescil harici bırakılmasına karar verildiği, 05.12.1984 tarihinde kesinleştiği, dava konusu taşınmazdaki binayı 1990 yılının başında soyadı ... olan müteahhidin yaptığı, zilyetlik senedinde geçen ... ile batısı ... Kurnar ifadesinin doğru olduğu, dava konusu taşınmazın senette geçen yer olduğu, dava konusu bina yapılmadan önce zeminde pirket harmanı olduğu, davacıların bina yapıldığından itibaren burayı kullandığı, 1. katın ... , 2. katın ..., 3. katın ..., 4. katın ..., 5. katın ...'e ait olduğu, bu kişilerin 1996 yılından beri binada oturduğu, çekişmeli taşınmazın öncesinde ... e ait olduğu, dava konusu taşınmazda bina inşaatları yaptırdığı, daha sonra taşınmazın bir kısmını dosya içerisinde bulunan zilyetlik devir senedi ve satış senedinde davacılara ve bir kısım davacıların murislerine sattığı, bu kişilerin Kanunda belirtilen şartlara uygun şekilde zilyetliğini sürdürdüğü, zilyetlikle gayrimenkul edinme koşullarının oluştuğu, davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin kararında, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile gerekçe muhtevası itibarı ile bir isabetsizlik yok ise de davacılar vekili, açılan davada tescil istemi yanında dava konusu 5 katlı binanın 5. katının ...'e, 4. katının ...'e, 3. katının ...'e, 2. Katının ... ve ... mirasçıları ..., ... , ..., ...,e 1. (zemin) katının ... mirasçıları ... ve ...'na ait olduğunun beyanlar hanesine şerh düşürülmesine karar verilmesini talep etmiş olmasına rağmen bu hususta bir karar verilmemiş ise de dosya kapsamı ile davacılar vekilinin iddiasının ispatlandığı gerekçesi ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin reddine, davacılar vekilinin İstinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile 3 18... parsel sayılı tescil harici bırakılan parsele yönelik bilirkişi raporunun ekindeki krokide (A) harfi ile kırmızı taralı olarak gösterilen 175,29 m²'lik tescil harici bırakılan kısım aynı adanın son parsel numarası ve arsa vasfı ile toplam 20 hisse kabul edilerek davacılardan ... adına 4/20, ... adına 4/20, ... adına 4/20, ... adına 1/20, ... adına 1/20, ... adına 1/20, ... adına 1/20, ... adına 2/20, ... adına 2/20 olmak üzere tesciline, tapunun beyanlar hanesine taşınmaz üzerindeki 5 katlı binanın; 5. katının ...'e, 4. katının ..., 3. katının ...'e, 2. Katının ... ve ... mirasçıları ..., ... , ..., ...'e, 1. (zemin) katın ... ... mirasçıları ... ve ...'na ait olduğunun yazılmasına dair yeniden hüküm kurulmuştur.

Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de 3 18... parsel sayılı taşınmazın oluşumuna ilişkin tüm evrak eksiksiz olarak getirtilmemiş, çekişmeli taşınmazın tescil alanda mı kaldığı yoksa 3 18... parsel içerisinde mi bulunduğu konusunda çelişki yaratılmış, dava konusu taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiştir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmalı, 3 18... parsel sayılı taşınmazın oluşumuna ilişkin tüm evrak getirtilmeli, taşınmazın kadastro parseli mi, imar parseli mi, ihdasen kayıtlanan bir parsel mi olduğu, kadastro tespitinde 45... parsel olarak tespiti yapılan ve komisyon kararı ile tescil harici bırakılmasına karar verilen taşınmazın nasıl yeni bir parsel numarası aldığı açıklığa kavuşturulmalı, ... Müdürlüğü WEB sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek dava konusu taşınmazın bulunduğu köyü kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve denetimin sağlanması bakımından ilgili sayfanın çıktıları dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre taşınmazın imar planı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde imar tarihi dava tarihinden önce ise imar tarihinden, taşınmaz imar planı kapsamında değilse veya imar tarihi dava tarihinden sonra ise dava tarihinden, taşınmaz ihdasen kayıtlanmışsa ve tescil tarihi dava tarihinden önce ise ihdas tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle ... Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı; bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek, taşınmazın bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile teknik bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve ziraat bilirkişisi katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ne şekilde kullanıldığı, taşınmaz üzerindeki binanın ne zaman inşa edildiği ve kimler tarafından hangi hukuki nedene dayalı olarak kullanıldığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak dava konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunu, arazilerin ekonomik amaca uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, kullanımın hangi tarihten itibaren olduğunu, taşınmazlarda kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, imar-ihya tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını ve üzerlerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü belirtir şekilde rapor alınmalı ve dava konusu taşınmazın konumunu hava fotoğrafları üzerinde göstermesi istenmeli; ziraat mühendisi bilirkişiden dava konusu taşınmazın komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde niteliğini, toprak yapısını, eğimini, bitki desenini ve kullanım durumunu belirten, önceki ve mevcut niteliğinin ne olduğunu açıklayan, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli rapor istenmeli; Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca davacı adına dava konusu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında kadastro sırasında davacılar ve bayii adına belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı (senetsiz defteri) Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulmalı, varsa hükmen tescil edilen taşınmazlara ilişkin dosyalar getirilmeli, senetsizden edinilen taşınmaz varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenmek suretiyle Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı; bundan sonra, toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

Davalı ... vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile; Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz eden davalı ... harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.