İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/37 E. 2025/240 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/37 KARAR NO : 2025/240 DAVA : Menfi Tespit, İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/01/2018 KARAR TARİHİ : 15/04/2025 Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit, İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ticari ilişkisi neticesinde alacaklarına karşılık olarak .... Ltd. Şti.'nden aldığı toplam 693.000 TL bedeli çekler çalınma suretiyle zayii olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, Mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu karar muhatap bankalara bildirildiğini, söz konusu çeklerin çalınmasıyla ilgili olarak ... Ltd. Şti. yetkilileri ... ve ... hakkında tarafınca suç duyurusunda bulunulmuş olup ... Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı dosyasıyla soruşturma devam etmekte olduğunu, müvekkili şirketin elinden rızası dışında çıkan çeklerin bazıları müvekkili şirketin ticari herhangi bir ilişkisi bulunmayan ...Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilerek davalı bankaya teslim edildiğini, davalı banka söz konusu çeklerle ilgili olarak müvekkili şirket hakkında yasal takip başlatmıştır. çalıntı çeki elinde bulunduran banka iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, çek çalıntı çek olduğundan çekin zilyedi durumunda olan davalı banka yetkili hamil olarak cirolanmış çeki elinde bulundurmak yetkili hamil sıfatını kazandırmamakta olduğunu, dava konusu çekler hakkında ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 03.10.2012 ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı banka söz konusu çekleri bu tarihten sonra iktisap ettiğini, bankalar güven kuruluşları olduğunu, bu nedenle davalı bankanın hakkında ödeme yasağı bulunan çekleri iktisap etmesi ağır kusurlu olduğunun açık göstergesi olduğunu, ayrıca davalı bankanın söz konusu çekleri ödeme yasağı nedeniyle tahsil edememesi üzerine müvekkili şirket aleyhine yasal takip başlatarak çek bedellerini tahsil etme çabası içine girmesi bu noktada kötü niyetli olduğunun da açık göstergesi olduğunu, dava konusu çek bedellerinin davalı şirket tarafından tahsil edilmesi halinde müvekkili şirket telafisi imkansız zararlara uğrayacağını, açıklanan sebepler ışığında, müvekkili şirketin elinden rızası hilafına çıkan çeklerin iadesin sağlamak amacıyla iş bu davanın ikame edilmesi zarureti doğduğunu, açıklanan nedenlerle , müvekkili şirketin davalı tarafa ... Şubesi; ... numaralı hesabına ait ... çek numaralı 09.11.2012 keşide tarihli 75.000 TL bedelli, ... Bank ... Şubesi; ... çek numaralı 07.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 14.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, ... çek numaralı 21.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 28.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının ve davalının yasal olmayan bir şekilde çekleri elinde bulundurduğunun tespiti ile çeklerin davalı şirkete iadesi yönünde karar verilmesini, dava süresinde çeklerin bedellerinin davalı tarafça herhangi bir sebeple tahsil edilmesi halinde dava konusu çeklerin bedellerinin istirdadı ile tarafına çeklerin keşide tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini, ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası, ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ve ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının dava sonuna kadar ihtiyati tedbir olarak durdurulmasını ve dava konusu çekin aslının istenerek dava sonuna kadar mahkeme kasasında saklanmasını yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir. S A V U N M A / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kesin Hüküm itirazı: Açılan dava menfi tespit davası olduğunu, davacı zaten davaya konu 3 icra takibine ilişkin icra hukuk mahkemelerinde imzaya itiraz ederek dava açmış ve davalar kabul edilerek, her 3 davada kesinleştiğini, çekteki imzanın davacıya ait olmadığına ilişkin 3 adet kesinleşmiş mahkeme kararı var iken, açılan davanın esasa girmeden usulden kesin hüküm itirazı dikkate alınarak reddi gerekmekte olduğunu, Zamanaşımı İtirazı: İcra İflas Kanunu 72 Madde de belirtilen bir hususta süre konusunda olduğunu, takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olan borçlu eğer borcu ödemiş ise ödediği tarihten itibaren 1 sene içerisinde genel mahkeme de dava açarak bu paranın geri alınmasını istemesi gerektiğini, aksi halde zamanaşımı söz konusu olacağını, davaya konu olayda her üç çek içinde zaten davacı tarafından icra hukuk mahkemelerinde imzaya itiraz davası açıldığını ve kesin olarak sonuçlandığını, dolayısı ile 2012 yılında açılan davalar sebebiyle iş bu davayı açması gereksiz olduğunu, açma hakkı zamanaşımına uğradığını, Yetkisizlik İtirazı: Menfi tespit ve istirdat davaları yönünden takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı olduğu mahkemede ilgili dava açılacakken davacılar ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ilgili davayı açtıklarını, müvekkili banka aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davayı kabul etmediklerini, ... 8.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan başlatılan icra takibine ; davacı ... 7.İcra Hukuk Mahkemesi ..Esas sayılı dosyayla, ... 8.İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyadan başlatılan icra takibine davacı , ... 7.İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyayla, ... 2.İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyadan başlatılan icra takibine davacı ; ... 3.İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyayla imzaya itiraz davaları açtığını, tüm davalar kabul edilerek davacı borçlu yönünden durdurulmasına karar verildiğini, müvekkili bankaca yapılan temyiz yolları da red edilerek ilgili 3 adet icra hukuk mahkemesi kararı kesinleştiğini, yazı ekinde icra hukuk mahkemelerine ait kesinleşmiş 3 adet ilam örneği sunulduğunu, hal böyle iken, davacının bu davayı açmada ki sebebiyeti anlaşılamamış olduğunu, kesinleşmiş 3 adet mahkeme ilamı var iken menfi tespit davası açması öncelikle hukuki yarar yokluğundan usulden red sebebi olduğunu, ayrıca açılan huzurdaki iş bu dava mevcut 3 adet kesinleşmiş ilam ile konusuz kaldığını, yine 3 adet kesin hüküm verilmesine rağmen aynı konuda açılan davanın usulden reddi gerekmekte olduğunu, dava dilekçelerinde müvekkili bankanın ödemeden men yasağı alınmış olmasına rağmen takip başlatarak ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğu beyan edilmiş ise de, bu ididaları da haksız ve hukuka aykırı olduğunu, mevcut Yargıtay kararlarından da görüleceği üzere müvekkili bankaca davaya konu çeklerin icraya konulmasında hiçbir hukuki engel mevcut olmayıp, zaten davacı şirketçe açılan imzaya itiraz davalarının kesinleşmesi sebebiyle davacı hakkındaki takipler durdurulduğundan, hukuki olarak icrai işlem yapılmamakta ve 3 adet kesinleşmiş icra hukuk mahkemesi kararı olduğu halde müvekkili banka aleyhine açılan iş bu menfi tespit davası haksız olduğunu, davanın açılmasında hiçbir hukuki fayda bulunmamakta olduğunu, davacının iş bu davayı ne sebeple açtığı anlaşılamadığını, müvekkili banka iyiniyetli ciranta konumunda olduğunu, davacının dilekçesinde belirttiği ağır kusur ve kötüniyet iddiaları haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kesinleşmiş hükümler mevcut iken iş bu davayı gereksiz yere açan davacının kötüniyetinden bahsetmek gerekmekte olduğunu, açıklanan nedenlerle, müvekkili banka aleyhine açılan iş bu davanın reddi ile ilk itirazları ve cevapların kabulünü, davanın açılmasına gereksiz yere sebebiyet veren tarafın davacı olması sebebiyle tüm mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E / Dava, dava konusu çekler nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemlerine ilişkindir. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, dava konusu çeklerin ibraz bilgileri bakımından ekran görüntüsü, çek asılları, davacı şirket yetkilisi ...'ye ait imza örneklerinin bulunduğu belge asılları, dava konusu çeklerle ilgili icra dosyaları ve dava dosyalarının uyap kayıtları celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından, aralarında dava konusu çeklerinde bulunduğu bir kısım çeklere ilişkin olarak açılan hasımsız çek iptali davası olduğu, davanın TTK 818/s yollaması ile aynı yasanın 357 vd. Maddeleri çerçevesinde açılmış rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çeklerin iptali istemine ilişkin olarak 01/10/2012 tarihinde dava açıldığı, açılan davanın kısmen kabulüne dair 28/06/2018 tarihinde karar verildiği görülmüştür. ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı 38.577,78 TL asıl ve toplam alacak üzerinden 12/12/2012 tarihinde 07/12/2012 tarihli 35.000,00 TL bedelli çek yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından açılan imzaya itiraz davasının ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında görüldüğü, dava sonunda davacı tarafın davasının kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı 82.866,67 TL asıl ve toplam alacak üzerinden 20/11/2012 tarihinde 09/11/2012 tarihli 75.000,00 TL bedelli çek yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından açılan imzaya itiraz davasının ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında görüldüğü, dava sonunda davacı tarafın davasının kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı 128.827,96 TL asıl ve toplam alacak üzerinden 19/02/2013 tarihinde 21/12/2012 tarihli 35.000,00 TL bedelli, 14/12/2012 tarihli 40.000,00 TL bedelli, 28/12/2012 tarihli 40.000,00 TL bedelli çekler yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından açılan imzaya itiraz davasının ... 3. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında görüldüğü, dava sonunda davacı tarafın davasının kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. ... CBS'nin ... CBS Sorusturma Dosyasının incelenmesinde, dava konusu çeklerin çalınması olayı ile ilgili olarak başlatılan ... CBS'nin ...soruşturma sayılı dosyasının da bu dosya ile birleştirildiği ve derdest olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... A.Ş.... Şubesine ait, ... / 07/12/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "...ŞTİ." yetkilisi olan, "... Şti." emrine, "60.000,00" TL meblağlı, ... numaralı çek aslı, arka yüzünde basılı "... Ltd. Şti." ibareleri ile başlayan mavi mürekkepli kaşe basım izi üzerinde atılı bulunan 2. Ciranta imzasının, -... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle -... isimli şahsın eli mahsulü olmadığı yönünde kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir. Bu raporda incelenen çekin işbu dava konusu çek olmadığı anlaşıldığından, dava konusu çek asılları celp edilerek grafoloji uzmanı bilirkişiden dava konusu çeklere ilişkin rapor alınmıştır. Mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 29/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 1-... Bank ... şubesine ait, ... / 07/12/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "....Ltd. Şti." yetkilisi olan, "...Ltd. Şti." emrine "35.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 2-... Bank ... şubesine ait, ... / 14/12/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Ltd. Şti." yetkilisi olan, ".. Ltd. Şti." emrine "40.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 3-... Bank ... şubesine ait, ... / 21/12/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "...Ltd. Şti." yetkilisi olan, "... Ltd. Şti." emrine "35.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 4-... Bank ... şubesine ait, ... / 28/12/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Ticaret Ltd. Şti." yetkilisi olan, "... Şti." emrine "40.000,00" TL meblağlı ... çek aslı, 5-... Bank ... şubesine ait, ... /09/11/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "...Şti." yetkilisi olan, "...Ltd. Şti." emrine "75.000,00" TL meblağlı ...numaralı çek aslı, arka yüzlerinde basılı "...Tic. Ltd. Şti." ibareleri ile başlayan mavi mürekkepli kaşe basım izleri üzerinde atılı bulunan ciranta imzalarının, ... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle ... isimli şahsın eli mahsulü olmadıkları yönünde kanaat ve sonuca varıldığını, 1-... A.Ş. ...şubesine ait, ... / 14/09/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "... Şti." emrine "75.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 2-... A.Ş. ... şubesine ait, ... / 13/09/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Tic. Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "...Şti." emrine "85.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 3-...A.Ş. ... şubesine ait, ... / 11/09/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "... Şti." emrine "100.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 4-...Bankası A.Ş. ...şubesine ait, ... / 13/10/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "... Şti." emrine "75.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 5-... Bankası A.Ş. ...şubesine ait, ... / 23/08/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "...Tic. Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "...Şti." emrine "70.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, ön yüzlerindeki keşideci hanelerinde "...Ltd. Şti." isimli şirket yetkilisi adına atılı bulunan keşideci imzalarının, ... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle -... isimli şahsın eli mahsulü olmadığı yönünde kanaat ve sonucuna varıldığını, 1-...A.Ş. ... şubesine ait, .../ 22/10/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "...Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "...Şti." emrine "75.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 2-... Bankası A.Ş. ... şubesine ait, ... / 16/10/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... Tic. Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "...Ltd. Şti." emrine "35.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 3-...A.Ş. ... şubesine ait, ... / 14/09/2012 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "...Tic. Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "... Şti." emrine "37.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, ön yüzlerindeki keşideci hanelerinde "...Ltd. Şti." isimli şirket yetkilisi adına atılı bulunan keşideci imzalarının, ... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında uygunluk ve benzerliklerin bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle -... isimli şahsın eli mahsulü oldukları yönünde kanaat ve sonucuna varıldığı, 1-... Bankası A.Ş..../... şubesine ait, ... / 06/08/2012 tarihli iken üzeri çizilerek 06/12/2012 tarihli olarak değiştirilmiş, keşidecisi "... Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "...Şti." emrine "95.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, 2-...Bankası A.Ş....şubesine ait, ... / 10/20/2012 tarihli sehven yazılmış iken ay grubu onlar basamağındaki "2" rakamı üzerine "1" ve gün grubu onlar basamağındaki "1" üzerine "2" yazılarak 20/10/2012 tarihli olarak değiştirilmiş, keşidecisi ".. Tic. Ltd. Şti. İsimli şirket yetkilisi olan, "...Ltd. Şti." emrine "80.000,00" TL meblağlı ... numaralı çek aslı, ön yüzlerindeki keşideci hanelerinde "... Ltd. Şti." isimli şirket yetkilisi adına atılı bulunan keşideci imzalarının, ... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle -... isimli şahsın eli mahsulü olmadıkları yönünde, yine ön yüzlerindeki keşide tarihleri alt taraflarında atılı düzeltme imzalarının, ... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle -... isimli şahsın eli mahsulü olmayıp, adı geçen şahsın hukuki imzaları model alınmak suretiyle adına takliden (sahte) olarak atılmış imzalar oldukları yönünde kanaat ve sonucuna varıldığını, 1-...Bankası A.Ş... şubesine ait, ... numaralı çek aslı ön yüzündeki keşideci hanesinde "...Ltd. Şti." isimli şirket yetkilisi adına atılı bulunan keşideci imzasının, bulunduğunu bölümün sadece keşideci imzasının kapladığı alanı içerecek şekilde yırtılıp koparıldığı ve bahse konu koparılan parçanın mevcut olmadığı, ayrıca her ne kadar keşideci imzasının başlangıç ve bitirilme bölümlerinin bir kısmına ait mürekkep kalıntıları görülebilse de, bu kısımların karşılaştırmalı incelemeye müsait kaligrafik ve grafolojik bulgular içermemesi sebebiyle inceleme yapılıp, bahse konu keşideci imzasının şahsa aidiyeti hususunda müspet veya menfi bir sonuç beyan etmek mümkün olamadığı bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi ...'dan alınan 13/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ANALİZ, TESPİT VE DEĞERLENDİRME: Davacı şirketin 2012 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikine tabi olanlarının gerek TTK ve gerekse VUK ilgili maddelerine göre yasal süresinde ve usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı görüldüğünü, Davacı ...LTD.ŞTİ’ne ait Hesap İncelemesi: Davacı ...LTD .ŞTİ’nin 2012 Takvim yılı Ticari defterleri incelendiğinde; -14.05.2012 tarihinde ... Yevmiye Madde numarası ile 09.11.2012 vade tarihli 75.000,00 TL tutarında ...Portföydeki Çekler hesabına borç, ... ...Şti. Hesabına alacak olmak üzere Alınan Çek kaydı yapıldığını, çekin bankasının ve numarasının Ticari Defter kayıtlarına işlenmediğini, ... tarihinde ... Yevmiye Madde numarası ile 14.12.2012 vade tarihli 40.000,00 TL 07.12.2012 vade tarihli 35.000,00 TL, 28.12.2012 vade tarihli 40.000,00 TL ve 21.12.2012 vade tarihli 35.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL tutarında ...Portföydeki Çekler hesabına borç, ...Ltd.Şti. Hesabına alacak olmak üzere Alınan Çek kaydı yapıldığını, çeklerin bankasının ve numaralarının Ticari Defter kayıtlarına işlenmediğinin görüldüğünü, davalı ... ŞUBESİ’ne ait Hesap İncelemesi: Davalı .... ŞUBESİ’nin dava konusu çekler ile ilgili kayıtları incelendiğinde, -...ŞTİ tarafından teminat olarak verilen Keşideci ...ŞTİ.’ne ait 09.11.2012 keşide tarihli, ... çek numaralı 75.000,00 TL tutarındaki çekin 716280 Bordro numarası ile kayıtlara işlendiği ve Takas Durumunun ‘Mahkeme Kararı ile Yasaklı Çek’ Bordro Durumunun ‘Müşteriye İade Edildi’ olarak gözüktüğünü, -...TİC.LTD.ŞTİ tarafından teminat olarak verilen Keşideci ... ŞTİ.’ne ait 07.12.2012 keşide tarihli, ... çek numaralı 35.000,00 TL tutarındaki çekin ... Bordro numarası ile kayıtlara işlendiği ve Takas Durumunun ‘Mahkeme Kararı ile Yasaklı Çek’ Bordro Durumunun ‘Müşteriye İade Edildi’ olarak gözüktüğünü, -...LTD.ŞTİ tarafından teminat olarak verilen Keşideci ... LTD. ŞTİ.’ne ait 14.12.2012 keşide tarihli, ... çek numaralı 40.000,00 TL tutarındaki çekin 742241 Bordro numarası ile kayıtlara işlendiği ve Takas Durumunun ‘Mahkeme Kararı ile Yasaklı Çek’ Bordro Durumunun ‘Müşteriye İade Edildi’ olarak gözüktüğünü, -....LTD.ŞTİ tarafından teminat olarak verilen Keşideci ... ŞTİ.’ne ait 21.12.2012 keşide tarihli, ... çek numaralı 35.000,00 TL tutarındaki çekin ... Bordro numarası ile kayıtlara işlendiği ve Takas Durumunun ‘Mahkeme Kararı ile Yasaklı Çek’ Bordro Durumunun ‘Müşteriye İade Edildi’ olarak gözüktüğünü, -...LTD.ŞTİ tarafından teminat olarak verilen Keşideci...ŞTİ.’ne ait 28.12.2012 keşide tarihli, ... çek numaralı 40.000,00 TL tutarındaki çekin ... Bordro numarası ile kayıtlara işlendiği ve Takas Durumunun ‘Mahkeme Kararı ile Yasaklı Çek’ Bordro Durumunun ‘Müşteriye İade Edildi’ olarak gözüktüğünün görüldüğünü, SONUÇ: Tarafına tevdi edilen dava dosyası ve davacı taraf ... LTD. ŞTİ’ne ait ticari defter ve Davalı ... ŞUBESİ’nin dava konusu çekler ile ilgili kayıtları incelendiğinde, Davacı ... LTD .ŞTİ’nin defter kayıtları incelendiğinde; -09.11.2012 vade tarihli 75.000,00 TL, 14.12.2012 vade tarihli 40.000,00 TL, 07.12.2012 vade tarihli 35.000,00 TL, 28.12.2012 vade tarihli 40.000,00 TL ve 21.12.2012 vade tarihli 35.000,00 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL tutarındaki çeklerin ...Şti’den alınan çek olarak kayıtlara alındığını, çeklerin bankasının ve numarasının Ticari Defter kayıtlarına işlenmediği; bahse konu çeklerin kayıtlardan çıkışının tespit edilemediğini, davalı ....ŞUBESİ’nin dava konusu çekler ile ilgili kayıtları incelendiğinde; -...LTD.ŞTİ tarafından Davalı ....ŞUBESİ’ne verilen Keşideci .. ŞTİ.’ne ait 09.11.2012 keşide tarihli ... çek numaralı 75.000,00 TL, 07.12.2012 keşide tarihli ... çek numaralı 35.000,00 TL, 14.12.2012 keşide tarihli ... çek numaralı 40.000,00 TL, 21.12.2012 keşide tarihli ... çek numaralı 35.000,00 TL, 28.12.2012 keşide tarihli, ... çek numaralı 40.000,00 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL tutarındaki çeklerin banka kayıtlarına teminat olarak işlendiği ve Takas Durumunun ‘Mahkeme Kararı ile Yasaklı Çek’ Bordro Durumunun ‘Müşteriye İade Edildi’ olarak çıkış yapıldığını, -Taraflar arasında herhangi bir borç-alacak ilişkisinin tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; Davacı tarafça, dava konusu " ... Şubesi; ... numaralı hesabına ait ... çek numaralı 09.11.2012 keşide tarihli 75.000 TL bedelli, ... Bank .... Şubesi; ... çek numaralı 07.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 14.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, ... çek numaralı 21.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 28.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli" çeklerin rıza dışında elinden çıktığı, davalı bankanın iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu ileri sürülerek, dava konusu çekler nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemlerinde bulunmuştur. Davalı tarafça, imza itirazına ilişkin icra hukuk mahkemelerinde görülen davalarda verilen kararlar nedeniyle kesin hüküm, hukuki yarar itirazı, yetki ilk itirazı ve zamanaşımı def'inde bulunulmuş, davalının dava konusu çeklerin yetkili hamili olduğu savunularak davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir. Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır; Davalı tarafın kesin hüküm ve hukuki yarar itirazlarının değerlendirilmesinde, icra hukuk mahkemeleri tarafından imzaya itiraz davalarında verilmiş kararların maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmemesi sebebiyle bu itirazların reddine karar verilmiştir. Davalı tarafın yetki ilk itirazının değerlendirilmesinde, takibin yapıldığı yer ..., davacı adresininde yine ... olması yine davalı adresinin ...olmasına karşın davalının cevap dilekçesi incelendiğinde yetki ilk itirazı bakımından hangi Mahkemenin yetkili olduğunun açıkça belirtilerek seçtiği mahkemeyi yine açıkça beyan edilmemesi sebebiyle HMK Mad. 19/2 uyarınca usülüne uygun bir yetki ilk itirazı bulunmadığından bu itirazın reddine karar verilmiştir. Davalı tarafça zaman aşımı def'iinde bulunulmuş ise de, çekin istirdatı davasında menfi tespit talebi bulunuyor olması ancak iddiaya göre yapılmış bir ödeme değil var olan çeklerin iadesi talep edildiğinden İİK Mad. 72 kapsamında olmayan defiinin reddine karar verilmiştir. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz veya süreler yönünden bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiş, hem dava konusu çekler üzerinde imzalara yönelik, hemde tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde taraflar arasındaki borç alacak durumunun tespitine yönelik bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Dava konusu çekler üzerinde imzalara yönelik Grafoloji Uzmanı bilirkişi ... alınan 29/11/2023 tarihli bilirkişi raporunun ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde taraflar arasındaki borç alacak durumunun tespitine yönelik SMMM bilirkişi ...'dan alınan 13/01/2025 tarihli bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere, bu raporların dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değperlendirilmiştir. Davada ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu ispatlamak zorundadır. Bu ispat davalı tarafça yerine geldiğinde, davacı taraf, davalı tarafın çeklerin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelere ilişkin detaylı açıklamaların yapıldığı Yargıtay Hukuk Genel Kararının ...Esas ... Karar sayılı ve 30.11.2021 tarihli kararında da vurgulandığı üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir. Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, ..., 2018, s. 221). Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, ... 2018, s. 268). Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesine göre, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatap bankayı çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı Kanun’un 759. maddesi uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesi uyarınca elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, mahkemece çekin iptaline karar verilir. Çekin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, iptal talebinde bulunan keşideciye karşı çekten doğan istem hakkı ileri sürebilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabilir. Çek hakkında iptal kararı verilerek bu karara dayalı olarak keşidecinin lehtara ödeme yapmış olması yetkili hamile karşı 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesi gereği ileri sürülemeyeceğinden keşidecinin çekin lehtar tarafından iptal ettirilmesi ve buna dayalı olarak lehtara ödemede bulunması def’ini ancak lehtara karşı ileri sürebilir. Bunu yanında çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez. Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesinde poliçeden ayrı ve özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. Keza 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunu Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde çekin bir başka anlatımla çek üzerindeki hakkın bir başkasına devri için ciro ve kişiye çekin zilyetliğinin geçirilmesi gerekir. Ciro ise 6102 sayılı TTK’nın 683. maddesine göre, çek arka yüzüne veya çeke bağlı olan ve “alonj” denilen bir kâğıt üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması ile mümkündür. Bu nedenle cirantanın imzasını taşımayan ciro geçerli ciro sayılmaz. Böyle bir ciro ise çek üzerinde bulunan hakkın devrini sağlamaz. Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz. Her ne kadar çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu ispat edememiş olması nedeniyle yani ciro zincirinde kopukluk olması durumunda kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye gidemez ise de, 6102 sayılı TTK’nın 677. maddesinde ki; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” düzenlemesi karşısında “imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi” gereği ciro zincirinin kopmasından sonraki cirantalara başvurabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesindeki, “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklindeki düzenlemenin, çeki elinde bulunduran kişinin geçerli ve birbirini takip eden cirolarla yetkili hamil olduğunu ispat etmesi durumunda ancak çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap etmesi durumunda iade ile mükelleftir. Somut olayın değerlendirilmesinde; Mahkememizce Grafoloji uzmanı Bilirkişi ...'dan alınan 29/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ile, dava konusu " ... Şubesi; ... numaralı hesabına ait ... çek numaralı 09.11.2012 keşide tarihli 75.000 TL bedelli, ... Bank ... Şubesi; ... çek numaralı 07.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 14.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, ... çek numaralı 21.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 28.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli" çeklerdeki lehtar ciranta olan davacı şirkete ait imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, ciroların sahte olduğu anlaşılmıştır. Sahtelik iddiası mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebilecektir. Bu durumda, davalı bankanın, davacı lehtar cirosunun sahteliği ile ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı tarafın menfi tespit talebinde haklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dava konusu çeklerdeki ciro zincirinde şeklen bir kopukluk olmadığı, ciro silsilesinin düzgün olduğu, dava konusu çeklerin davalı bankaya davacıdan geçmediği, davalı bankanın davacı şirkete ait ciroların sahte olduğunu bilebilecek durumda olmadığı, davalı bankanın şeklen dava konusu çeklerin yetkili hamili olduğu, davalı bankanın dava konusu çekleri iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna dair dosya kapsamında bir delil elde edilemediği, davacının bu kapsamda üzerine düşen ispat külfetini yerine getirmediği, davalı bankanın çeklerdeki sahtelikten dolayı davacı lehtar ve keşideciye başvuramayacak olsa da, davacı lehtar ile kendisi arasındaki cirantalara başvurabileceği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davalı bankanın dava konusu çekleri davacı tarafa iade ile yükümlü olmadığı, davacı tarafın istirdat talebinde haksız olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenler ile, davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; Davacının, davalıya, dava konusu " ...bank ... Şubesi; ... numaralı hesabına ait ... çek numaralı 09.11.2012 keşide tarihli 75.000 TL bedelli, ... Bank ... Şubesi; ... çek numaralı 07.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 14.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, ... çek numaralı 21.12.2012 keşide tarihli 35.000 TL bedelli, ... çek numaralı 28.12.2012 keşide tarihli 40.000 TL bedelli" çekler nedeniyle borçlu olmadığının TESPİTİNE, Davacının, dava konusu çeklerin istirdatına yönelik talebinin REDDİNE, 2-Alınması gereken 15.369,75‬ TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan (35,90TL+3.842,43 TL)3.878,33 TL harcın mahsubu ile eksik kalan ‭‭‭ 11.491,42 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 35,90 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı parası, 4.853,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 10.888,9‬0 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 4-Davalı tarafça yapılan masrafların kendisi üzerine BIRAKILMASINA, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 36.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2025 Katip ...  e-imzalıdır Hakim ...  e-imzalıdır