İlk Derece Mahkemesi 2026/975 E. 2026/172 K.

T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/975 Esas KARAR NO : 2026/172

DAVA TARİHİ : 12.01.2026 KARAR TARİHİ: 08.10.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari faaliyeti kapsamında İngiltere'den ithal ettiği eşyaların taşınması ve gümrükleme işlemleri için davalı şirket ile anlaşıldığını, davalının taşıma işini alt yüklenici vasıtasıyla gerçekleştirdiğini, İngiltere ile Türkiye arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ve 25.05.2021 tarihli Yönetmelik uyarınca doğrudan ithalatta gümrük vergisi muafiyeti bulunduğunu, bu kapsamda ...'den alınan 70.608,28-TL tutarındaki e-teminat mektubunun ilgili kuruma sunulduğunu ancak davalının hatalı güzergah seçimi ve yanlış düzenlenen transit belgesi nedeniyle eşyanın Almanya çıkışlı göründüğünün tespit edildiğini, bu sebeple ... Müdürlüğü tarafından muafiyet koşullarının sağlanmadığı gerekçesiyle teminat iade talebinin reddedildiğini, müvekkili şirketin muaf olması gereken 70.608,28-TL tutarındaki vergiyi ödemek zorunda kaldığını, davalıya gönderilen ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 25.10.2022 tarihli ihtarnamesine rağmen zararın giderilmediğini, davalının ... Noterliğinin 25.10.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sorumluluğu reddederek taşımanın başka bir firma tarafından yapıldığını savunduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 879. maddesi uyarınca taşıyıcının yararlandığı kişilerin fiillerinden kendi fiili gibi sorumlu olduğunu, davalının taşıma işini üçüncü kişiye yaptırırken müvekkilin onayını almadığını, taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi zararın zarar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu taşımada akdi veya fiili taşıyan olmayıp yalnızca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 918. maddesi anlamında taşıma işleri komisyoncusu sıfatını haiz bulunduğunu, eşyayı fiilen taşımadığını ve gümrük işlemlerinde temsil yetkisinin bulunmadığını, düzenlenen faturaların organizasyonel hizmet kalemlerinden oluştuğunu, götürü bedel bulunmadığını, taşıma hizmetinin eşyanın varış noktasına hasarsız ulaştırılmasıyla hukuken sona erdiğini, davanın HMK m. 114 kapsamında taraf sıfatı yokluğundan usulden reddi gerektiğini ayrıca davanın CMR Konvansiyonu m. 32 ile TTK m. 855 ve m. 930 uyarınca bir yıllık yasal ve hak düşürücü zaman aşımı süreleri geçirildikten sonra ikame edildiğini, 06.04.2021 tarihinde teslim edilen eşya bakımından 06.04.2022 tarihinde sürenin sona erdiğini ve kasten zarar halinin bulunmadığını, ödeme belgesi mevcut olduğundan belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın usulden reddini, esasa ilişkin olarak ise davacının ithalatçı sıfatıyla gümrük süreçlerini kendi seçtiği müşavirler aracılığıyla yönettiğini, T1 transit beyannamesinin menşei belirlemediğini ve güzergahın zorunlu bir transit sonucu olduğunu, zararın veya idari ret kararlarının sebebinin Alman makamlarından Non-... temin edilememesinden kaynaklandığını, EXW teslim şekline göre bu yükümlülüğün alıcıya ait olduğunu, müvekkilinin CMR m. 11 ve TTK m. 860 uyarınca belge kontrol yükümlülüğü bulunmadığını ve illiyet bağının kesildiğini, tüm bu nedenlerle; pasif husumet yokluğu, hak düşürücü süre ve zaman aşımı nedeniyle davanın esastan reddini ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; davacının dava dışı ... Müdürlüğü'ne ödediği teminatın ... Müdürlüğü tarafından davacıya iade edilmemesi sebebiyle davacının uğradığı zararın davalıdan tahsili talebine ilişkindir. Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacıya ait malların İngiltere'den Türkiye'ye taşınması işi kapsamında anlaşma yapıldığı, davacının iddiasına göre davalının malların taşınması ve gümrüklenmesi kapsamında tüm işlerden sorumlu olduğu, davalının savunmasına göre davalının taşıma işleri organizatörü olarak yer aldığı ve taşımanın hasarsız şekilde yapıldığı, taşıma konusu malların hasarsız şekilde taşındığı ve davacıya teslim edildiği konusunda ihtilaf bulunmadığı, taşıma konusu malların İngiltere'den doğrudan ithal edilmesi gerektiği, ancak bu şekilde teminat muafiyetinden faydalanmanın mümkün olduğu, davacının iddiasına göre davalının taşıma konusu malları Almanya üzerinden getirdiği ve muafiyet şartı gerçekleşmediğinden davacının teminatın iadesi talebinin ... Müdürlüğü tarafından reddedildiği, davalının savunmasına göre ürünlerin İngiltere menşeli olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından ... idaresine 70.608,28 TL teminat yatırılmıştır. Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda davalının kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .../.... esas, .../.... karar sayılı kararında; "Somut uyuşmazlıkta taşımanın güzergahı iktibariyle CMR hükümleri uygulanacaktır. Davalı taşıma işleri organizatörü olduğunu, fiili taşımacıyı yapmadığını bu nedenle sorumlu tutulamayacağını savunmaktadır. CMR uyarınca, bir kişinin taşıyıcı olarak sorumlu tutulabilmesi için taşıma işini üstlenmiş olması gerekli ve yeterlidir. Zira CMR nin1 f.1 uyarınca CMR, “ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır”. Taşıyıcının taşımanın bir kısmını ya da tamamını bilfiil yerine getirmemiş olması, Taşıma ... ya da taşıyıcının CMR hükümlerine göre sorumlu tutulamayacağı anlamına gelmemektedir. Bir başka söyleyişle, CMR’de “taşımayı fiilen gerçekleştirmek üzere” gibi bir kavram yer almayıp yalnızca taşıt ile karadan taşınmasına ait mukaveleden bahsedildiğinden, TİK de bu şekilde taşımayı üstlendiği müddetçe CMR kapsamında taşıyıcı olarak kabul edilmektedir. CMR nin 3. maddesinde “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır.”Hükmün işaret ettiği üzere, yardımcı kişinin eylemi sonucunda bir zarar meydana geldiğinde, söz konusu zarara yol açan eylemi bizzat taşıyıcı kendi gerçekleştirmiş gibi kabul edilecektir. CMRnin 3 madde hükmü CMR’ye tabi bütün taşımalarda uygulama alanı bulacağı gibi,41 madde hükmü dikkate alındığında, taşıyıcının 3 madde hükmünden doğan sorumluluğunu kaldırması veya CMR’de öngörülenden farklı bir şekilde sınırlandırması mümkün değildir. Zarara sebebiyet veren eylemi taşıyıcının mı yoksa yardımcı kişinin mi gerçekleştirdiğinin bir önemi yoktur. CMR nin 17 ila 29. maddelerinde düzenlenen sorumluluk hükümleri uyarınca, meydana gelen zarar sebebiyle yardımcı kişi zarardan sorumlu tutulabiliyorsa, taşıyıcı da zarardan sorumlu olacaktır. Taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen hükümlerin yanında, taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı halleri düzenleyen CMR m.17/2 ve m.17/4 hükümleri yardımcı kişi açısından da uygulama alanı bulacak ve taşıyıcı, haliyle de yardımcı kişi bu sorumsuzluk hallerinden yaralanacaktır. (CMR hükümleri uyarınca taşıyıcının yardımcı kişilerin eylemlerinden doğan sorumluluğu-...) Davalının hasara taşımayı sigortalıya karşı üstlenmesi nedeniyle taşıyıcı sıfatıyla sorumluluğu olduğundan davalı vekilinin husumete ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir." açıklamasına yer verilmiştir. Davalının taşıma işleri organizatörü olarak yer aldığı, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davalının taşıma konusu malları Almanya üzerinden getirdiği takdirde muafiyet şartının gerçekleşmeyeceğini bilmesi gerektiği, taşıma konusu malların İngiltere'den doğrudan varış noktasına taşınması konusunda sözleşmede özel madde bulunmasa da davalının taşıma işleri organizatörü olarak bu hususu bilmesi gerektiği, istinaf ilamında taşıma işleri organizatörünün sorumluluğunun bulunduğunun belirtildiği, davacının yatırdığı teminatı iade alamamasından davalının sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne (taleple bağlı kalınarak) ve 1.000,00 TL'nin, teminatın ... Müdürlüğü hesabına aktarıldığı tarih olan 04.11.2025 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulüne; 1.000,00 TL'nin 04.11.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 732,00-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 732,00-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından 732,00-TL başvurma harcı, 208,00-TL vekalet harcı, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti, 202,90-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 11.142,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından 104,00-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08.10.2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır