İlk Derece Mahkemesi 2026/417 E. 2026/460 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/417 Esas KARAR NO :2026/460

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:13/05/2026 KARAR TARİHİ:15/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında tomruk alım satımına ilişkin sözleşme akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen bu satış sözleşmesi kapsamında Davalılardan ... tarafın teslim etmeyi taahhüt ettiği ürünlerin bedeline karşılık olmak üzere ve sözleşmenin ifası kapsamında davacı tarafından davalılardan ... ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesine ait ... Seri Numaralı , 30.01.2026 Keşide tarihli ve 1.000.000,00 TL bedelli çek keşide edilerek teslim edildiğini, davacı kendi üzerine düşen ödeme edimini dava konusu çeki teslim ederek yerine getirmiş olmasına karşın davalı taraf sözleşmeye konu ürünleri davacı şirkete teslim etmediğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 97. maddesi uyarınca karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde kendi edimini ifa etmeyen taraf karşı taraftan ifa talebinde bulunamayacağını, somut olayda temel borç ilişkisini oluşturan mal satım sözleşmesi kapsamında davalı satıcının asli edimi olan tomrukları teslim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle dava konusu çek bedelsiz kaldığını, malın teslim edilmediği yönündeki iddia karşısında tomrukların davacıya teslim edildiği iddiasının ispat yükü davalı satıcıda olduğunu, davalı tarafın ticari defterleri, sevk irsaliyeleri ve faturaları Hukuk Muhakemeleri Kanununun 222. maddesi kapsamında incelendiğinde davacıya herhangi bir mal/ürün teslimi yapılmadığı kesin olarak ortaya çıkacak ve davacının söz konusu çekler nedeniyle sorumlu olmadığı anlaşılacağını, her ne kadar çekler kıymetli evrak niteliği gereği kural olarak illetten mücerret ise de somut olayda dava konusu çekler davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşmeden doğan edimin ifası kapsamında ve karşı tarafın üstlendiği edimin karşılığı olarak davalı yana teslim edildiğini, başka bir deyişle çekler tamamen bağımsız bir ödeme aracı olarak değil, taraflar arasındaki sözleşmesel borcun ifasına bağlı olarak karşı tarafa verildiğini, karşı taraf sözleşme ile üstlendiği asli edimini hiç yerine getirmemiş, sözleşme konusu tomrukları davacıya teslim etmediğini, her ne kadar söz konusu alışverişe ilişkin fatura mevcut ise de söz konusu malların davacıya teslim edildiği anlamına gelmediğini, zira Türk Ticaret Kanunu ve ilgili yargı içtihatları uyarınca fatura tek başına mal teslimini veya hizmet ifasını ispatlamaya yeterli olmadığını, kıymetli evrakın illetten mücerret olduğu ilkesi somut olay bakımından mutlak şekilde uygulanamayacağını, zira davalının sözleşmeden doğan edimini ifa etmemesi nedeniyle çekler karşılıksız kalmış ancak davalı ... yan bahsi geçen çeki davacıya iade etmemiş, üstüne üstlük kötü niyetli olarak söz konusu çeki ...'ne cirolamış ve ... ibraz tarihinde çeki bankaya ibraz ettiğini, Bu itibarla davacının çekten kaynaklanan herhangi bir borcu bulunmadığını, arz ve izah edilen nedenler ile mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; öncelikle teminatsız olarak ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davacı şirketin telafisi güç zararlara uğramasını engellemek adına İİK m. 72/3 uyarınca .... İcra müdürlüğü 2026/... Esas sayılı takip dosyası ve ilgili icra dosyalarında takibin durdurulmasına/icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, adli Yardım talebinin kabulünü, davanın kabulü ile davacı şirketin davalı teslim ettiği ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesine ait ... Seri Numaralı , 30.01.2026 Keşide tarihli ve 1.000.000,00 TL bedelli çekin bedelsiz kalması nedeniyle davacının davalı ... borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptalini, kötü niyetli olarak icra takibi başlatan davalılar aleyhine İİK m. 72/5 uyarınca alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir. HSK’nın 25.11.2021 gün 1232 sayılı kararı ile İstanbul ilinde Finans İhtisas Mahkemesi kurulup, faaliyete geçtiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; 1)13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2)22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 3)19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç), 4)23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan, 5)21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, 6)06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan, 7)20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere 15.12.2021 tarihinden itibaren ..., 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemesine ihtisas mahkemeleri sıfatıyla tevzi edilmesine karar verilmiştir. Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, uyuşmazlığın faktoring şirketine karşı kambiyo senedinin ağır kusurlu ve kötüniyetli iktisabına dayalı menfi tespit iddiasına yönelik olduğu, davacının ileri sürdüğü menfi tespit talebi yönünden dosyanın Factoring mevzuatına dayalı ağır kusur ve kötüniyetin değerlendirilmesi ve factoring mevzuatı kapsamında irdelenmesi gerektiği, bu nedenle uyuşmazlığın 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu hükümleri uyarınca ihtisas alanı dahilinde incelenmesi gerektiği, nitekim davalının varsa kusurluluğunun tabi olduğu mevzuata göre değerlendirileceği, Mahkememiz yönünden iş bölümünün dışında olan bu uyuşmazlıkta görevin Finans İhtisas Mahkemelerine ait olduğu, esasın görevli olan ihtisas Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, dosyanın ..., 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilerek esasın bu şekilde kapatılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-İş bu davanın İhtisas Mahkemesi olarak belirlenen ..., 7, 8 ve 9. Asliye ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, 2-Mahkememiz dosyasının gönderme kararı uyarınca kapatılmasına, Dosya kapsamı dikkate alınarak duruşmada yapılan inceleme sonucunda karar verildi.15/05/2026

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır