İlk Derece Mahkemesi 2026/470 E. 2026/379 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/470 Esas - 2026/379

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/470 Esas KARAR NO : 2026/379

HAKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : ...

DAVA : İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/06/2026 KARAR TARİHİ : 12/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, davacının dava dışı.... hesap numaralı; 30/03/2026-... keşide yer ve tarihli .... seri numaralı, 1.000.000,00.-TL bedelli çeki cüzdanıyla birlikte düşürdüğünü/ çaldırdığını, Kaybedilen/ çalınan çekle ilgili olarak T.C. ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2026/243 Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve 25/03/2026 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, Ödeme yasağı kararı verilen çekin bankaya ibraz edilip arkalarının yazdırıldığını, Arkası yazdırılan çekle ilgili olarak ödemen men kararı bulunmasına rağmen ... 1. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2026/25617 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığımı ve müvekkili şirket aleyhine haciz işlemleri tesis edildiğini, haciz konulması ile müvekkilini durumdan haberdar olduğunu ve bu şekilde müvekkilin rızası dışında (çalınan) elinden çıkan çekin davalı tarafından diğer davalıya ciro edildiğinin anlaşıldığını, Müvekkilinin işbu çekden dolayı ... Ltd. Şti.' ye borcu olmadığı gibi çekin müvekkili firmanın rızası dışında (çalınarak) elinden çıktığını, Müvekkilinin çeki ticari alışveriş nedeniyle keşideciden alacağına karşılık aldığını ve Çekin müvekkilinin defter ve kayıtlarında halen alacak olarak görünmekte olduğunu, davalı ile müvekkili arasında dava konusu çeklerle ilgili olarak hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını çekler üzerindeki davalılara yapılan cironun iradi ve gerçeğe uygun bir ciro olmadığını, çeklerin gerçek alacaklısının halen müvekkili olduğunu belirterek davanın kabulü ile Davalı tarafından .... seri numaralı, 1.000.000,00.-TL bedelli çekden dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespiti ile çekin istirdadına, Haksız tutumu nedeniyle davanın açılmasına sebep olan kötüniyetli davalı hakkında alacağın %20’ndan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Tensiben karar verildiğinden dava dilekçesi davalıya gönderilmemiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı yanın dava dilekçesindeki talebi nitelik itibariyle davalının taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmadığı, aksine, lehdarı bulunduğu çekin çalınması sebebiyle ciro yoluyla davalıya verilen çekin bedelsiz kaldığı, davalıya yapılan cironun iradi ve gerçeğe uygun bir ciro olmadığı, bu sebeple dava konusu çek yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Eldeki dava 01.09.2023 tarihinden sonra açılmış olmakla, ticari bir dava olarak zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabulucuya başvurmak ve süreç tamamlandıktan sonra dava açılması hususu ve buna uyulmaması HMK'nin 114/2. maddesinde belirtilen "diğer dava şartlarına aykırılık" olarak davanın usulden reddi sebebidir. Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli olan hallere dava şartı denir. Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denilmektedir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz, bu durumda davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından re'sen gözetilir. Taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür. 6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise, diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirtilmiştir. 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” hükmü uyarınca menfi tespit talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale gelmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır. Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde; Dava dilekçesi içeriğine göre, Davacının talebi, kanunda düzenlenen menfi tespit talebi kapsamında kalmakta olup, davanın 7445 Sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK'na eklenen 5/A maddesinin yürürlük tarihi olan 01/09/2023 tarihinden sonra açılmış olduğu ve ara buluculuk anlaşamama son tutanağının sunulmadığı, dava dilekçesi içeriğinde de arabululucuk süreciyle ilgili bilgilere de yer verilmediği anlaşıldığından HMK 114/2 maddesi yollaması, TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-HMK. 114/2. maddesi yollaması ile TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, 2-Alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 17.077,50 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 16.345,50 TL harcın talep halinde davacıya iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacıya iadesine, Dair; dosya üzerinden, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2026

Katip .... ✎ e-imzalıdır

Hakim ... ✎ e-imzalıdır