İlk Derece Mahkemesi 2025/990 E. 2026/243 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C ANKARA ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/990 KARAR NO : 2026/243

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - [... DAVA TARİHİ : 26/12/2025 KARAR TARİHİ : 02/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili.... ortak olduğu bir şirket olduğunu, davalının bu şirkette 01.08.2016 tarihli şirket kuruluşundan itibaren .... bulunması sebebiyle davalının fiilen şirketin bütün kayıt ve ticari defterlerini kontrol altında tuttuğunu ve kendi tanıdığı mali müşavirle şirketin resmi işlemlerini yürüttüğünü, ana sözleşmede 3 yıl olarak gösterilen yönetim kurulu üyeliği süresinin şirketin genel kurul yapmaması üzerine 14.06.2021 tarihine kadar fiilen sürdüğünü ve davalının şirketin bütün defter ve kayıtlarına fiili hakimiyetinin de 14.06.2021 tarihine kadar sürdüğünü, 14.06.2021 tarihinde yapılan genel kurulda davalının aday olmamasıyla birlikte yöneticilik görevinin sona erdiğini ve bu göreve ....seçildiğini, 14.06.2021 tarihinden sonra yeni yönetimin göreve başladığını, Genel Kurul toplantı tutanağının ...nin 21.06.2021 tarih ve 10353 sayılı nüshasında 917. sayfada yayınlandığını ve yönetim değişikliğinin tescil edildiğini, 14.06.2021 tarihinde yapılan genel kurulda alınan karar gereği müvekkili şirketin merkezinin .... taşındığını, davalı ...'nun yönetim kurulu başkan ve üyeliğinin görevi sona ermesine rağmen, TTK’nın 64. ve 82. maddeleri ile temsil ve yönetim görevinin doğal sonucu olarak uhdesinde bulunan ve kanunen saklanması zorunlu olan müvekkili şirkete ait ticari defter ve belgelerinin, 2016-2021 tarihleri arasındaki Yevmiye, Kebir, Envanter, Genel Kurul Karar Defteri, Muhasebe Fişleri, Fatura ve İrsaliyeler ile diğer bütün kayıtlarını yeni yönetime devretmediğini, müvekkili şirketin defter ve muhasebe kayıtlarını tutan .... 29/12/2021 tarihli, .... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini ve defterlerin bilirkişilere gösterilmesinin ve tesliminin istendiğini, .... gönderdiği yazıda defterleri davalı ...'na teslim ettiğini bildirdiğini ve teslim tutanağını gönderdiğini, davalı uhdesinde bulunan ve müvekkili şirkete teslim edilmeyen defterlere ve diğer belgelere ilişkin olarak eski yöneticinin hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi amacıyla davalı ...’na 31/12/2021 tarihli ... yevmiye numaralı Noter İhtarnamesi keşide edildiğini ve defterlerin teslimi için makul bir süre verildiğini, ancak davalının ihtarnamede belirtilen süreye rağmen defter ve belgeleri teslim etmemekte direndiğini, davalının avukatı aracılığıyla .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle şirket defterleri için bir adres ve kişi bildirdiğini ancak o adres ve kişiden defterleri temin etmenin mümkün olmadığını, O kişi arandığında herhangi bir defterle ilgili bilgi sahibi olmadığının öğrenildiğini, zaten şirketin gizli nitelikte pek çok bilgisini içeren defter ve kayıtların ilgisiz kişilere verilmesinin hem hayatın olağan akışına aykırı hem de aslında müvekkili şirketi zarara uğratıcı bir davranış olduğunu, şirkete ait defter ve belgelerin, hele hele yetkisinin olmadığı bir dönemde davalı eski yönetici tarafından şirket ya da yetkilileri dışında birilerine bırakılmasının açık bir şekilde hem kaybolma riski içermekte hem de şirketin iç ilişkilerini farklı kişilerin öğrenmesine fırsat verdiğini, bu davranış dahi eski yöneticinin hukuki sorumluluğunu yerine getirmediğini ve şirkete zarar verme amacıyla hareket ettiğini açıkça gösterdiğini, davalı ...’nun uhdesinde bulunan ve gerekirse yapılacak bilirkişi incelemesi ile belirlenecek müvekkili şirkete ait 2016-2021 yılları (bu yıllar dahil) arasındaki bütün ticari defter ve belgelerin davalı uhdesinde bulunduğunun tespitine, 2016-2021 yılları (bu yıllar dahil) arasındaki müvekkili şirkete ait bütün ticari defter ve belgelerin davalı tarafından müvekkiline aynen iadesine ve teslimine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın, “2016–2021 yılları arasındaki ticari defter ve belgelerin davalı uhdesinde bulunduğunun tespiti ve aynen iadesi” talebinde bulunduğunu, bu talebin hukuki niteliği itibarıyla belirsiz olduğunu, davacının hem tespit hem eda talebini birlikte ileri sürdüğünü ancak talebinin hukuki vasfını ve şartlarını ortaya koyamadığını, bu yönüyle davanın, HMK m.114/1-h kapsamında dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, defterlerin halen müvekkili uhdesinde bulunduğu ispat edilmeden açılan bir iade davasında hukuki yararın mevcut olmadığını, Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere, zilyetliği ispatlanmamış kişiye karşı aynen iade kararı verilemeyeceğini, davacı tarafın defterlerin müvekkilinin fiili hakimiyetinde bulunduğunu somut ve kesin delillerle ortaya koyamadığını, somut olayda müvekkilinin elinde bulunan herhangi bir ticari defter mevcut olmadığını, fiili hakimiyet bulunmadığından iade hükmü kurulmasının hukuken mümkün olmadığını, ticari defterlerin tutulması ve saklanması yükümlülüğünün tüzel kişiliğe ait olduğunu, şirket organının değişmesinin, bu yükümlülüğün şahsi sorumluluğa dönüşmesi sonucunu doğurmayacağını, şirket merkezinde bulunan defter ve belgelerin teslim alınabileceği müvekkiline davacı yanca keşide edilen ihtarnameye cevapta açıklıkla ele alındığını, dava dışı ortağın girişimi / art niyetli hareketi ile şirket merkezinin bir katakulli ile .... iline alınmış olup, şirket merkezinde yer alan belgelerin araştırılmadığını, müvekkilinin defterlerinin mali müşavirden teslim aldıktan sonra tabi olarak şirket merkezine teslim ettiğini ve zilyetliğinin sona erdiğini, davacı yanca müvekkili aleyhine keşide edilen ihtarnameye, müvekkili tarafından .... yevmiye no'lu cevabi ihtarname ile cevap verildiğini ve defterlerin şirket eski merkezinde bulunduğunu, kimlerle irtibata geçerek teslim alabileceği hususunun açıklıkla izah edildiğini, davacının mahkemeden fiili bir durumun (defterlerin davalı uhdesinde bulunduğunun) tespitini istediğini, tespit davalarının hukuki ilişkinin varlığına yönelik olduğunu, maddi vakıaların varsayımsal olarak belirlenmesi amacıyla kullanılamayacağını, davanın, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, esasa girilmesi halinde, davacının iddialarını ispat edememesi nedeniyle davanın tamamen reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, ticari defter ve belgelerin teslimi istemine ilişkindir. Davalı her ne kadar davanın tespit davası olarak açılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüş ise de davacı talebinin dayanağının davacının davalı uhdesinde bulunduğu ileri sürülen defterlerin iadesini istediği olduğu ve HMK'nun 105 maddesi uyarınca bu talebin hasımlı bir eda davası olarak açılması gerektiği anlaşılmakla yerinde görülmemiştir.... Davalının davalı şirketin 14.06.2021 tarihine kadar yönetim kurulu başkanı olduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya yansıyan ve tarafların da kabulünde olan davacı şirket mali müşaviri ile davalı arasında düzenlenen tutanağa göre davacı şirket defterlerinin ve mali belgelerinin davalı uhdesinde olduğu ve bizzat davalı tarafça defterlerin ve belgelerin iadesinin gerektiği, bu itibarla davalının defterlerinin yerini belirtmiş olmasının geçerli olmayacağı , bu kapsamda davacı şirketin defterleri ve mali belgeleri istemekte haklı olduğu anlaşıldığından Davanın kabulü ile, Davalı uhdesinde olduğu anlaşılan davacı şirkete ait 2015-2016, 2017-2018, 2019-2020,2020-2021 yılları Yevmiye Defteri , Defteri Kebir, Envanter Defteri, Alış ve Gider Faturaları, Satış Faturalarının, İşletme Defterinin ....Bildirgeleri ve Makbuzların ,Kurumlar Vergisi Beyanname ve Makbuzların,Geçici Vergi Beyanname ve Makbuzların, KDV ve Muhtasar Beyanname ve Makbuzların ,Muhasebe Fişlerinin , Karar Defterinin ve Ortaklar Pay Defterinin davalıdan alınarak davacıya teslimine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; Davanın kabulü ile, Davalı uhdesinde olduğu anlaşılan davacı şirkete ait 2015-2016, 2017-2018, 2019-2020,2020-2021 yılları Yevmiye Defteri , Defteri Kebir, Envanter Defteri, Alış ve Gider Faturaları, Satış Faturalarının, İşletme Defterinin ,SGK Bildirgeleri ve Makbuzların ,Kurumlar Vergisi Beyanname ve Makbuzların,Geçici Vergi Beyanname ve Makbuzların, KDV ve Muhtasar Beyanname ve Makbuzların ,Muhasebe Fişlerinin , Karar Defterinin ve Ortaklar Pay Defterinin davalıdan alınarak davacıya teslimine, İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 732,00 TL harçtan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 116,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 477,90 TL posta ve tebligat gideri, dava açılırken ödenen 1.230,80 TL yargılama harcı olmak üzere toplam 1.708,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ....'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/04/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.