İlk Derece Mahkemesi 2026/1352 E. 2026/526 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/1352 Esas KARAR NO :2026/526

TALEP:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) TALEP TARİHİ:14/07/2026 KARAR TARİHİ:01/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Talep eden vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; ... A.Ş. ... Şubesi üzerine keşide edilen 815.700,00 Tl bedelli, ... seri numaralı ve 22/07/2026 vade tarihli ... keşide yerli çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin kimliği belirsiz bir şahıs tarafından aranması neticesinde çekin çalındığını veya rızası dışında doldurulduğunu öğrendiğini, çekin müvekkilinin bilgisi, rızası ve iradesi dışında düzenlendiğini, çek üzerinde müvekkiline ait hiçbir el yazısı veya imza bulunmadığını, çekin rızası dışında elden çıktığını ve piyasaya sürüldüğünü, müvekkilinin çekin düzenlenmesine iştirak etmediğini ve herhangi bir ticari işlemde taraf olmadığını, söz konusu çekin müvekkili ile ilişkilendirilmesinin ticari itibarını ve mali güvenilirliğini zedelediğini, müvekkilinin haksız takip ve icra işlemlerine karşı korunması gerektiğini, 815.700,00-TL bedelli çekin müvekkilinin rızası dışında elden çıkarıldığını ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, vade tarihi yaklaşan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, kötü niyetli kişilerin sebepsiz zenginleşmesini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulması gerektiğini, çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesinin zorunlu olduğunu belirterek söz konusu çek hakkında üçüncü kişilere ödeme yapılmaması yönünde tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesini, ilgili bankalara müzekkere yazılmasını, davanın kabulü ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. TTK’nın 651. Maddesinin 2. Fıkrası aynen “ Kıymetli evrakın zayi olduğu ve zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere senedin iptalini senedin içerdiği hakkın alacaklısı talep edebilir. Mahkememizce davanın hazırlık aşamasında ... A.Ş.'ye yazı yazılarak dava konusu çekin bankaya ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise kim tarafından ibraz edildiği ve çekin mevcut durumu sorulmuştur. Muhatap banka tarafından mahkememize gönderilen 28/07/2026 tarihli cevap yazısının incelenmesinde; iptali istenen çekin keşidecisinin (düzenleyeninin) bizzat eldeki davayı açan ... olduğu resmi kayıtlarla tespit edilmiştir. Dava konusu talep çekin iptaline ilişkin olup hasımsız görülen davalardan olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir. TTK'nın 757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı menfi tespit davası açma imkanı mevcuttur. HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Talebe konu çek bakımından davanın; keşidecinin talep hakkının bulunmaması ve hukuki yararının bulunmaması dikkate alınarak bu nedenle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Talebe konu çek bakımından davanın; keşidecinin talep hakkının bulunmaması ve hukuki yararının bulunmaması dikkate alınarak bu nedenle REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından başkaca alınmasına yer olmadığına, 3-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine, Dair, talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/09/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır