İlk Derece Mahkemesi 2026/1782 E. 2026/26 K.

T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1782 Esas KARAR NO : 2026/26 .... İcra Dairesi : 2025/...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/08/2026 KARAR TARİHİ : 07/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... A. Ş. ile ... Hafriyat İnşaat Ticaret Ltd. Şti. arasında 07.08.2023 tarihinde araç kiralama sözleşmesi akdedildiğini, tarafların tacir sıfatını haiz olduğunu ve uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde bulunduğunu, davalı tarafın icra takibine yönelik yetki itirazının sözleşmenin 13. maddesindeki yetki şartı nedeniyle haksız olduğunu, 17.12.2025 tarihli itirazın yasal süresi içerisinde yapıldığını ve zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlandığını, 31.01.2024,31.07.2024,31.01.2025 ve 26.05.2025 tarihli ek protokollerle sözleşme süresinin uzatıldığını ve araç değişikliği yapıldığını, davalıya binek araç kiralama hizmeti sunulmasına rağmen kira bedellerinin ödenmediğini, fatura içeriklerine herhangi bir itirazda bulunulmadığını, .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı takip dosyasında 2024 Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ile 2025 Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarına ait fatura alacakları ile HGS bedellerinden oluşan toplam 429.008,51 TL tutarındaki asıl alacağın tahsilinin amaçlandığını, sözleşmenin 2.4. maddesi ve ilgili mevzuat uyarınca takip öncesi hesaplanan 121.747,13 TL tutarındaki işlemiş faize yönelik itirazın da haksız olduğunu, alacağın likit ve belirlenebilir nitelikte olması sebebiyle davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Davalı Borçlunun .... İcra Dairesi nezdindeki 2025/... E. sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile takibin 550.755,64 TL üzerinden devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER : Tüm dosya kapsamında toplanan deliller. Dava, 17/08/2023 tarihli Araç Kiralama Sözleşmesine dayalı alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK’nın “Dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar” başlıklı 138/1. maddesinde, Mahkemenin, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceği, gerektiği taktirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceği belirtilmiştir. Dava şartları ve ilk itirazların karara bağlanması için, tarafların açıklamaları yeterli ise hâkim, dosya üzerinden karar verebilir. Verilen karar (görevsizlik veya yetkisizlik kararı gibi) davayı (o mahkemede) sona erdirici nitelikte ise, hâkim tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmeden (dosya üzerinden) gerekli kararı verebilir. Bu hâlde ön inceleme duruşması yapılmasına, tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesine ve tahkikat aşamasına geçilmesine gerek kalmaz (Kuru B., s 286). Nitekim 6100 sayılı HMK’nın 138. madde gerekçesinde de, usule ilişkin hususların, şekli nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabileceği ancak mahkemenin kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyması hâlinde bunu tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacağı, böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Anılan düzenleme ile hâkime dava şartlarına ilişkin olarak hangi aşamada karar verilmesi noktasında takdir hakkı tanınmış olup, hâkim tarafların dinlenmesine ihtiyaç duymaması hâlinde gerekli gördüğü takdirde dosya üzerinden de karar verebilecektir. 6100 sayılı HMK’nın 30. maddesi uyarınca hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olup, dava şartlarına ilişkin bir sorunun yargılamanın başında çözülmeyip sonrasında dava şartı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ekonomisi ilkesi ile de bağdaşmayacaktır. Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde, mahkemece dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi, 6100 sayılı HMK’nın 115/1. ve 138. maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca mümkündür. (Yargıtay HGK 2017/15-2141 Esas 2019/442 Karar sayılı ilamı) HMK'nun 4/1-a maddesi uyarınca; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasında akdedilen 07/08/2023 tarihli araç kiralama sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının itirazının iptali istemiyle eldeki dava ikame edilmiştir. Söz konusu kira ilişkisi yalnızca araçlar bakımından olup araçlarla birlikte bir hizmet alımı bulunmadığı dosya kapsamı ve sözleşme ile sabit görülerek kira sözleşmesinden doğan alacak bakımından mahkememizin görevli olmadığı, uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesi görev alanına girdiği anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli Mahkemenin İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA, 3-HMK 20. Maddesi gereğince süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde iki hafta içinde mahkememize müracaat ile dosyanın görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına, 4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA, 5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA, Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 07/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır