İlk Derece Mahkemesi 2025/971 E. 2026/640 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/971 Esas KARAR NO:2026/640

DAVA:Menfi Tespit DAVA TARİHİ:17/11/2025 KARAR TARİHİ:10/09/2026

DAVA :Davacı vekilinin Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesi incelendiğinde, keşidecisi ... San. ve Dış. Tic. LTD. ŞTİ. Olan 4 adet çeki davacı müvekkilinin aval olarak imzaladığını, keşideci ... San. ve Dış. Tic. LTD. ŞTİ. Tarafından hamiline olarak düzenlenmiş olan çeklerin dava dışı .... ... Tekstil İnş. San. ve Tic. LTD.ŞTİ.'ye oradan da ciro yoluyla davalı ... San. ve Tic. A.Ş'ye geçtiğini, yine söz konusu çeklerin dava dışı .... ... Tekstil İnş. San. ve Tic. LTD.ŞTİ. Tarafından davalıya verilirken dava dışı ... ... tarafından ciro edildiğini, davacı tarafından da aval olarak imzalandığını, müvekkilinin belirtilen çekleri aval olarak imzalanıp davalıya teslim ettikten sonra davalı ile çek keşidecisinin çeklerin vade tarihlerinde ve tutarlarında değişiklik yaptığını, üzerinde değişiklik yapılan "..." numaralı çek ile "..." numaralı çeklerin .... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasından icra takibine konulduğunu, icra dosyasının yenilenmekle ... Esas numarasını aldığını,"..." numaralı çekin .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini ve bu çek ile de ilgili Mahkemesinde menfi tespit davasının açılacağını ve dosya bilgilerinin ileride bildirileceğini, davacının takibe konu çeklerin üzerinde tahrifat olduğundan .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı şikayet konulu konulu davayı açtığını, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/...-2019/... Karar sayılı karar ile davanın "süre aşımı nedeniyle reddine" karar verdiğini, dava açılmadan önce Ticari Dava Şartı Arabuluculuk yoluna gidildiğini ve yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamadığını, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen takip dayanağı çekler üzerinde aval olarak imzası bulunan davacının rızası ve bilgisi dışında sonradan aval verenin sorumluluğunu genişleten değişiklikler yapılmış olması nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, asıl talebinin reddi halinde davalının icra takibinde çek keşidecesi dışında diğer borçlulardan çek tazminatı talep etmiş olması ve asıl alacak kalemine takip tarihine kadar faiz işletmiş ve asıl olması nedeniyle bu kalemler yönünden borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekilince mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde, davacı tarafından açılan iş bu dava da harcın eksik yatırıldığını tamamlattırılması gerektiğini, çeklerdeki tutar ve tarihlere ilişkin değişikliklerin keşidecinin paraf imzası ile yapıldığını, davacının da bu hali ile çekleri aval sıfatı ile imzaladığını, bi an için aksi kabul edilse bile, davacı yanca paraf imzalara itiraz edilmemiş olup bu değişikliklerin geçerli olduğunun ve avali bağlayacağının kabulü gerektiğini, müvekkilinin davalı ... Teks. San. ve Tic. A.Ş'den ... ... Bankası A.Ş. ... Cad. .../İstanbul şubesine ait 20.000,00 USD tutarlı 26.12.2015 tarihli ... nolu, ... ... Bankası A.Ş. ... Cad. .../İstanbul şubesine ait 20.000,00 USD tutarlı 31.01.2016 tarihli ... nolu, ... ... Bankası A.Ş. ... Cad. .../İstanbul şubesine ait 40.000,00 USD tutarlı 27.02.2016 tarihli ... nolu hamiline yazılı çeklerde, keşidecisinin dava dışı ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., avalin davacı ..., 1.cirantanın .... ... Teks. İnş. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., 2.cirantanın dava dışı ... ... olduğu çeklerde 3.ciranta ve yetkili hamil sıfatına haiz olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkili şirketin alacağı için teslim alındığını, bankaya ibraz edilmeleri sonucunda karşılıksız çıkmaları üzerine bunlardan ... nolu çek, .... İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı icra dosyasından geri kalanlar ise huzurdaki davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından adı geçen keşideci, lehtar ve aval aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını ve takiplerin kesinleşmesi üzerine tüm borçlular yönünden haciz işleminin uygulandığını, HMK'nun 207.maddesine atıfta bulunarak dilekçesinin devamında, somut olayda, bahse konu çekler incelendiğinde, söz konusu çeklerin keşide tarihlerindeki ve tutardaki çiziklerde “keşideci paraf imzası” bulunduğunu ve buna göre, ... nolu çekteki 28.03.2015 tarihi, dava dışı keşideci tarafından paraf imza yapılarak 26.12.2015 tarihi olarak, ... nolu çekteki 26.04.2015 tarihi, dava dışı keşideci tarafından paraf imza yapılarak 31.01.2016 tarihi olarak, ... nolu çekteki 30.05.2015 tarihi ile 20.000 USD tutar kısmının ise, yine dava dışı keşideci tarafından paraf imza yapılarak 27.02.2016 tarihi ve 40.000 USD olarak düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından da mezkur çeklerin, paraf imzalı olarak düzenlenmiş hali ile teslim alındığını, davacı avalin de paraf imzalı olarak düzenlenmiş halleri ile aval sıfatıyla çeklere imza attığını, TTK.nun 701/4. Ve 702/1. maddesi gereğince de, aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olacağını, somut olayda da, takibe konu çeklerde avalin kimin için verildiğinin belirtilmediğini, çeki düzenleyen şirket lehine davanın aval verdiği kabul edilmesi gerektiğini, davacının konuya ilişkin iddialarının hiçbirini kabul etmediklerini, dava tarafça dava dilekçesinde, söz konusu değişikliklerin aval olduktan sonra yapılarak sorumluluğunun genişletildiğini iddia ettiğini ancak yukarıda da açıklandığı üzere davacı yan TTK md.701/4' ve 702/1'in aksini yazılı olarak ispatlayamadığını, bir an için aksi kabul edilse bile davacının dava dışı keşideci tarafından yapılan keşide tarihindeki ve bedeldeki değişikliğe dair paraf imzaya da bir itirazda bulunmadığına göre, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca yapılan bu değişikliklerin geçerli olduğunun kabulü gerektiğini, davacının yetkili hamil müvekkili şirkete itiraz etme hakkı bulunmadığını, Yargıtay 12.H.D.'nin 14.05.2012 T., 2011/31515 E. Ve 2012/16557 K. Sayılı kararı , Yargıtay 12.H.D.'nin 23.03.2016 T., 2015/32622 E. Ve 2016/8521 K. Sayılı kararlarına atıfta bulunarak dilekçesinin devamında, çek tazminatının yalnızca dava dışı keşideciden talep edildiğini, bu hususun ödeme emrinde de açıkça görüleceğini, bir an için aksi kabul edilse bile, davacı avalni TTK md.701/4 ve 702/1 uyarınca çek tazminatından sorumlu olduğu gibi diğer cirantalar yönünden itrazda bulunma konusunda aktif husumet ehliyetinin de bulunmadığını, davaya konu .... İcra Dairesi'nin ... E. (2016/... E.) Sayılı dosyasından düzenlenen ödeme emri incelendiğinde taraflarınca % 10 tutarı karşılığı 5.912,57 USD tutarındaki çek tazminatı, yalnızca dava dışı borçlu keşideci ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den talep edildiğini, TTK md.701/4 ve 702/1 uyarınca aval de çek tazminatında sorumlu olduğunu, Yargıtay 12.H.D.'nin 01.10.2013 T., 2013/21146 E. Ve 2013/30812 K. Sayılı kararına atıfta bulunarak dilekçesinin devamında, davacının iddia ettiği gibi işlemiş faize faiz işletilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davacı, tamamen kötüniyetli olarak müvekkilinin çek/çeklere dayalı haklı alacağına kavuşmasını engellemek ve sürüncemede bırakmak amacıyla huzurdaki davayı açtığını, davacı davasını açarken borçlu olduğunu bildiğini ve borçlu olduğunu kabul ettiğini, davacının menfi tespit davasını takipten neredeyse 10 yıl sonra açması dahi kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, bu nedenle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile kötüniyetli davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, icra takibine konu çeklerden dolayı davacının davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır. Deliller ; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesi 2017/... Esas sayılı dosyası,Çek Giriş Bodrosu, .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyası, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2025/... E. Sayılı dosyası , çek suretleri, taraflara ait ticari defter ve belgeler, bilirkişi raporu. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası alınıp incelendiğinde, ... ... Aş tarafından ... Tekstil ... Ltd Şti, ... ... , ....Özel....Ltd Şti ve ... hakkında kambiyo senetlerin dayalı takip başlattığı, takibe konu olan çeklerin 27/02/2016 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000USD bedelli ve 31/01/2016 keşide tarihli ... seri numaralı 20.000USD bedelli çekler olduğu , takip miktarının çek tazminatı faiz ve komisyon ilaveleri ile birlikte 68.211USD olduğu tespit edilmiştir. Dava dilekçesinde bahsedilen 08/07/2014 tarihli çek giriş bordrosu incelendiğinde, .... Özel Ltd Şti tarafından davalı ...'e verilen çeklerin dökümünün yapıldığı, incelendiğinde ... seri numaralı çekin bedelinin 20.000USD keşide tarihinin 26/04/2015 , ... numaralı çekin bedelinin 20.000USD , keşide tarihinin 30/05/2015 olduğu, çek giriş bordrosunun altında davalı şirketin kaşesi ve imzasının bulunduğu tespit edilmiştir. ... icra hukuk mahkemesinin 2017/... esas 2019/... karar sayılı ilamı incelendiğinde, davacı tarafından davalı hakkında şikayet yolu ile icra mahkemesine müracaat edildiği ve söz konusu çeklerdeki tahrifattan bahsedilerek takibin iptaline karar verilmesinin talep edildiği, mahkemece süre aşımı nedeniyle talebin reddine karar verildiği görülmüştür. Davaya konu çek suretleri incelendiğinde, her iki çekin muhatap bankasının ... Bankası ... Cad. .../İstanbul Şubesi olduğu, her iki çekin keşidecisinin ... Tekstil ... Ltd Şti olup, çeklerin hamiline düzenlendiği, ....89 seri numaralı çekin bedelinin 20.000USD keşide tarihinin 30/05/2015 yazılı iken üzeri çizilerek çek bedelinin 40.000USD'ye çıkartıldığı, keşide tarihinin ise 27/07/2016 yapıldığı, her iki düzeltme üzerinde keşidecinin imzasının bulunduğu, çeklerin ön yüzünde davacıya ait aval şerhi bulunduğu, çekin arka sayfası incelendiğinde, .....Ltd Şti tarafından ... ...'a ciro edildiği daha sonra da davalı ... Testil'e geçtiği, ... Testil tarafından 29/02/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız kaşesi vurulduğu, ... seri numaralı çek incelendiğinde, muhatap bankasının ve keşidecisinin aynı olduğu, davacıya ait aval şerhi bulunduğu, çek bedelinin 20.000USD olduğu , keşide tarihinin 26/04/2015 iken 31/01/2016 yapıldığı, değişiklik üzerinde keşidecinin parafının bulunduğu, çekin arka sayfası incelendiğinde, .....Ltd Şti tarafından ... ...'a ciro edildiği daha sonra da davalı ... Testil'e geçtiği, ... Testil tarafından 01/02/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız kaşesi vurulduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafından dosyaya sunulan 13/07/2026 tarihli açıklama dilekçesi incelendiğinde, müvekkilinin , çeklerin tedavüle girdiği süreçte ... ...Ltd Şti'nin dışarıdan atanmış müdürü olduğunu, söz konusu çeklerin .... Ltd Şti tarafından davalı firmaya verildiğini, bu sırada müvekkilinin ...'nin yetkili temsilcisi olduğunu, bu ciro işleminin müvekkili tarafından yapıldığını, ciro sırasında davalı tarafın güvence kapsamında ayrıca ...'ın çeki aval olarak imzalamasını istemesi üzerine müvekkilinin bu aşamada çeke aval şerhi düşerek imza attığını, söz konusu çeklerin ... tarafından davalıya verilmesi ve aval olarak imzalanması aşamasında 08/07/2014 tarihli çek giriş bordrosu düzenlendiğini, çek giriş bordrosu incelendiğinde, ...88 nolu çekin 20.000USD bedelli olup, keşide tarihinin 26/04/2015 , diğer çekin 20.000USD bedelli olup, keşide tarihinin 30/05/2015 olduğunu, çek giriş bordrosunun altında davalı şirketin kaşesinin ve imzasının bulunduğunu, ... tarafından davalı tarafa yapılan ciro ve aval şerhinin konulduğu tarihte çek bilgilerinin bu şekilde olduğunu, daha sonra söz konusu çeklerin keşide tarihlerinin değiştirilerek birisinin bedelinin de artırılarak 40.000USD'ye çıkartıldığını, aval olan müvekkilinin bu değişikliklerde imzasının bulunmadığını ... ... Ltd Şti'ye ait 2014 tarihli yevmiye defterinin ilgili sayfasını dilekçe ekinde sunduğunu incelendiğinde, çek bedellerinin 20.000USD olup, keşide tarihlerinin 30/05/2015 , 26/04/2015 olarak deftere işlendiğini açıkladığı görülmüştür. Davacı tarafından sunulan çek giriş bordrosunun aslı temin edilerek mahkememiz kasasına alınmış ayrıca davalı vekiline çek giriş bordrosu üzerindeki imzanın davalı şirket yetkililerine ait olup olmadığı sorulmuştur. Davalı vekili 09/09/2026 tarihli dilekçe de çek giriş bordosundaki imzanın davalı şirket yetkilisi temsilicisine ait olduğunu bildirmiştir. Davacı kambiyo takibine dayalı çeki aval veren sıfatı ile imzalamıştır, çeklerin davalıya ciro edildiği ve davacı aval tarafından imzaladığı tarihteki ( 08.07.2014 ) keşide tarihlerinin 26/04/2015 ve 30/05/2015 olduğu daha sonra keşide tarihlerinin ileri tarihe ötelendiği ancak bu değişiklik üzerinde aval verenin imzasının yada parafının bulunmadığı görülmektedir. Davalı taraf yeni oluşturulan keşide tarihlerini esas alarak bankaya ibraz etmiş, karşılıksız şerhi vurulması üzerine kambiyo takibi başlatmıştır. Keşide tarihleri üzerinde yapılan değişiklikler de aval verenin imzasının olmaması nedeniyle, davacı aval veren açısından söz konusu çeklerin süresinde bankaya ibraz edilmediği ve bu nedenle süresinde ibraz edilmeyen çekten doyalı aval veren hakkında kambiyo takibi yapılamayacağı, değişiklikler üzerinde aval verenin imzasının bulunmadığı çeke bakıldığında anlaşıldığından bu durumun aval veren tarafından herkese karşı ileri sürülebileceği anlaşılmıştır. TTK hükümlerine göre aval veren kambiyo hukuku kapsamında sorumlu olup, temel ilişki ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre aval verene sorumluluk yükletilemeyeceğinden, aval verene karşı kambiyo hukukundan dolayı davalının müracaat hakkı düştüğünden davacının davasının aşağıdaki şekilde kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-Davacının davasının KABULÜ ile ; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas nolu takibine konu edilen, ... Bankası ... Cad. .../İstanbul Şubesine ait keşidecisi ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., keşide tarihi 27.02.2016, bedeli 40.000 USD olan ... nolu çek ile, yine ... Bankası ... Cad. .../İstanbul Şubesine ait keşidecisi ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2016, bedeli 20.000 USD olan ... nolu çeklerden ve dolayısıyla .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 417.346,78 TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan 49.307,57TL peşin karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak, davacı tarafa verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 702,90 TL ilk masraf, 1.936,80 TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 2.639,70TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak, davacı tarafa verilmesine, 5-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00TL arabulucu ücretinin davalı taraftan alınarak hazineye irad kaydına, 6-Bu dava sebebiyle 197.230,29TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 49.307,57TL'nin mahsubu ile kalan 147.922,72TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/09/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır