İlk Derece Mahkemesi 2026/1561 E. 2026/669 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1561 Esas KARAR NO : 2026/669

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/09/2026 KARAR TARİHİ : 25/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Limited Şirketi ile davalı ...ve Ticaret Limited Şirketi arasında 05.06.2024 tarihli "Uzun Dönem ...Araç Kiralama Sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkili şirket yetkilisi ...'ın sözleşmenin son sayfasında yer alan ve akdedilen sözleşmeden doğabilecek zararların teminatı olmak üzere sunulan teminat senedini de imzaladığını, senedin verildiği esnada üzerinin tamamen boş olduğunu ve bağımsız bir kambiyo borcu yaratma amacı gütmeksizin sırf kiralama ilişkisinin teminatı olarak tanzim edildiğini, davalının bu teminat senedini haksız ve kötü niyetli olarak sözleşmeden fiziki olarak kesmek suretiyle ayırdığını, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı biçimde üzerini fahiş bir meblağ olan 675.000 TL ile doldurduğunu ve .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konu ettiğini, müvekkillerine 05.08.2025 tarihli ödeme emri gönderildiğini, müvekkilinin araç kiralama sözleşmesine istinaden davalıya herhangi bir kira borcu bulunmadığını ve başkaca bir ticari ilişkisi olmadığını, davalının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne (TTK m.18/2) ve dürüstlük kuralına (TMK m.2) aykırı davrandığını, senedin sözleşmenin son sayfasından fiziki olarak kesildiğinin kriminal inceleme ile netleşeceğini, senedin fiziki yapısı, kâğıt dokusu ve kesim izlerinin sözleşme sayfası ile karşılaştırılması gerektiğini, bonodaki tanzim tarihi, vade, tutar ve alacaklı kısımlarının farklı kalemlerle doldurulduğunu, bononun sözleşme ile aynı tarihli olduğunu, davalının ticari defterlerinde takip konusu senet tutarınca bir fatura veya alacak kaydı bulunmadığını, takibin 675.000 TL yerine 292.304,60 TL üzerinden başlatılmasının da alacağın sözleşmesel olduğunu gösterdiğini, İİK m.72 uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini ancak teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine karar verilebileceğini belirterek, öncelikle .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. sayılı icra takibinin yargılama sonuna kadar teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, mümkün olmaması halinde ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine, davalarının kabulü ile davacıların söz konusu kambiyo senedinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, senedin bedelsiz/geçersiz olduğunun tespitine, takibin iptaline, davalının takip konusu tutarın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava; taraflar arasında akdedilen araç kiralama sözleşmesi kapsamında teminat olarak verildiği iddia edilen senedin icra takibine konu edilmesi iddiasıyla açılmış kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davasıdır. Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir. Somut olayda, davacı vekili, takibe konu senedin, kiralama sözleşmesine istinaden teminat senedi olarak verildiğini iddia ederek işbu menfi tespit davasını açmıştır. Bu tür davalarda görev konusu davacının ileri sürdüğü maddi vakıalar ve talep sonucuna göre belirlenmesi gerekmektedir. Uyuşmazlık, senedin, kira sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak verilip verilmediği, verilmiş ise karşılıksız kalıp kalmadığı noktasında toplandığına ve bunların ispatı meselesi sübut ve esasa ilişkin olup, görevin belirlenmesine bir etkisi olmamasına göre, davanın, kira uyuşmazlıklarında münhasır görevli olan sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi esas no: 2017/7932 karar no: 2018/9212; İST BAM 35 HD dosya no: 2023/1334 karar no: 2023/1565; İST BAM 55 HD dosya no: 2024/4380 karar no: 2024/2525) Tüm dosya kapsamı ve İstanbul BAM ilamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın "Araç Kiralama Sözleşmesi''nden doğduğu ve kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklara bakmaya Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, 6100 sayılı HMK'nın 4.cü maddesinin 1.ci fıkrasının a bendinin "Kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları," hükmü uyarınca iş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/(1)-c ile 115/(2) madde uyarınca Mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-)İş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın GÖREVLİ VE YETKİLİ İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 2-)H.M.K.'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren taraflardan herhangi birinin iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 3-)Yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti hususunun H.M.K'nun 331. maddesi uyarınca davaya görevli ve yetkili mahkemede devam edilmesi halinde o mahkemede, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde dosya ele alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde mahkememizce değerlendirilmesine, Dair tarafların / vekillerinin yokluğunda; gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 25/09/2026

Katip ... (E-İmzalı)

Hakim ... (E-İmzalı)