İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/699 E. 2026/1039 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/699
Karar No
2026/1039
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2026/699 Esas KARAR NO:2026/1039

DAVA:Alacak DAVA TARİHİ:01/09/2023 KARAR TARİHİ:16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine hitaben verdiği dava dilekçesinde özetle; davacı şirketçe düzenlenmiş olan ve davalı şirket tarafından zamanında ödemeleri yapılmayan fatura bedellerinin vade farkları toplamı olan 129.879,57TL'nin ve halen işlemekte olan vade farkı bedellerinin ve fer-i tüm alacak kalemlerinin davalı tarafça ödenmesi gereken kesin vade tarihlerinden itibaren hesaplanarak davacı şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket lehine davalı şirketten tahsilini, alacağın tahsil edilememe riskine karşılık davalının taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine cebri icra yoluyla satışı ve 3. Şahıslara devri engelleyici nitelikte “İhtiyati Tedbir” şerhi konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firmanın iddia ve taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkil firma tarafından adına düzenlenen faturalara ilişkin ödemelerin asla geciktirilmeden günü gününe yapıldığını, davacının ödemelerin vadesinde yapılmadığına dair iddialarının gerçeği yansıtmadığını, yaklaşık bir yıl süren ticari ilişkide davacının zarar ettiğini iddia etmesine rağmen ticari ilişkiyi sürdürmesinin hayatın olağan akışına ve tacirin basiretli davranması gerektiği ilkesine aykırı olduğunu, müvekkilin tüm edimlerini layıkıyla ifa ettiğini, davacı tarafın soyut iddialarla müvekkilin ticari güvenini zedelemeye çalıştığını, vade farkı talep edilebilmesi için gerekli olan peşin ödeme veya belirli bir vade şartının taraflar arasındaki ticari ilişkide bulunmadığını, davacının bu hususu destekleyecek herhangi bir somut delil sunamadığını, taraflar arasında vade farkı uygulanacağına dair yazılı bir sözleşme veya yerleşmiş bir teamülün mevcut olmadığını, ticari defterlerin incelenmesi halinde bu durumun ortaya çıkacağını, faturalara itiraz edilmemesinin vade farkının kabul edildiği anlamına gelmeyeceğini, TTK'nın 21/2. maddesi uyarınca süresinde itiraz edilmeyen faturaların sadece fatura içeriği, malın türü ve miktarı gibi hususları kesinleştirdiğini, vade farkının sözleşmenin zorunlu içeriğinden olmadığını, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu tarafından 27/06/2003 tarihinde verilen ilamda da vade farkı ibaresinin faturada yer almasının ve itiraz edilmemesinin vade farkının kabul edildiği anlamına gelmeyeceğinin hüküm altına alındığını, davacı tarafın 129.879,57 TL tutarında talepte bulunmasına karşın dosyaya sunulan vade farkı faturalarının 71.230,00 TL tutarında olduğunu, davacının iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı hareket ettiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep ve dava etmiştir. DELİLLER : ... Vergi Dairesi ve ... Vergi Dairesi yazı cevapları, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davacı tarafından düzenlenen faturaların bedellerinin ve işlemiş faizlerinin tazmini istemine ilişkindir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi 25/05/2024 tarihli raporunda; dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmede: Davacı tarafından ibraz edilen yasal defterlere ilişkin tasdik bilgilerinin ve davalı tarafından ibraz edilen yasal defterlere ilişkin tasdik bilgilerinin incelendiğini, her iki şirketin de e-defter mükellefi olduğu, süresi içinde Maliye Bakanlığı’na defter beratlarının verildiği ve sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğunun değerlendirildiğini, ... kayıtlarında davalı ... Makineye ait hesap hareketlerinin görüldüğünü, tarafları kayıtları karşılaştırıldığında 2022 yılında davalı kayıtlarında 60.647,58.-TL olan (B) faturası, davacı kayıtlarında 60.000.-TL (A) bakiyesi olarak yer almış ve dönem sonunda taraflar arasında bu hesap hareketinden kaynaklı 647,58.-TL fark olduğunun görüldüğünü, 2023 yılında, Fark: 647,58.-TL ile açılmış olan hesap hareketleri ardından; davalı kayıtlarında yer alan 02.06.2023 tarihli YMM... nolu ve 11.881.-TL bedelli fatura ile 07.06.2023 tarihli YMM... nolu ve 31.610.-TL bedelli fatura davacı kayıtlarında bulunmadığının görülmekte olduğunu, davaya konu faturalar incelendiğinde; 1. ... tarafından davalı adına keşide edilen 03.03.2023 tarihli ...... nolu ve 27.730,00.-Tl bedelli fatura “Vade farkı” faturası olup; davalı tarafından 1300 nolu fiş ile kayda alındığını, ... Makine tarafından ... adına yukarıda detayı verilen faturaya istinaden yasal süresinden sonra 02.06.2023 tarihli YMM... nolu 31.610,00.-TL bedelli fatura “vade farkı” açıklaması ile keşide edildiğini, ancak iş bu fatura davacı tarafından iade edilince gerek davacı gerek de davalı tarafından kayda alınmadığını, 2. ... tarafından davalı adına keşide edilen 11.881.-TL bedelli 18.04.2023 tarihli ...... Nolu fatura "vade farkı” faturası olup; davalı kayıtlarında 2238 nolu fiş ile kayda alındığını, ... Makine tarafından yasal süresinden sonra iş bu faturaya istinaden 02.06.2023 tarihli YMM... nolu ve 11.881,00.-TL bedelli fatura iade faturası olarak “vade farkı” açıklaması ile düzenlenmiş ancak bu fatura sadece davacı tarafından kayda alınmadığını, 3. ... tarafından davalı adına keşide edilen 31.05.2023 tarihli 31.610.-TL bedelli ...... Nolu fatura "vade farkı” faturası olup; davalı kayıtlarında 3005 nolu fiş ile kayda alındığını, ... Makine tarafından yasal süresinden sonra 07.06.2023 tarihli YMM... nolu ve 31.610,00.-TL bedelli fatura davacıya iade faturası olarak “vade farkı” açıklaması ile düzenlenmiş ancak davacı tarafından kayda alınmadığını, davacının talep ve iddiası, davalının geç yaptığı ödemeler sebebi ile davalı adına düzenlediği vade farkı faturalarının tahsili talebini içermektedir.. İddiaya yönelik olarak yapılan incelemede; 2022/... döneminde davacının davalı adına keşide etmiş olduğu faturalar sırasıyla; 28.06.2022, 30.06.2022, 18.07.2022, 21.07.2022, 21.07.2022, 29.07.2022 tarihli faturalar olduğunu, davalı ise bu faturalara binaen 12.08.2022 tarihinde 60.000.-TL ödeme gerçekleştirdiğini, davalının borcunu ortalama ödeme süresi (171/6=)28,5 gün olduğu hesaplanmakta olduğunu, yapılan ödeme ardından borcun tamamı kapanmamış halen davalının 5.795,36.-TL borcu kaldığını, 2022/... ve 09 dönemlerine ait incelemede; 15.08.2022, 26.08.2022, 02.09.2022 tarihlerinde fatura keşide edilmiş, davalı, 14.09.2022 ve 16.09.2022 tarihinde ödemeler gerçekleşmiş olduğunu, borcun ortalama ödeme süresi (63/3=)21 gün olduğu hesaplanmakta olduğunu ve davalının yapılan ödemelere rağmen halen 39.788,55.-TL borcunun kaldığını, 2022/... ve 10 dönemlerine ait incelemede; 21.09.2022, 27.09.2022, 05.10.2022, 19.10.2022, 31.10.2022 tarihlerinde davalı adına fatura keşide edilmiş, 04.11.2022 tarihinde sadece 35.000.-TL ödeme gerçekleştirilmiş olduğunu, borcun ödeme süresinin (172/5=)34,4 gün olduğunu ve davalının halen 189.677,57.-TL borcu kaldığını, 2022/... dönemine ait incelemede davacı tarafından 28.11.2022, 30.11.2022 tarihlerinde faturalar keşide edilmiş, davalı 03.12.2022 ve 05.12.2022 tarihlerinde toplam 100.000.-TL ödeme gerçekleştirdiğini, ortalanma ödeme süresi (10/2=)5 gündür ve davalının halen davacıya 105.221,97.-TL borcunun kalmış olduğunu, 2023/..., 02, 03, dönemlerine ait incelemede davacı sırasıyla 20.01.2023, 21.01.2023, 31.01.2023, 10.02.2023 tarihlerinde davalı adına fatura düzenlemiş, davalı 13.04.2023 tarihinde toplam 145.000.-TL değerinde çek vermiş olduğunu, ortalama ödeme süresi (340/4=)75 gündür ve borcun tamamı yapılan bu ödemelerle de kapanmamış, davalının 105.000,00.-TL borcu kaldığını, bu hesaplamada yer almayan 27.730,00.-TL, 11.881,00.-TL ve 31.610,00 .-TL bedelli faturalar ise davaya konu edilen vade farkı faturaları olduğunu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 27.06.2003 tarih, 2001/1 Esas, 2003/1 karar sayılı kararına göre, vade farkı istenebilmesi için taraflar arasında bu konuda yazılı bu sözleşme ya da teamül haline gelmiş fiili bir uygulamanın mevcudiyetinin kanıtlanması gerekmektedir. Taraflar arasında vade farkı ile ilgili yazılı bir sözleşme bulunmamakta olduğunu, hal böyle olunca davacının vade farkı talep edebilmesi için taraflar arasında bu konuda teamül halini almış fiili bir uygulamanın bulunup bulunmadığının saptanması gerektiğini, teamülün mevcut olduğunun kabulü için en az iki ya da daha fazla vade farkı faturasının davalı tarafça itirazsız ödenmiş olmasının gerekmekte olduğunu, yapılan incelemede ise; • Davalının ödeme edimini birebir fatura bazında gerçekleştirmediği ve kısmi ödemeler yaptığı, yaptığı ödemelerin min. ortalama vadelerinin 5 max 75 gün aralığında olduğu, buna rağmen borcun tamamının hiçbir zaman tamamının kapatılmadığının görülmekte olduğunu, ancak; • Tarafların 2022 yılı öncesinde de çalışmış oldukları, • Aralarında yazılı bir sözleşme olmadığı, • Detayı verilen faturalar dışında davacı tarafından davalı adına keşide edilmiş olan vade farkı faturası bulunmadığının da tespit edildiğini, diğer yandan davacı yanca keşide edilen faturalar üzerinde; “…iş bu fatura ödeme tarihi yukarıda belirtilmiştir. Valör tarihi geçecek ödemeler, aylık %5 vade farkı KDV ile fatura edilecektir” ifadesi yer almakta ise de; Örnek bir yargı kararında özete; …Davalı alacaklı vekili icra dosyasına sunduğu 18.7.2000 tarihli dilekçede taleplerinin 17.2.2000 tarih 2.904.377.178.-TL bedelli faturaya ilişkin bulunduğunu ifade etmiştir. Taraflar arasında düzenlenen reklam yayın bedeline ilişkin 3.1.2000 tarihli faturada "gecikme halinde aylık %10 vade farkı uygulanacağı"na ilişkin ifade olduğu gözlenmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel kurulunca verilen 27.6.2003 tarih 2001/1, 2003/1 sayılı kararında da vurgulandığı gibi, taraflar arasında geçerli sözleşme ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, faturalarda geç ödeme halinde vade farkı uygulanacağına ilişkin ibarenin yazılarak karşı tarafa tebliği ve TTK-23/2 gereğince (8) gün içinde fatura içeriğine itiraz edilmemesi halinde bu husus sadece fatura münderecatının kesinleşmesi sonucu doğurup, vade farkının kabul edildiği ve talep edilebileceği anlamına gelmeyeceğinden, davanın kabulü gerekirken, mahkemece aksi düşüncelerle reddinde isabet görülmemiştir.” T.C. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Esas: 2002/5636 25.09.2003 tarihli 2003/8824 K ) Davacının vade farkı talebinde bulunamayacağı yönünde hüküm verilmiş olduğunu, Sonuç: Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu; Taraflarca sunulan defterlerin sahipleri lehine delil olma özelliğine haiz olduğunun değerlendirildiğini, davaya konu edilen vade farkı faturalarına yönelik yapılan incelemede; taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, davalının ödeme edimini min 5-maks 75 gün vadelerle ifa ettiğinin görülmekte olduğunu, (Ancak buna rağmen hiçbir surette borcun tamamının kapatılmadığı anlaşılmaktadır) davacının, yapılan geç ödemelerden kaynaklı davalı adına vade farkı faturaları keşide etmiş olduğunu, davalı yasal süresinden sonra bu faturalar için iade faturaları keşide ettiğini, davaya konu faturalar öncesinde davacının “vade farkı” içeren bir başka faturayı davalı adına keşide etmediği dolayısıyla taraflarca oluşan bir ticari teamülden söz edilemeyeceği mütalaa edilmekte olduğunu bildirmiştir. Davacı vekili 12.07.2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; daha önce vade farkından kaynaklanan 129.879,57 TL tutarındaki alacağın tahsili için dava açıldığını, mahkemece alınan bilirkişi raporunda müvekkili şirketin davalıdan alacaklı olduğunun ve ...... numaralı 27.122,18 TL bedelli 28.06.2022 tarihli, ...... numaralı 11.430,68 TL bedelli 30.06.2022 tarihli, ...... numaralı 21.380,52 TL bedelli 18.07.2022 tarihli, ...... numaralı 35.742,97 TL bedelli 21.07.2022 tarihli, ...... numaralı 1.614,24 TL bedelli 21.07.2022 tarihli, ...... numaralı 5.147,77 TL bedelli 29.07.2022 tarihli, ...... numaralı 24.887,90 TL bedelli 15.08.2022 tarihli, ...... numaralı 50.318,60 TL bedelli 26.08.2022 tarihli, ...... numaralı 18.786,69 TL bedelli 02.09.2022 tarihli, ...... numaralı 81.564,33 TL bedelli 21.09.2022 tarihli, ...... numaralı 3.511,48 TL bedelli 27.09.2022 tarihli, ...... numaralı 78.217,06 TL bedelli 05.10.2022 tarihli, ...... numaralı 10.280,71 TL bedelli 19.10.2022 tarihli, ...... numaralı 11.315,43 TL bedelli 31.10.2022 tarihli, ...... numaralı 7.844,20 TL bedelli 28.11.2022 tarihli, ...... numaralı 7.700,19 TL bedelli 30.11.2022 tarihli, ...... numaralı 91.459,67 TL bedelli 20.01.2023 tarihli, ...... numaralı 16.683,54 TL bedelli 21.01.2023 tarihli, ...... numaralı 18.718,07 TL bedelli 31.01.2023 tarihli, ...... numaralı 13.921,48 TL bedelli 10.02.2023 tarihli, ...... numaralı 27.730,00 TL bedelli 03.03.2023 tarihli, ...... numaralı 11.881,00 TL bedelli 18.04.2023 tarihli ve ...... numaralı 31.610,00 TL bedelli 31.05.2023 tarihli faturaların geç ödendiğinin tespit edildiğini, davalının 2017 yılından kalan 45.061,89 TL bakiye borcunun ve işlemiş ticari faizlerinin ödenmesi gerektiğini, ayrıca faturaların geç ödenmesinden kaynaklanan 129.879,57 TL tutarındaki işlemiş ticari faizin tahsilini talep ettiğini, davanın niteliğinin alacak-borç ilişkisinden kaynaklı ticari alacak ve işlemiş ticari faiz olarak tam ıslah edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 23/07/2024 tarihli ıslaha cevap dilekçesinde; Davacının tüm iddia ve taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, usul ve yasaya aykırı olması sebebiyle itiraz ettiklerini, davacı yan tarafından ıslah ile 45.061,89 TL talep edilmişse de bu iddianın gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacı yanın iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı hareket ederek, haksız olduğunu bilerek huzurdaki davayı ikame etmekle kalmayıp ıslah ile uzatmakta olduğunu, davacı yanın iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı yaklaşımı, iddia ve taleplerinin ise gerçeğe aykırılığının açık olması sebebiyle işbu davanın reddini, sayın mahkemece 2017 cari hesap dökümünden kaynaklı bakiye 45.061,89 TL'lik alacağın varlığına karar verilecek olsa dahi işbu alacağın hem TTK'da belirlenen üç yıllık hem de TBK'da belirtilen beş yıllık zaman aşımına uğradığını, bu yönde zaman aşımı itirazında da bulunmakta olduklarını beyan etmiştir. Bilirkişi 07/03/2025 tarihli raporunda; Dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmede: davacı vekilinin itiraz ve talepleri incelendiğinde; Davalı adına keşide ettiği 23 adet faturanın faizinin hesaplanmasını talep ettiğini, iş bu davaya konu edilen 23 adet satış faturası için davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin dosya içerisinde belge/bilgi yer almadığını, ancak mahkemenin davacının alacak iddiasında haklı olduğu kanaatinde ise; -Davaya konu faturalar 8 gün sonra kesinleşeceğinden faturaların temerrüt tarihi 8 gün sonrası olarak alınarak; dava tarihi olan 01.09.2023 tarihine kadar ticari alacaklarda uygulanan reeskont avans faizi ile hesaplama yapıldığını, yapılan hesaplama sonrasında iş bu faturalar için 67.428,49.-TL işlemiş faiz olabileceğinin hesaplanmakta olduğunu, yapılan hesaplama vade farkı faturalarının da dahil edilmesi ile yapılmış olup; vade farkı faturalarının kabul edilmemesi durumunda hesaplanan faiz 63.912,20.-TL olarak hesaplanmakta olduğunu, davalı vekili 2017 yılından bu yana davacı ile çalışmakta olduklarını, yapılan incelemenin ise 2022 yılı ve sonrasını kapsadığını belirterek geçmişe yönelik de hesaplama yapılmasını talep ettiğini, davalı tarafa ait 2017 yılı ibraz edeceğini bildirmiş ancak 2018 ve 2019 yılı kayıtlarını sunduğunu, yapılan inceleme sonuçlarında incelenen 09.10.2018-09.01.2019 tarih aralığında toplam 638 gün için davalı yanca ortalama 86 günde bir ödeme gerçekleştirilmiş olduğunu, yapılan ödemelerin hiçbir tarihte bire-bir olarak fatura bedellerini karşılamadığı görülmekte olduğunu, ilk ve tek olarak 21.01.2019 tarihinde yapılan ödeme le taraflar arasındaki borç/alacak ilişkisi sıfırlanmış ardından devam eden ticari ilişkileri içerisinde yine davalının her zaman bir miktar borçlu kaldığı ve davacıya olan borcunun tamamını kapatmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, • Davalının ödeme edimini birebir fatura bazında gerçekleştirmediği ve kısmi ödemeler yaptığı, yaptığı ödemelerin min. ortalama vadelerinin 2018-2019 yıllarında ortalama 86 gün ve 2022 yılı sonrasında 5 max 75 gün aralığında olduğu, buna rağmen borcun tamamının hiçbir zaman tamamının kapatılmadığının görülmekte olduğunu, ancak; • Tarafların 2022 yılı öncesinde de çalışmış oldukları, • Aralarında yazılı bir sözleşme olmadığı, •Detayı verilen faturalar dışında davacı tarafından davalı adına keşide edilmiş olan vade farkı faturası bulunmadığının da tespit edilmiş olduğunu, Sonuç: Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu kök raporda yer verilen görüş ve kanaatimi değiştirecek herhangi bir sonuca ulaşılamadığını, a. Davaya konu edilen vade farkı faturalarına yönelik yapılan incelemede; b. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığın, c. Davalının ödeme edimini 2018-2019 yıllarında ortalama 86 gün 2022 yılı sonrasında min 5-maks 75 gün vadelerle ifa ettiğinin görülmekte olduğunu, (Ancak buna rağmen hiçbir surette borcun tamamının kapatılmadığı anlaşılmaktadır) d. Davacı, yapılan geç ödemelerden kaynaklı davalı adına vade farkı faturaları keşide ettiğini, davalının yasal süresinden sonra bu faturalar için iade faturaları keşide ettiğini, e. Davaya konu faturalar öncesinde davacının “vade farkı” içeren bir başka faturayı davalı adına keşide etmediği dolayısıyla taraflarca oluşan bir ticari teamülden söz edilemeyeceği mütalaa edilmekte olduğunu, f. İtirazları doğrultusunda davacı yanın talebi incelendiğinde; 2 adet vade farkı faturasının da dahil edilmesi halinde davalıdan 67.428,49.-TL işlemiş faiz talep edebileceği, vade farkı faturalarının kabul edilmemesi halinde 63.912,20.-TL faiz talep edilebileceği ancak davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin belge görülmediği, Takdir ve değerlendirmenin tamamen Sayın mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir. Bilirkişi 04/02/2026 tarihli raporunda; Dosyada verilen göreve çerçevesinde yapılan değerlendirme: kök rapora yapılan itirazların tamamının, zaten ek raporda ve kök raporda yer alan temel tespitlerle uyumlu olduğunu, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığının tespit edildiğini, davaya konu vade farkı faturaları dışında öncesinde başka vade farkı faturası olmadığı, bu nedenle teamül oluştuğunun söylenemeyeceği değerlendirildiğini, davalının, vade farkı faturalarına ilişkin yasal süresinden sonra iade faturası düzenlediği tespit edilmiştir (bu olgu, teamülün varlığını kendiliğinden ispatlamaz; ancak taraf davranışının bir unsuru olarak dosyaya yansır). temerrüde düşürmeye ilişkin belge görülmediği raporda net şekilde belirtilmiş olduğunu, davacı tarafın (... Metal) bilirkişi raporuna itirazları (02.04.2025 tarihli dilekçe özeti) Davacı taraf; özetle, 1. İncelemenin sadece 2022–2023 ile sınırlı kaldığını, oysa ticari ilişkinin 2017’den beri sürdüğünü; bu nedenle eksik inceleme olduğunu, 2. Temerrüt değerlendirmesinin eksik olduğunu; geç ödeme ve deftere işleme/ödeme davranışları ile “zımni kabul” olduğunu, 3. Faiz hesabında oran/baslangıç tarihlerinde hata olduğunu ileri sürdüğünü, Değerlendirme: 2017’den beri ilişki / eksik inceleme iddiası: Ek raporda (07.03.2025) davalı tarafın ibraz ettiği 2018–2019 hesap hareket dökümü ayrıca incelenmiş; özellikle 21.01.2019 tarihinde borç/alacak ilişkisinin sıfırlandığı, devam eden ilişkide davalının dönemsel borçlu kaldığı; ödemelerin fatura bazlı değil kısmi ve toplu şekilde yapıldığı tespit edilmiştir. dolayısıyla “hiç bakılmadı” iddiası, dosyaya giren veri ölçüsünde kısmen giderilmiş durumdadır. Ancak: Davacının ileri sürdüğü şekilde 2017–2023 tüm yıl defter/berat/cari ekstrelerinin olmaması sebebi ile mevcut ibraz edilenle sınırlı değerlendirme yapabilir. Değerlendirme (2) – temerrüt ve “zımni kabul” iddiası: Ek raporda açıkça; temerrüde düşürmeye ilişkin belge görülmediği belirtildiğini, davacı taraf “geç ödeme, deftere işleme, iade faturası” gibi olgularla temerrüt/kabul çıkarımı yapmakta olduğunu fakat: temerrüt başlangıcı bakımından dosyada ihtar/ihbar vb. belge olmaması nedeniyle varsayımsal bir senaryo kurarak; faturanın 8 gün sonra kesinleşeceği kabulüyle temerrüt tarihini 8 gün sonrası alıp, dava tarihine kadar reeskont/avans faizi ile hesaplama yapılmıştır. değerlendirme ve kanaat tamamen Sayın Mahkemeye aittir. Dosyada mevcut ek rapor, iki senaryo için toplam faiz rakamlarını vermektedir: • Vade farkı faturaları da dahil edilirse: 67.428,49 TL • Vade farkı faturaları kabul edilmezse: 63.912,20 TL Davacı, “oranlar eksik/yanlış, başlangıç tarihleri hatalı” demektedir; ancak dosyada hangi oranın olması gerektiğini gösteren bir tablo/alternatif oran seti/TCMB oran çıktısı ya da “şu tarihte şu oran uygulanmalıydı” şeklinde somut teknik karşı-çalışma bulunmadıkça, bilirkişi raporundaki hesabı “hatalı” diye revize etmek için somut dayanak oluşmayacağını, ek raporda zaten temerrüt belgesizliğini not ederek varsayım ile hesap yapıldığını, dolayısıyla davacı itirazları, dosyadaki mevcut veriyle değerlendirildiğinde, ek rapordaki ana kanaati (sözleşme/teamül yokluğu; temerrüt belgesi yokluğu; vade farkı faturalarının bağlayıcılığı tartışması) değiştirecek nitelikte olmadığını, diğer yandan; Taraflar arasında vade farkına ilişkin yazılı sözleşme bulunmadığı tespit edildiğini, davaya konu vade farkı faturaları öncesinde davacı tarafından düzenlenmiş başka vade farkı faturası bulunmadığı, bu nedenle taraflar arasında ticari teamül oluştuğunun söylenemeyeceği raporlandığını Sonuç ve Kanaat Tarafların itiraz dilekçeleri ve dosyadaki mevcut rapor/ek rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde: 07.03.2025 tarihli ek bilirkişi raporunda belirtilen “kök rapor kanaatini değiştirecek yeni bir bulguya ulaşılamadığı” sonucu, dosyadaki mevcut veri çerçevesinde iş bu ek raporda değişiklik yapmayı gerektirecek bir sonuca ulaşılamadığını, davacı tarafın “2017’den itibaren tüm kayıtlar incelensin” talebi, teknik olarak mümkündür; ancak bunun için 2017–2023 tüm yıl defter/berat/cari hesap mutabakatları ve tüm faturalar dosyaya celp edilmeden yeni ve kesin bir hesap üretmesinin mümkün olmadığını, temerrüt yönünden dosyada belge yokluğu devam ettiği sürece, bilirkişi hesabı ancak mevcut ek rapordaki gibi varsayımsal senaryo ile sınırlı kalır ki bu da ek raporda yapılmış ve mahkemeniz takdirine bırakıldığını, vade farkı bakımından yazılı sözleşme ve yerleşik teamül tespiti bulunmadığından, vade farkı faturalarının bağlayıcılığı yönündeki değerlendirmenin değişmemekte olduğunu bildirmiştir. Bilirkişi 24/05/2026 tarihli raporunda; Kök raporda tarafların ticari defterlerinin incelendiği, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve sahipleri lehine delil niteliği taşıdığının değerlendirildiğini, kök raporda davacı tarafından davalı adına düzenlenen satış faturalarının ödemelerinin fatura bazında ve tam olarak yapılmadığı, davalının kısmi ve toplu ödemeler yaptığı tespit edildiğini, raporda dönemler itibarıyla şu tespitler yapılmıştır: 2022/... döneminde davalı tarafından 60.000,00 TL ödeme yapılmış, buna rağmen 5.795,36 TL bakiye borç kaldığının belirtilmiş olduğunu, 2022/...-09 döneminde ödemelere rağmen 39.788,55 TL bakiye borç kaldığının belirtildiğini, 2022/...-10 döneminde 35.000,00 TL ödeme sonrası 189.677,57 TL bakiye borç kaldığının belirtildiğini, 2022/... döneminde 100.000,00 TL ödeme sonrası 105.221,97 TL bakiye borç kaldığının belirtildiğini, 2023/...-03 döneminde ise davalının 145.000,00 TL tutarında çek verdiği, ancak borcun tamamen kapanmadığı ve 105.000,00 TL borç kaldığının raporlanmış olduğunu, bu tespitin, davacı tarafın “ödenmemiş asıl alacak bakiyesi de hesaba dahil edilmelidir” yönündeki itirazını teknik olarak önemli hale getirmekte olduğunu, Vade Farkı Yönünden Değerlendirme Kök rapor ve ek raporlarda taraflar arasında vade farkına ilişkin yazılı sözleşme bulunmadığı, dava konusu faturalar öncesinde davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş ve itirazsız ödenmiş vade farkı faturası bulunmadığı belirtildiğini, bu nedenle daha önceki raporlarda vade farkı bakımından yerleşik ticari teamül oluşmadığı kanaatine varıldığını, bu tespit, yalnızca “vade farkı faturalarının bağımsız alacak kalemi olarak tahsili” yönünden önemlidir. Ancak davacı tarafın ıslah sonrası talebi artık yalnızca vade farkı faturalarına değil, geç ödenen ticari faturalardan doğan ticari temerrüt faizine ve varsa kalan asıl alacağa ilişkin olduğunu, bu nedenle vade farkı faturalarının geçerliliği tartışması ile ticari temerrüt faizi hesabı birbirinden ayrılması gerektiğini, Ticari Temerrüt Faizi Yönünden Değerlendirme 07.03.2025 tarihli ek raporda, davacı tarafından düzenlenen 23 adet fatura yönünden faiz hesabı yapıldığını bu hesaplamada iki ihtimal gösterilmiştir: Vade farkı faturaları da dahil edilirse: 67.428,49 TL Vade farkı faturaları kabul edilmezse: 63.912,20 TL Ancak ek raporda temerrüt başlangıcı, faturaların 8 gün sonra kesinleşeceği varsayımıyla alındığını, davacı vekili ise ıslah dilekçesinde ve son itirazında, TTK m. 1530 kapsamında ticari mal ve hizmet tedarikinde borçlunun ayrıca ihtara gerek kalmaksızın belirli süre sonunda temerrüde düşeceğini ileri sürmekte olduğunu, yapılan ödemelerin mahsubu sonrası faturaların +8 gün sonra muaccel hale geldiği kabul edilirse; 1) 2017 bakiyesi — ödemeler mahsup edilerek 2017 devreden bakiye için işlemiş faiz: 15.627,04 TL 31.12.2019 tarihli 45.061,89 TL ödeme ile ana para kapanmıştır. 2) 2022-2023 cari hesap — kalan bakiye üzerinden2022-2023 işlemiş faiz: 18.792,86 TL 01.09.2023 itibarıyla kalan ana para: 44.138,55 TL Sonuç: Toplam talep edilebilir rakam, ana para + faiz olarak: 78.558,45 TL. 2023/... E. Faiz 12,10 Olduğunun hesaplanmakta olduğunu, TTK 1530’a göre yapılan hesaplama sonu anapara ve faiz toplamı 78.558,45.-TL olduğunu bildirmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 150/1.maddesi "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir." düzenlemesini, aynı maddenin 4.fıkrası "Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır." düzenlemesini, ve 5.fıkrası "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." HMK'nın 320/4 Maddesinde "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." düzenlemesi mevcuttur. Açılan davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, mahkememiz dosyasının 21/04/2025 tarihli duruşmasında davacı vekilinin duruşmada hazır bulunmadığından işlemden kaldırıldığı, 11/06/2025 tarihli yenileme dilekçesi ile yenilendiği anlaşılmakla, yine mahkememizin 16/10/2026 tarihli duruşmasında davacı vekilinin duruşmada hazır bulunmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-HMK 150. Madde uyarınca davanın açılmamış sayılmasına, 2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 2.987,56 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.255,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-AAÜT gereğince hesap edilen 45.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine 5-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davalı vekilinin yüzüne davacı vekilinin yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/699, K. 2026/1039, T. 16.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-699-e-2026-1039-k-816fcdd5ae52