İlk Derece Mahkemesi 2026/908 E. 2026/157 K.

T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/908 Esas KARAR NO : 2026/157

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/02/2025 KARAR TARİHİ : 02/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın ... numaralı trafik sigorta poliçesi kapsamında 05/09/2022-05/09/2023 tarihleri arası dönem için sigortalandığını, 26.03.2023 tarihinde müvekkili şirket sigortalısı ... plakalı aracın ... istikametine doğru giderken karşı şeritten gelen ... plakalı araca çarptığını, meydana gelen kazaya ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli kusuruyla sebebiyet verdiğini ve kaza neticesinde ... aracın hasara uğradığını, bu kazanın oluşmasında sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...can ...'nun kusurlu olduğunu kendi ifadeleri ile de kabul ettiğini bu durumun kaza tutanağı ile sabit olduğunu, ayrıca sigortalı araç sürücüsünün kaza anında sigortalı minibüs tarzındaki aracı kullanmaya yeterli ehliyeti bulunmaması sebebiyle kusurlu ve sorumlu olduğunu, ZMSS GENEL ŞARTLARI B.4/b uyarınca; buna göre, tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise sigortacının sigortalıya rücu edebileceği hüküm altına alındığını, müvekkili şirket tarafından ... plakalı araç için 31.01.2024 tarihinde 28.615,11-TL ek değer kaybı tazminatı ödendiğini, davalı adına ... İcra Müdürlüğü'nün .../.... esas sayılı dosyası ile 4.825,89 TL değer kaybı ödemesi için icra takibi başlatıldığını ve bu icra dosyasına ait borç davalı tarafından ödendiğini, TTK md.1472-1481 ve ZMSS Genel Şartları uyarınca müvekkili şirketin ödemiş olduğu hasar bedelini, sorumlulardan talep etme hakkına sahip olduğunu, meydana gelen dava konusu hasardan davalı araç malikinin sorumlu olduğunu, bu sebeple ödenen tazminat miktarının davalı borçludan rücu edilmesi maksadıyla öncelikle ... İcra Müdürlüğü .../..... Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin davalının haksız itirazları nedeni ile durduğunu, konuya ilişkin başvurulan zorunlu arabuluculuk sürecinden de bir sonuç elde edilememiş olup, anlaşmazlık tutanağı ekte gönderildiğini açıklayarak fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak üzere; davanın kabulüne, davanın ... İcra Müdürlüğü'nün .../.... E. Sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerine, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair giderlerin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen ... Tüketici Mahkemesi'nin .../.... E.sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle: asıl dava dilekçesindeki hususları tekrarla aynı kaza için müvekkili şirket tarafından ... plakalı araç için 08.03.2024 tarihinde 67.385,22 -TL ek tazminatı ödemesi yapıldığını, ödenen tazminat miktarının davalıya rücu edilmesi maksadıyla öncelikle ... İcra Müdürlüğü .../.... Es. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin davalının haksız itirazları nedeni ile durduğunu, konuya ilişkin başvurulan zorunlu arabuluculuk sürecinden de bir sonuç elde edilememiş olduğunu, tüm bu nedenlerle davalının takibe haksız itirazının iptali ve en az alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatı ödemelerine hükmedilmesi için işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, HMK md.166 uyarınca, davaların aynı yargı çevrelerinde aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmaları, aralarında bağlantı bulunması sebebi ve usul ekonomisi ilkesi gereğince de birleştirilmeleri gerektiği, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair giderlerin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında davalıya ait aracın dava dışı sürücüsünün yeterli ehliyetinin bulunmadığı iddiasına dayalı 3. kişiye ödenen bedelin rücuen tazmini için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacı sigorta şirketinin davalıya ait ... plaka sayılı aracı ZMMS sigortası ile sigortaladığı, sigortalı aracın 26/03/2023 tarihinde ... plaka sayılı araçla maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın ... plakalı araç sürücüsü ...can ...'nun kaza tarihinde yeterli ehliyetinin bulunup bulunmadığı, yoksa bunun ZMMS Genel Şartları gereğince rücu sebebi olup olmadığı, rücu sebebi olması halinde davacı sigorta şirketince ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı için ne miktarda ödeme yaptığı, yapılan ödemenin kadri maruf olup olmadığı, araç sürücülerinin kusur oranları ile davacının rücu için davalı aleyhine başlattığı ... İcra Dairesinin .../.... ve ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyalarına davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, takipte talep edilen faiz miktarlarının yerinde olup olmadığı ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... Defterdarlığı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü ve ... Esnaf ve Sanatkarlar Odasına davalının tacir olup olmadığının araştırılması için yazılan müzekkere cevapları celp edilmiş, ... İcra Dairesinin .../.... ve ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı dosyaları ve ... plaka sayılı aracın aktif pasif sahiplik sorgusu uyap üzerinden dosya arasına alınmış, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın tramer bilgileri, Tüvtürk'ten ... plakalı aracın muayene kayıtları, İlçe Nüfus Müdürlüğünden davalının ehliyet bilgileri celp edilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır. İtirazın iptali istemine konu, ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 22/05/2024 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 28.615,11 TL asıl alacak ve 4.185,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.800,36 TL alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 30/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05/06/2024 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunduğu, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 24/02/2025 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 32.800,36 TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır. İtirazın iptali istemine konu, ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 07/06/2024 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 67.385,22 TL asıl alacak ve 8.361,77 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 75.746,99 TL alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 13/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 15/08/2024 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunduğu, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 24/02/2025 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 75.746,99 TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesi aşağıdaki şekildedir. ''Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. (Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.'' Eldeki dosyada davacı sigorta şirketi yukarıda bahsi geçen maddenin ''b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi,'' bendine dayanarak rücu talebinde bulunmuştur. Teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle alınan bilirkişi ek ve kök raporunda özetle; davalının kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, ancak davalının 2017 yılından bu yana E sınıfı sürücü belgesine sahip olduğu, 28/04/1997 yılından sonra alınan E sınıfı sürücü belgesine sahip olanların M,B1,B,C1,C,D1,D ve F sınıfı araçları kapsadığından davalının kaza tarihinde kullandığı aracı kullanma ehliyetine sahip olduğu bildirilmiş olup, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı sigorta şirketinin davalıya rücu şartları oluşmadığından asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl ve Birleşen davanın ayrı ayrı reddine, Asıl dava yönünden; 2-Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 4.600,00-TL arabuluculuk ücreti davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 32.800,36-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, Birleşen dava yönünden; 8-Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 914,84-TL harçtan mahsubu ile artan 182,84-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 9-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 11--Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 12-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 26/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır