Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2026/2823 E. 2026/3594 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2011/294 E., 2014/54 K.

Mahkemece verilen karar, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R- Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu, ...li,...ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 18... parsel sayılı 31.544, 11... yüz ölçümündeki taşınmaz ... adına tescil edilmiştir.

Davacı ... vekili; dava konusu 1 18... parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında hatalı olarak davalıların murisi adına tescil edildiğini, taşınmazın Hazine adına tapuda kayıtlı olduğunu, tapu kaydının kadastroda uygulanmadığını ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya tescilini istemiştir.

Davalılar, cevap dilekçesi sunmamışlardır.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı Hazinenin dayanak tapu kaydının sınırlarının dava konusu taşınmaza uymadığı,davacı tarafın iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki; Mahkemece, davacı Hazinenin iddiasını ispatlayamadığı kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve uygulama ile hükme esas alınan teknik bilirkişi raporu karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece davacının dayandığı 02.08.19 54... sıra numaralı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritası/krokisi ile birlikte getirtilerek dosya arasına alınmamış, çekişmeli taşınmazın kadastro tutanağı getirilmemiş, tapu kaydının revizyon durumu araştırılmamış, dava konusu taşınmazın sınırında bulunan taşınmazlara ait kadastro tespit tutanakları varsa dayanakları ile birlikte getirtilerek dosya arasına alınmamıştır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın kadastro tutanağının dosya arasına alınmalı, şayet taşınmaz tapu kaydı ya da vergi kaydı nedeni ile tescil edilmiş ise buna dair evrakları da getirtilmeli, davacı Hazinenin dayandığı 02.08.19 54... sıra numaralı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve (köy, mahalle, mevki, cins, sınırlar, yüzölçümü, malik, hisse, geldi, gitti ve revizyona ilişkin tüm bilgileri içerir ve okunaklı şekilde) varsa tesis ve ifraz haritaları ile birlikte mahalli Tapu Müdürlüğünden (eski yazı tapu kayıtları varsa Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından) ayrı ayrı sorulup getirtilerek dosyasına konulmalı, tapu kaydının revizyon durumu araştırılmalı, revizyon gördüğü taşınmaz ya da taşınmazların bulunduğunun anlaşılması halinde bu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri, taşınmazların kadastro tespiti kesinleşmiş ise tedavüllü tapu kayıtları ve revizyon gördüğü taşınmazlar ile bu taşınmazlara komşu taşınmazları da bir arada gösteren birleşik kroki getirtilip dosyaya eklenmeli, dava konusu taşınmazların sınırında bulunan taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa taşınmazlara uygulanan tapu veya vergi kaydı gibi dayanak belgeler, taşınmazların kadastro tespiti kesinleşmiş ise tedavüllü tapu kayıtları, hükmen kesinleşmiş olmaları halinde ise dava dosyaları getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında, davacının dayandığı tapu kaydı, yapılacak araştırmaya göre varsa tapu kaydının haritası/krokisi uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi uyarınca belirlenmelidir. Ancak tapu kaydının haritası/krokisi yoksa, zemine uygun değilse veya uygulama kabiliyeti yok ise bu durumda tapu kaydının sınırlarına itibar edilmeli; bu amaçla dayanak tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtta yazılı hudutların yerel bilirkişilerce zeminde gösterilmesi istenilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir. Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için davacıya tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, öncesinin mütegayyip eşhastan kalan yerlerden olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Yerel bilirkişi ve tanıkların kaydın uygulanması ve taşınmazın tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, teknik bilirkişiden uygulanan kayıdın hudutları ile kapsamını belirtir, keşfi takibe imkan verir gerekçeli kroki ve rapor alınmalıdır. Ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilip eksik araştırma ve uygulama ile hüküm kurulması doğru değildir.

Davacı ... vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Davacı ... harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın...1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine 1086 sayılı HUMK'nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,, 30.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.