İlk Derece Mahkemesi 2026/1409 E. 2026/735 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1409 Esas KARAR NO : 2026/735

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Çek İadesi ve İptali DAVA TARİHİ : 22/04/2026 KARAR TARİHİ : 14/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle;davacı ile davalı ... A. Ş. arasında 22.11.2013 tarihinde akdedilen akaryakıt bayilik sözleşmesinin, davalı şirketin banka hesaplarına resmi mercilerce 02.06.2025 tarihinde kısıtlama getirilmesi, ürün tedarik yükümlülüğünün ihlal edilmesi ve güven unsurunun zedelenmesi gerekçeleriyle ... 4. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, ayrıca davalıya boş ve imzasız olarak teslim edilen ... Bankası A. Ş. ... şubesine ait ... ve ... seri numaralı çeklerin iadesinin ... 4. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile talep edildiğini, davalı lehine verilen 200.000,00TL bedelli teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeniyle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında menfi tespit davasının derdest olduğunu, davalıya boş olarak verilen ... seri numaralı çekin davacı imzası taklit edilerek 31.03.2026 tarihinde haksız şekilde doldurulup tahsil edildiğini, bu sahte imza işlemi hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, davalı uhdesinde bulunan ... seri numaralı çekin ise iade edilmediğini, çekin bankaya ibrazı halinde telafisi güç zararlar doğacağından yargılama sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu çeklerin müvekkil tarafından herhangi bir ödeme iradesi olmaksızın boş ve imzasız olarak verildiğini, çek üzerindeki imzaların müvekkile ait olmadığını ve grafolojik inceleme ile bu durumun sabit olacağını, davalının dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini belirterek, davalıya borçlu olmadığının tespiti ile menfi tespit davasının kabulünü, haksız tahsil edilen 1.000.000,00TL tutarının 31.03.2026 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte iadesini, davalı elindeki ... seri numaralı çekin iptalini ve bankaya ibrazının önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki 30.11.2020 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve 20.04.2021 tarihli Protokol hükümleri uyarınca ihtilafların çözümünde ... Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığını, bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisiz olduğunu, davacı ... ile müvekkil şirket arasında 5 yıl süreli bayilik ilişkisi kurulduğunu, davacının ariyet olarak teslim aldığı ekipmanları iade etmediğini, yıllık asgari 650 metreküp ürün alım taahhüdünü yerine getirmediğini, 19.06.2025 ve 20.06.2025 tarihli ihtarnamelerle sözleşmeyi haksız ve erken feshettiğini, davacının başka bir dağıtıcı olan ...A. Ş. ile çalışmak üzere lisans tadili yaptırdığını, ürün tedarik edilmediği iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, sözleşmenin 21. ve 22. maddeleri ile Protokol'ün 4. maddesi gereği cezai şart, kar mahrumiyeti ve diğer zararların doğduğunu, 17.10.2025 tarihli 580.000 TL bedelli faturaya yapılan itirazın kötü niyetli olduğunu, ...Bankası A. Ş. ... şubesi ... seri numaralı 1.000.000 TL bedelli çekin sözleşmeden doğan alacakların teminatı olarak alındığını, çekin imzasız veya boş olduğu iddiasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının menfi tespit talebinin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu belirterek öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, aksi halde davanın esastan reddini, çeklere ilişkin taleplerin reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, İİK'nun 72. Maddesine göre kambiyo senedi nedeniyle menfi tespit, çek iadesi ve iptali talebinden ibarettir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme incelendiğinde taraflar arasında doğacak uyuşmazlıkların çözümünde ... Mahkemeleri'nin yetkili kılındığı anlaşılmıştır. HMK'nun 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin ...esas,... karar sayılı ilamındaki; "taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, dava, yalnızca yetki sözleşmesi ile belirlenen (yetkili) mahkemede açılır. Bu durumda, yetki sözleşmesi, kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmaktadır." şeklindeki kararından yola çıkara tarafların aralarında çıkacak olan uyuşmazlıklarda sözleşme ile yetkili olacak mahkemeyi kararlaştırdığı, yetkili olacak olan mahkemenin İstanbul mahkemelerinin olduğunun anlaşıldığı, her iki tarafın tacir olması sebebiyle bu durumun yetki sözleşmesi olarak kabul edilmesi gerektiği, yetki sözleşmesinin kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırdığı, davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş olduğu da göz önüne alınarak yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak HMK.nun 17. Maddesi uyarınca mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 114/1-ç ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, yetkisizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE, 2-Yetkili mahkemenin ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ olduğunun tespitine, HMK. 20 madde gereği süresi içerisinde kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ve taraflardan birinin kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının yetkili ve görevli ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine, aksi halde mahkemece davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına 3-Yargılama, harç ve giderleri konusunda HMK. 331/2 madde gereğince görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra görevli mahkemeye aktarılmasına Dair,tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır