İlk Derece Mahkemesi 2026/415 E. 2026/118 K.

T.C. İSTANBUL 23. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/415 Esas KARAR NO: 2026/118

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/05/2025 KARAR TARİHİ : 23/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Davalı şirket, faaliyet gösterdiği sektörde uzun yıllardır istikrarla hizmet veren, kurumsal kimliği, güvenilir yapısı ve yüksek hizmet kalitesi ile tanınan, yerli ve yabancı pazarda saygın bir konuma sahip, sektörel gelişmelere yön veren öncü bir ticari kuruluşu olduğu, davacı şirket, kurulduğu günden bu yana yalnızca ticari kazanç elde etmeyi değil, aynı zamanda ülke ekonomisine katma değer sunmayı, sürdürülebilir üretim politikaları geliştirmeyi ve istihdam yaratmayı ilke edindiği, Ticari faaliyetlerinde şeffaflık, dürüstlük ve istikrarlı iş anlayışını esas alan davacı, sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz ve özenli şekilde yerine getirmesiyle; ticari teamüllere sıkı sıkıya bağlılığı, sektördeki etik kurallara gösterdiği riayet ve sorumluluk bilinciyle faaliyet alanında fark yaratan bir işletme olarak öne çıktığı, davacı şirket yalnızca ticaretin bir parçası değil, aynı zamanda güvenin, itibarlılığın ve kalıcılığın simgesi olarak değerlendirildiği, Bütün bu yönleriyle davacı şirketin uğradığı zarar yalnızca bir alacak kaybı olarak değerlendirilmemeli; ticari itibarının zedelenmesi, müşteri ilişkilerinin sarsılması ve sektördeki güvenilirliğine yönelik oluşan tahribat da göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılması gerektiği, İşbu dava, davacının yalnızca maddi zararlarının değil, aynı zamanda ticari saygınlığının da korunması ve yeniden tesisi açısından büyük önem arz ettiği, davacı firma ile davalı arasında bir süredir devam eden ticari ilişki kapsamında, davacı tarafından farklı zaman dilimlerinde ve farklı türlerde olmak üzere çok sayıda sipariş verildiği, toplamda 17.965.568,13 TL tutarında ödeme, sipariş konusu malların teslimi amacıyla eksiksiz ve peşinen gerçekleştirildiği, ancak davalı taraf, söz konusu ödemelere rağmen, teslim yükümlülüğünü ağır surette ihlal etmiş, faturalara konu malları müvekkile teslim etmeyerek hem sözleşmesel yükümlülüklerini hem de ticari teamülleri açıkça çiğnediği, taraflar arasında yapılan sayısız görüşmeye, defaatle verilen ek süre taleplerine olumlu yaklaşılmasına ve davacı tüm iyi niyetli girişimlerine rağmen, davalı firma teslim yönünde herhangi bir somut adım atmaktan imtina etmiş, teslim sürecini sürekli olarak ertelemek suretiyle müvekkili ağır zararlara uğrattığı, Müvekkil firma, ticari faaliyetlerini istikrar içerisinde sürdüren, sektörde güvenilirliği ve itibarı ile tanınan bir kurulduğu, Davalı firmanın yükümlülüğünü yerine getirmemesi neticesinde davacının yalnızca doğrudan bir mal teslimi alamama zararı doğmamış, aynı zamanda bu eksik ifa zincirleme şekilde pek çok başka zararın da doğmasına neden olduğu, Zira ödenmiş olan bedele rağmen, alımına konu malların teslim edilmemesi, davacının müşterileriyle olan ticari taahhütlerini yerine getirememesine, bu sebeple birçok iş ilişkisinin ya zedelenmesine ya da tamamen sona ermesine neden olduğu, davacı ciddi miktarda sipariş kaybı yaşamış, ticari itibar kaybına uğramış ve sektördeki güvenilirliği önemli ölçüde sarsılmıştır. Bu durum, yalnızca o anki ticari süreçleri değil, ileride yapılması planlanan birçok iş ilişkisinin de olumsuz etkilenmesine, potansiyel gelirlerin kaybına ve müvekkilin sektördeki rekabet gücünün azalmasına neden olduğu, davada, taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişkinin mahiyetine göre ispat yükünün paylaşımı Türk Borçlar Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde belirlenmektedir. Bu kapsamda müvekkil şirketin üzerindeki ispat külfeti, alım-satım ilişkisine konu edilen bedellerin davalı firmaya ödendiği hususuna ilişkindir. Müvekkil şirket, bu ödeme yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirmiş olup, bu durum yalnızca soyut beyanlara dayanılarak değil, somut, resmi ve denetlenebilir belgeler ile açıkça ispat olunmuştur. Müvekkilin ticari defter kayıtları, ödeme tarihlerine ilişkin banka dekontları, cari hesap dökümleri ve taraflar arasında gerçekleşen faturalı işlemler, bedelin ödenmiş olduğunu tartışmaya yer bırakmayacak şekilde ortaya koyduğu, Dolayısıyla, müvekkil şirket alım-satım ilişkisinden doğan asli edim yükümlülüğünü ifa etmiş, kendisinden beklenen ödeme borcunu süresinde ve tam olarak yerine getirdiği, Buna karşılık, ispat külfetinin davalı taraf bakımından odaklandığı esas husus, davaya konu mal teslimlerinin gereği gibi ifa edilip edilmediği, zira sözleşmesel ilişkide her iki tarafın edim yükümlülüğü bulunmadığı ve müvekkilin ödemeyi yapmış olması karşısında, davalının da satıma konu malları zamanında, eksiksiz ve ifaya uygun şekilde teslim etmiş olması gerektiği, ancak dosya kapsamındaki bilgi, belge ve süreç dikkate alındığında davalı tarafın bu yükümlülüğü yerine getirmediği, teslimi taahhüt edilen malların bugüne kadar müvekkil şirkete ulaştırılmadığı açıkça ortada olduğu, Davalı firmanın herhangi bir teslim evrakı, irsaliye, kargo sevkiyatı ya da malın müvekkile ulaştığını ispatlayan somut bir belge sunamaması, teslim yükümlülüğünün gereği gibi ifa edilmediğini net biçimde ortaya koyduğu, bu durumda ispat külfetini yerine getiremeyen taraf davalı olup, mal teslimine ilişkin borcunu yerine getirmediği sabit olan davalının savunmaları, soyut ve dayanaksız iddialardan ibarettir. Bilindiği üzere, ispat külfetini yerine getiremeyen taraf, hukuk düzeni nezdinde iddiasını ispat edememiş sayılır ve bu durum davanın aleyhine sonuçlanmasını gerektiği, Tüm bu açıklamalar ışığında, teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve bu hususta ispat yükünü karşılamaktan aciz olan davalı tarafın, davayı kaybetmesi hukuka uygun olup huzurdaki davanın kabulüne ve müvekkil şirket lehine hüküm tesisine karar verilmesi gerektiği, tüm bu nedenlerle; Ticari defter ve faturaların incelenmesi neticesinde tespit edilecek olan davacının bedelini ödediği malların; aynen iadesine, bunun mümkün olmaması halinde terditli olarak; bedeli olarak şimdilik 1.000 TL'nin (fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak şartıyla) fiili ödeme tarihindeki değerlerinin işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun mümkün olmaması halinde terditli olarak; Davalı firmaya yapılmış ödemelerin ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte şimdilik 1.000 TL'nin (fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak şartıyla) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Dava dosyasında davacı tarafça davalı aleyhine davalının borçlu olduğundan bahisle alacak davası açılmış ve müvekkile tebliğ edildiği, İşbu dava davacı tarafça haksız, hukuki bir dayanağı olmadan ve kötüniyetle ikame edilmiş olup reddi gerektiği, Şöyle ki; davacı şirket, davalı ile uzun zamandır süren ticari ilişkileri olduğunu, davalının peşinen ve eksiksiz yapılan ödemeye rağmen malları teslim etmediğini, bu sebeple ticari hayatının sarsıldığını, itibar kaybı yaşadığını, sistematik bir düşüşe sürüklediğini ve daha pek çok asılsız iddiada bulunduğu, Davacı, davasını 1.000,00 TL üzerinden ikame etmiş ve kısmi dava olduğunu belirttiği, yine davacı dava dilekçesinde davalı toplamda 17.965.568,13 TL bedeli eksiksiz ve peşinen ödediğini belirttiği, Davacı, iddiasına göre davalıdan 17.965.568,13 TL alacaklı olduğunu belirleyebildiği, Kısmi dava başlıklı HMK madde 109/II “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz” hükmünü içerdiği, Davacı tarafın belirleyebildiği bir miktar üzerinden kısmi dava açmasında hukuki yararı bulunmadığı, bu sebeple dava değerinin 17.965.568,13 TL olduğu kabul edilerek harçların bu bedel üzerinden tamamlanması ve yargılamanın da bu bedel üzerinden devam etmesi gerektiği, Davacı, 17.965.568,13 TL bedeli malların teslimi amacıyla eksiksiz ve peşinen ödediğini müvekkilin ise bu bedele konu olan malları hiçbir surette teslim etmeidğini ileri sürmüştür. Davacının iddiaları tamamen soyut ve maddi dayanaktan yoksun olduğu, davalı , uzun zamandır ticaret yapan ve Türkiye'nin pek çok yerine ürün satışı yapan bir firmadır. Satış yaptığı firmalardan birisi de Konya merkezli davacı .... Ancak davacı ile müvekkilin bir süredir süregelen ticari ilişkisi sekteye uğramış, davacının müvekkil şirkete vermiş olduğu yüklü miktarlardaki çeklerin karşılıksız çıkması sonucunda müvekkil ile davacı arasındaki ticaret durağanlaşmıştır. Müvekkilin alacaklı olduğu çekler yönünden gerek icra takibi yapılmış gerekse karşılıksız çek keşide etme suçundan ceza dosyası açıldığı, davalı şirketin alacaklı olduğu çekler bunlardan ibaret olmayıp pek çok çek yönünden de karşılıksız çek şikayeti yapıldığı, görüldüğü üzere davacı şirket tarafından davalı verilmiş pek çok çek bulunmakla beraber çeklerin karşılığı ödenmediği, davacının ödediğini iddia ettiği bedellere ilişkin dosyaya herhangi bir dekont da sunulmamıştır. Davacının ödeme yaptığını iddia ettiği bedellerin ne yolla ya da hangi banka aracılığı ile yapıldığı konusu tamamen muammadan ibaret olduğu, Yine davacı tarafça malların teslim edilmediği ileri sürülse de adı geçen dosyalar sanığı ..., savunmalarında ekonomik sebeplerle çekleri ödeyemediğini beyan etmiştir. Hiçbir beyanında teslim almadığı iddiasında bulunmamış ve bu zamana dek herhangi bir dava da ikame etmediği, davacı tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi bir de malların teslim edilmediği ileri sürüldüğü, mesaj kayıtlarında da görüleceği üzere davacı şirket yetkilisinin kullandığı ... numaralı telefondan müvekkil şirket yetkililerine pek çok kez malların teslim edildiğine, kargonun ulaştığına, malların davacı firmanın satış yaptığı kişilere gönderilmesi gerektiği talimatı verildiğe ilişkin mesajlar gönderilmiş ve ellerine ulaşan malların fotoğrafları atılmıştır. Davacı tarafından müvekkile atılan mesajlar, ticari ilişki konusu malların teslim edildiğini göstermektedir. Davacı şirket yetkilisi hiçbir mesajında eksik geldi gibi bir ifade kullanmamıştır. Bununla yetinmeyip hep daha fazla mal talep etmiş olup bu durum bile tek başına müvekkilin söz konusu malları teslim ettiğini göstermediği, tüm bu nedenlerle davacının davasının ve tüm taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talepli cevap dilekçesi sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, Davacının bedelini ödediği iddiasıyla malların aynen iadesi mümkün olmaması halinde bedelinin davalıdan tahsil talebine ilişkindir. Davada öncelikli talebin davacının bedelini ödediği malların aynen iadesi talebi olduğu, davacı vekilince harca esas değeri şimdilik 1.000 TL olarak belirtildiği ancak aynen iade talebinin bölünebilir olmadığı, davacı vekilince de malların harca esas değerinin belirtilmediği anlaşılmakla dava dilekçesinde fatura bedeli olarak belirtilen 17.965.568,13 TL üzerinden yatırılması gereken 306.806,99 TL harcın yatırılan 615,40 TL harçtan mahsubu ile 306.191,59 TL harcın 1 aylık kesin süre içerisinde Mahkeme veznesine yatırılması gerektiği, aksi takdirde Harçlar Kanunu md. 30 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağına karar verileceği ve HMK 150. maddesindeki süreler içerisinde eksik harç tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtar edilmiştir. Davacı vekilinin katılımında harcın yatırılması için ara karar oluşturulup kesin süre verildiği ancak harcın yatırılmadığı görülmüş ve harç yatırılmadığından dosya işlemden kaldırılmıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150/5 maddesi uyarınca "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." Davacı vekiline eksik harcın tamamlanmasının usulüne uygun ihtar edildiği, verilen süre içerisinde eksik harcın tamamlanmadığı, yine dosyanın işlemden kaldırılmasından sonra üç ay içerisinde de harcın tamamlanmadığı, bu sebeple yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri uyarınca davanın açılmamış sayılması gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 1-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00 TL harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.230,80 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 498,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 3-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/1 uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine 4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluklarında verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/09/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır