İlk Derece Mahkemesi 2026/841 E. 2026/743 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/841 Esas

KARAR NO : 2026/743

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

DAVA TARİHİ : 10/08/2026

KARAR TARİHİ : 10/08/2026

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) dava dosyası incelendi.

İDDİA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "müvekkili ... Ltd tarafından karşı taraf ... ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle ... bank ... Şubesi ... seri numaralı 08.08.2026 vade tarihli ve 800.000 TL bedelli çek verildiğini, karşı tarafın almış olduğu çekin karşı edimini yerine getirmeyip, çeki de iade etmediğini, müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcu olmadığını ve bu hususun ileride açılacak olan menfi tespit davasında ispat edileceğini, ancak ticari davalarda arabuluculuk müessesi zorunlu olup dava açılmazdan evvel arabuculucuk aşamasının tamamlanmasının gerektiğini, bunun belli bir zaman alacağını, davalıya verilen çekin bu sürenin tamamlanmasından evvel muhatap bankasına ibraz edileceğini ve müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, müvekkilinin bankacılık açısından sicili temiz bir firma olduğunu, bahsi geçen çeke karşılıksız ibaresinin vurulmasının önlenmesinin elzem olup, aksi takdirde firmanın büyük bir zarar göreceğini bildirmiş, ... bank ... Şubesine ait ... Seri Numaralı 08.08.2026 vade tarihli ve 800.000 TL bedelli çekin ödemesinin tedbiren durdurulmasına ve çeke karşılıksız kaşesi vurulmasının önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesine, bu yönde bankaya müzekkere yazılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; davacının, davayı uyap sistemi üzerinden açarken dava konusunu kıymetli evrak iptali olarak seçtiği ve hasım belirttiği, keşidecisi olduğu bir adet çeke ilişkin olarak tedbir talebinde bulunduğu, dava konusu çek incelendiğinde; davacının çek hesabı sahibi ve keşidecisi olduğu, TTK 757 vd. maddeleri uyarınca zayi talebinin lehtar veya hamil tarafından ileri sürülebileceği, somut olayda keşideci olan davacının iptal talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla talebin reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM:

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği talepte bulunan üzerinde BIRAKILMASINA,

4-6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca talep eden tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep edene İADESİNE,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 10/08/2026

Katip...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı